{"id":15766,"date":"2016-11-05T18:07:31","date_gmt":"2016-11-05T17:07:31","guid":{"rendered":"http:\/\/shekulliagency.com\/?p=15766"},"modified":"2016-11-05T18:12:57","modified_gmt":"2016-11-05T17:12:57","slug":"rishkrimi-i-historise-nevoje-e-shoqerise","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/?p=15766","title":{"rendered":"RISHKRIMI I HISTORIS\u00cb, NEVOJ\u00cb E SHOQ\u00cbRIS\u00cb"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/lib-5433-e1457287595726.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-8384\" src=\"http:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/lib-5433-e1457287595726.jpg\" alt=\"lib-5433\" width=\"1698\" height=\"997\" srcset=\"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/lib-5433-e1457287595726.jpg 1698w, https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/lib-5433-e1457287595726-300x176.jpg 300w, https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/lib-5433-e1457287595726-768x451.jpg 768w, https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/lib-5433-e1457287595726-1024x601.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 1698px) 100vw, 1698px\" \/><\/a>Pyetja q\u00eb b\u00ebhet shpesh se a duhet rishkruar historia e Shqip\u00ebris\u00eb, m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb p\u00ebrgjigje k\u00ebrkon nj\u00eb analiz\u00eb p\u00ebr t\u00eb qart\u00ebsuar disa \u00e7\u00ebshtje, si: Kur \u00ebsht\u00eb shkruar historia? Kush e ka shkruar? Mbi cilat kritere? A pasqyron t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn?<\/p>\n<p>Q\u00eb n\u00eb fillim duhet th\u00ebn\u00eb se ne nuk kemi patur tradit\u00eb n\u00eb historiografi me p\u00ebrjashtim t\u00eb disa botimeve me iniciativa private, por q\u00eb nuk mb\u00ebshteteshin n\u00eb dokumente arkivore. T\u00eb vetmet botime, disi t\u00eb besueshme, ishin ato t\u00eb gazetar\u00ebve t\u00eb huaj me mision n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n<p>P\u00ebrpjekjet e para serioze u b\u00ebn\u00eb nga Mbret\u00ebria Shqiptare m\u00eb 1937, me rastin e festimeve t\u00eb 25 vjetorit t\u00eb Shpalljes s\u00eb Pavar\u00ebsis\u00eb. U krijua komisioni shtet\u00ebror i quajtur \u201c25 vjet vet\u00ebqeverim\u201d, me deg\u00ebt e tij n\u00eb n\u00ebnprefektura. Komisioni e p\u00ebrqendroi pun\u00ebn n\u00eb grumbullimin e dokumenteve dhe listimin e atyre q\u00eb do t\u00eb nderoheshin me at\u00eb rast.<\/p>\n<p>Me gjith\u00eb pun\u00ebn e mir\u00eb as ai nuk i shp\u00ebtoi subjektivizmit, \u00e7\u2019ka v\u00ebrehet me leht\u00ebsi po t\u00eb studiohet dokumentacioni i fondi p\u00ebrkat\u00ebs. Duhet theksuar se ato vite nuk pati ndonj\u00eb botim t\u00eb mir\u00ebfillt\u00eb t\u00eb historis\u00eb, por si arritje e r\u00ebnd\u00ebsishme duhet konsideruar krijimi i Arkivit Qendror t\u00eb Shtetit dhe Bibliotek\u00ebs Komb\u00ebtare.<\/p>\n<p>Me fitoren e komunist\u00ebve, ata i dhan\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb propagand\u00ebs dhe p\u00ebrgatitjes s\u00eb teksteve p\u00ebr shkollat, e n\u00eb janar 1945, p\u00ebrcaktuan kriteret p\u00ebr shkrimin e historis\u00eb s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb dhe historis\u00eb s\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqipe.<\/p>\n<p>Let\u00ebrsia dhe arti ndikojn\u00eb n\u00eb ndryshimin e bot\u00ebs, nd\u00ebrsa historiografia n\u00eb indoktrinimin komb\u00ebtar. Duke qen\u00eb k\u00ebshtu, Partia Komuniste (PPSH) p\u00ebrcaktoi si kriter t\u00eb vler\u00ebsimit t\u00eb njer\u00ebzve q\u00ebndrimin ndaj regjimit.<\/p>\n<p>Sipas k\u00ebtij parimi u b\u00eb ndarja i mir\u00eb \u2013 i keq, patriot \u2013 tradhtar, nd\u00ebrsa raportet me faktorin nd\u00ebrkomb\u00ebtar, rajonal e fuqit\u00eb e m\u00ebdha, u p\u00ebrcaktuan sipas ndarjes mik \u2013 armik.<\/p>\n<p>Ky quhej parimi i luft\u00ebs s\u00eb klasave, i ngritur n\u00eb norm\u00eb kushtetuese. N\u00eb fakt, klasa nuk kishte pasi q\u00eb ato u zhduk\u00ebn, por ishte lufta e pushtetit komunist kund\u00ebr nj\u00eb pjese t\u00eb popullit t\u00eb quajtur si armike.<\/p>\n<p>Sipas k\u00ebtij \u201cparimi\u201d, kund\u00ebrshtar\u00ebt politik\u00eb t\u00eb PKSH, si Balli Komb\u00ebtar dhe Legaliteti, u konsideruan bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00eb me pushtuesin dhe u demonizuan nga historiografia, let\u00ebrsia dhe arti. Patriote me influenc\u00eb, kund\u00ebrshtar\u00eb real\u00eb apo t\u00eb supozuar t\u00eb Partis\u00eb, u shpall\u00ebn armiq dhe iu mohua kontributi i tyre n\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb Atdheut. K\u00ebtij rregulli iu n\u00ebnshtruan edhe krer\u00eb t\u00eb PKSH (PPSH) q\u00eb u d\u00ebnuan nga shok\u00ebt e tyre si \u201ctradhtar\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>Botimi i tekstit t\u00eb Historis\u00eb s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, m\u00eb 1965, \u00ebsht\u00eb d\u00ebshmia m\u00eb e mir\u00eb e hartimit t\u00eb historis\u00eb duke u bazuar jo n\u00eb dokumente dhe kritere shkecore, por n\u00eb veprat e marksiz\u00ebm-leninizmit dhe kujtimet e krer\u00ebve komunist\u00eb t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. Bibliografia e tekstit e v\u00ebrteton plot\u00ebsisht sa u tha m\u00eb sip\u00ebr.<br \/>\nK\u00ebshtu, vetiu vjen p\u00ebrgjigja se historia duhet rishkruar. Por cilat do t\u00eb ishin rrug\u00ebt q\u00eb duheshin ndjekur?<\/p>\n<p>Me gjith\u00eb se ka kaluar nj\u00eb \u00e7erek shekulli dhe kan\u00eb ndodhur shume ndryshime, k\u00ebto v\u00ebrehen pak n\u00eb historiografi dhe historin\u00eb e let\u00ebrsis\u00eb. Po t\u00eb lexohen tekstet e botuara nga institutet e vendit, konstaton se, atyre q\u00eb historiografia zyrtare i njeh si figura pozitive, u jan\u00eb fshehur t\u00eb metat duke i kthyer n\u00eb mite, nd\u00ebrsa t\u00eb tjer\u00ebve q\u00eb \u201cnjihen\u201d si \u201ctradhtar\u00eb\u201d u jan\u00eb fshehur an\u00ebt pozitive dhe sakrificat p\u00ebr Atdhen\u00eb, duke vazhduar demonizimi i tyre. Kjo verehet edhe n\u00eb historin\u00eb e let\u00ebrsis\u00eb, ku vazhdon mitizimi i autor\u00ebve t\u00eb realizmit socialist, nd\u00ebrsa nuk u \u00ebsht\u00eb dh\u00ebn\u00eb vendi q\u00eb meritojn\u00eb shum\u00eb t\u00eb tjer\u00ebve, pa p\u00ebrmendur k\u00ebtu shum\u00eb t\u00eb rinj t\u00eb talentuar. Natyrsh\u00ebm lind pyetja: \u00c7\u2019far\u00eb mund t\u00eb ndryshonte?<\/p>\n<p>S\u00eb pari, duhet ndryshuar metodologjia dhe qasja ndaj historis\u00eb. Kriteri baz\u00eb duhet t\u00eb ishte e v\u00ebrteta dhe rruga p\u00ebr tek ajo shkon nga dokumentacioni arkivor.<\/p>\n<p>S\u00eb dyti, pasqyrimi i periudhave t\u00eb historis\u00eb t\u00eb b\u00ebhet nj\u00eb e t\u00ebr\u00eb dhe jo e fragmentarizuar. Fjala vjen, periudha e pushtimit (1939-1944), duhet pasqyruar e plot\u00eb, e pashk\u00ebputur, e par\u00eb nga disa k\u00ebndv\u00ebshtrime dhe vler\u00ebsimi i provave t\u00eb b\u00ebhet me t\u00eb nj\u00ebjtin kriter.<\/p>\n<p>S\u00eb treti, duke v\u00ebn\u00eb n\u00eb dukje an\u00ebt pozitive dhe negative t\u00eb subjekteve p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebt shkruhet, qart\u00ebsohen kontributet e tyre jo n\u00eb raport m\u00eb Partin\u00eb, por me Atdheun.<\/p>\n<p>S\u00eb kat\u00ebrti, duhej q\u00eb krahas tekstit t\u00eb historiografis\u00eb zyrtare t\u00eb ishte edhe teksti alternativ. Natyrisht, jo si\u00e7 ka ndodhur deri m\u00eb sot, kur me alternativ eshte kuptuar vet\u00ebm ndryshimi i emrit t\u00eb autorit dhe jo permbajtja e tekstit.<\/p>\n<p>Rishkrimi i historis\u00eb vet\u00ebm mbi kritere shkencore do ti sh\u00ebrbente edukimit t\u00eb brezave me t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn, t\u00eb shk\u00ebputjes s\u00eb shoq\u00ebris\u00eb nga e kaluara dhe vendosjes s\u00eb paqes sociale, t\u00eb munguar prej 73 vjet\u00ebsh.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/XhaferDSadiku?fref=ts\"><span style=\"color: #333300;\"><strong>Xhafer Sadiku<\/strong>:<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pyetja q\u00eb b\u00ebhet shpesh se a duhet rishkruar historia e Shqip\u00ebris\u00eb, m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb p\u00ebrgjigje k\u00ebrkon nj\u00eb analiz\u00eb p\u00ebr t\u00eb qart\u00ebsuar disa \u00e7\u00ebshtje, si: Kur \u00ebsht\u00eb shkruar historia? Kush&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8384,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-15766","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-histori"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15766"}],"collection":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15766"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15766\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15768,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15766\/revisions\/15768"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8384"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15766"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15766"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15766"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}