{"id":1583,"date":"2015-08-12T17:08:16","date_gmt":"2015-08-12T16:08:16","guid":{"rendered":"http:\/\/shekulliagency.com\/?p=1583"},"modified":"2015-08-12T17:08:16","modified_gmt":"2015-08-12T16:08:16","slug":"ekspertet-irani-nuk-ofron-besim-ne-rajon","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/?p=1583","title":{"rendered":"Ekspert\u00ebt: Irani nuk ofron besim n\u00eb rajon"},"content":{"rendered":"<h2><a href=\"http:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/parlement_iran-e1439395677914.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-1584\" src=\"http:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/parlement_iran-e1439395677914.jpg\" alt=\"parlamenti-iran\" width=\"893\" height=\"542\" srcset=\"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/parlement_iran-e1439395677914.jpg 893w, https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/parlement_iran-e1439395677914-300x182.jpg 300w, https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/parlement_iran-e1439395677914-80x50.jpg 80w\" sizes=\"(max-width: 893px) 100vw, 893px\" \/><\/a><\/h2>\n<h2>Q\u00ebndrimi i ngurt\u00eb sektar me qend\u00ebr Shiite i Iranit, qasja tep\u00ebr pragmatike ndaj problemeve t\u00eb rajonit dhe tradita e politik\u00ebs s\u00eb jashtme ekspansioniste p\u00ebr vendet fqinje, vazhdon t\u00eb jet\u00eb burim shqet\u00ebsimi dhe e pasigurive.<\/h2>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Q\u00ebndrimi i ngurt\u00eb sektar me qend\u00ebr Shiite i Iranit, qasja tep\u00ebr pragmatike ndaj problemeve t\u00eb rajonit dhe tradita e politik\u00ebs s\u00eb jashtme ekspansioniste p\u00ebr vendet fqinje, vazhdon t\u00eb jet\u00eb burim shqet\u00ebsimi dhe e pasigurive.<\/p>\n<p>Irani i cili ka gjithmon\u00eb nj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi gjeo-strategjike p\u00ebr arsye t\u00eb vendndodhjes n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb Azis\u00eb Jugore gjat\u00eb gjith\u00eb historis\u00eb, me politik\u00ebn e jashtne q\u00eb ai zbaton shkakton shqet\u00ebsime dhe pasiguri edhe n\u00eb jug p\u00ebr vendet fqinje t\u00eb gjirit si Kuvajti, Katari, Bahrejni, Arabia Saudite, Emiratet e Bashkuara Arabe, por edhe p\u00ebr fqinj\u00ebt n\u00eb territor tok\u00ebsor si Azerbajxhani, Armenia, Iraku, Turqia, Pakistani dhe Afganistani.<\/p>\n<p>Shkaqet e pasiguris\u00eb q\u00eb popujt dhe vendet e rajonit kan\u00eb ndaj qeveris\u00eb s\u00eb Iranit, ekspert\u00ebt i radhisin duke arrestuar se qeveria e Teheranit p\u00ebrdor popullat\u00ebn shiite e cila p\u00ebrb\u00ebn 90 p\u00ebrqind t\u00eb popullat\u00ebs p\u00ebr t\u00eb rritur ndikimin n\u00eb vendet e tjera dhe hedhjen e hapave ushqyes t\u00eb paq\u00ebndrueshm\u00ebris\u00eb s\u00eb p\u00ebrjetuar n\u00eb rajon.<\/p>\n<p>Ekspert\u00ebt duke t\u00ebrhequr v\u00ebmendjen n\u00eb r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e marr\u00ebveshjes p\u00ebr programin nuklear t\u00eb arritur mes Iranit dhe vendeve t\u00eb p\u00ebrhershme n\u00eb KS t\u00eb Kombeve t\u00eb Bashkuara, si SHBA-ja, Rusia, Kina, Britania, Franca dhe t\u00eb Gjermanis\u00eb t\u00eb cil\u00ebt formojn\u00eb grupin 5+1, ata paralajm\u00ebrojn\u00eb se fuqizimi i Iranit me heqjen e embargove si pasoj\u00eb e marr\u00ebveshjes do t\u00eb ket\u00eb pasoja negative.<\/p>\n<p>&#8211; Vendet e rajonit jan\u00eb t\u00eb shqet\u00ebsuar nga Irani &#8211;<\/p>\n<p>Koordinator i Programit p\u00ebr Politik\u00ebn e Jashtme dhe p\u00ebr Marr\u00ebdh\u00ebniet Nd\u00ebrkomb\u00ebtare n\u00eb Institutin e Mendimit Strategjik Do\u00e7 Dr. Mehmet \u015eahin n\u00eb nj\u00eb deklarat\u00eb p\u00ebr gazetarin e AA-s\u00eb duke theksuar se vendet e rajonit mendojn\u00eb se Irani p\u00ebrfshihet n\u00eb pun\u00ebt e tyre t\u00eb brendshme me \u00e7do mjet, ai ka rikujtuar se shembujt e k\u00ebsaj jan\u00eb v\u00ebrejtur n\u00eb Irak n\u00eb periudh\u00ebn e Sadam Huseinit i cili kishte shqet\u00ebsimin se shumica Shiite n\u00eb vendin e Iranit do t\u00eb nxiteshin kund\u00ebr qeveris\u00eb sunite dhe p\u00ebr t\u00eb nj\u00ebjtat shkaqe \u00ebsht\u00eb v\u00ebrejtur n\u00eb Afganistan dhe Pakistan t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb nj\u00eb popullsi me af\u00ebrsisht 20 p\u00ebriqnd Shiite.<\/p>\n<p>Do\u00e7. Dr.\u00a0\u015eahin ka vler\u00ebsuar se: &#8220;Ndikimi n\u00eb rritje e Iranit n\u00eb periudh\u00ebn e fundit n\u00eb Irak, mb\u00ebshtetja e Asadit n\u00eb Siri, e Hizbullahut n\u00eb Liban, e Husive n\u00eb Jemen, bashk\u00ebpunimi me Shiit\u00ebt n\u00eb Pakistan dhe Afganistan \u00ebsht\u00eb mjaft shqet\u00ebsuese p\u00ebr popujt dhe vendet e rajonit. Irani edhe nga vendet e Gjirit v\u00ebrehet si shtet q\u00eb p\u00ebr sigurin\u00eb e tij rrezikon sigurin\u00eb e rajonit&#8221;.<\/p>\n<p>Arabia Saudite jav\u00ebn e kaluar kishte reaguar ndaj tentativave t\u00eb Iranit n\u00eb pun\u00ebt e vendeve arabe. N\u00eb nj\u00eb deklarat\u00eb me shkrim t\u00eb b\u00ebr\u00eb pas takimit t\u00eb Princit pasardh\u00ebs 2 t\u00eb Arabis\u00eb Saudite dhe ministrit t\u00eb Mbrojtjes Muhammed bin Selman me Mbretin Abdullah t\u00eb Jordanis\u00eb duke u theksuar se me &#8220;parimin e \u00a0fqinj\u00ebsis\u00eb s\u00eb mir\u00eb nevojit q\u00ebndrimin larg nga p\u00ebrzierja n\u00eb pun\u00ebt e vendeve arabe dhe q\u00ebndrimin larg nga p\u00ebrpjekjet p\u00ebr t\u00eb siguruar mbizot\u00ebrim&#8221; ishte theksuar se &#8220;Mir\u00ebqenia dhe siguria e Jordanis\u00eb dhe Arabis\u00eb Saudite \u00ebsht\u00eb nj\u00eb e t\u00ebr\u00eb q\u00eb nuk pranon shp\u00ebrb\u00ebrjen&#8221;.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr \u00ebsht\u00eb theksuar se ngarkesa e l\u00ebnd\u00ebve shp\u00ebrthyese dhe e armatimeve n\u00eb anijen q\u00eb pretendohet se i kishte marr\u00eb nga Irani dhe e cila u ndalua nga flota e Bahrejnit gjat\u00eb tentativ\u00ebs p\u00ebr trafikimin e tyre \u00ebsht\u00eb theksuar se ato jan\u00eb p\u00ebrputhur me shp\u00ebrthyesit e p\u00ebrdorura n\u00eb sulmin e nd\u00ebrmarr\u00eb n\u00eb muajin korrik n\u00eb Bahrejn, ku si pasoj\u00eb humb\u00ebn jet\u00ebn 2 polic\u00eb. Ministri i shtetit p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr pun\u00ebt e jashtme\u00a0 Muhammed Karkash i cili kishte reaguar p\u00ebr sulmin me bomb\u00eb ai kishte kritikuar &#8220;Iranin p\u00ebr p\u00ebrfshirje t\u00eb vazhdueshme n\u00eb pun\u00eb t e brendshme&#8221;.<\/p>\n<p>&#8211; &#8220;Marr\u00ebveshja p\u00ebr programin nuklear do t\u00eb forcoj\u00eb Iranin&#8221; &#8211;<\/p>\n<p>Do\u00e7. Dr.\u00a0\u015eahin, thekson se vendet e rajonit gjithashtu jan\u00eb t\u00eb shqet\u00ebsuara p\u00ebr shkak t\u00eb marr\u00ebveshjes nukleare t\u00eb n\u00ebnshkruar nga Irani. N\u00eb fakt nj\u00eb marr\u00ebveshje e till\u00eb sjell kufizime serioze n\u00eb programin nuklear\u00eb t\u00eb Iranit, nd\u00ebrsa n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr do t\u00eb hiqen t\u00eb gjitha sanksionet p\u00ebrfshir\u00eb edhe ato t\u00eb vendosura nga Kombet e Bashkuara ndaj k\u00ebtij vendi.<\/p>\n<p>Mehmet \u015eahin, duke v\u00ebn\u00eb n\u00eb dukje se marr\u00ebveshja edhe pse p\u00ebrballet me reagime t\u00eb ndryshme nga vendet an\u00ebtare t\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Bashk\u00ebpunimit t\u00eb Gjirit ku Irani nuk \u00ebsht\u00eb an\u00ebtar\u00eb, ai shpreh pik\u00ebpamjen e tij se:&#8221;Vendet e Gjirit kryesisht Arabia Saudite jan\u00eb t\u00eb shqet\u00ebsuar p\u00ebr k\u00ebt\u00eb marr\u00ebveshje t\u00eb arritur sepse mendojn\u00eb se Irani me k\u00ebt\u00eb marr\u00ebveshje do t\u00eb fuqizohet dhe se do t\u00eb nd\u00ebrhyj\u00eb m\u00eb shum\u00eb n\u00eb pun\u00ebt e brendshme t\u00eb rajonit&#8221;.<\/p>\n<p>Katari, Kuvajti, Bahrejni, Emiratet e Bashkuara Arabe dhe nd\u00ebrmjet\u00ebsi Omani, kan\u00eb shprehur k\u00ebnaq\u00ebsin\u00eb p\u00ebr arritjen e marr\u00ebveshjes n\u00eb Vjen\u00eb, nd\u00ebrsa Arabia Saudite kishte b\u00ebr\u00eb thirrje p\u00ebr rivendosje t\u00eb embargos n\u00eb rast t\u00eb shkeljes s\u00eb marr\u00ebveshjes.<\/p>\n<p>&#8211; &#8220;Vendet e Gjirit kan\u00eb shqet\u00ebsime p\u00ebr sigurin\u00eb&#8221; &#8211;<\/p>\n<p>Edhe Shef i Departamentit t\u00eb Marr\u00ebdh\u00ebnieve Nd\u00ebrkomb\u00ebtare n\u00eb Universitetin Uluda\u011f, Prof. Dr. Tayyar Ar\u0131, \u00ebsht\u00eb i mendimit se Irani me disa akte n\u00eb rajon dhe politikat e zbatuara q\u00eb nga periudha e liderit Shiit Nuri el-Maliki i cili q\u00ebndroi p\u00ebr 8 vjet si kryeminist\u00ebr n\u00eb Irak ka luajtur nj\u00eb rol t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr situat\u00ebn aktuale te Irakut.<\/p>\n<p>Prof. Dr. Ar\u0131, i cili thekson se duhet t\u00eb perceptohet si k\u00ebrc\u00ebnuese q\u00eb Irani mb\u00ebshtet element\u00ebt Shiit\u00eb dhe\u00a0 \u00ebsht\u00eb vazhdimisht n\u00eb p\u00ebrpjekje t\u00eb destabilizimit t\u00eb rajonit \u00a0shprehet se: &#8220;Irani n\u00eb vend q\u00eb t\u00eb parandaloj\u00eb k\u00ebt\u00eb ndjek politika rrit\u00ebse. Gjithashtu \u00ebsht\u00eb e p\u00ebrhapur edhe perceptimi se ai do t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb rrezik edhe m\u00eb i madh kur ti zgjeroj\u00eb kapacitetet nukleare. Vendet e Gjirit jan\u00eb t\u00eb shqet\u00ebsuar se ky pazar \u00ebsht\u00eb kryer n\u00eb kurriz t\u00eb tyre. T\u00eb gjith\u00eb jan\u00eb kurioz\u00eb p\u00ebr shkaqet e pezullimit n\u00eb mas\u00eb t\u00eb gjer\u00eb t\u00eb aktiviteteve nuklear t\u00eb Iranit.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr Irani n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb shkurt\u00ebr do t\u00eb bashkohet me nj\u00eb pron\u00eb t\u00eb madhe, do t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb treg serioz p\u00ebr investitor\u00ebt Per\u00ebndimor\u00eb dhe do t\u00eb pasurohet. Shtrohet pyetja nga t\u00eb gjitha vendet e rajonit se \u201c\u00c7far\u00eb do t\u00eb b\u00ebhet kur t\u00eb rritet potenciali i Iranit q\u00eb po p\u00ebrjeton kriza t\u00eb brendshme&#8221;.<\/p>\n<p>Ar\u0131 i cili pohon se &#8220;Irani \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shtet q\u00eb p\u00ebrdor tradit\u00ebn ekspansioniste dhe paq\u00ebndrueshm\u00ebrin\u00eb n\u00eb rajon&#8221; shprehet se: &#8220;P\u00ebr shembull, n\u00eb politik\u00ebn e jashtme turke kjo nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb situat\u00eb q\u00eb mund t\u00eb rastiset, por struktura ushtarake ose e siguris\u00eb s\u00eb Iranit \u00ebsht\u00eb e p\u00ebrqendruar mbi k\u00ebt\u00eb. Ka nj\u00eb tradit\u00eb q\u00eb duke p\u00ebrdorur strukturat sektare dhe etnike, n\u00eb vendet e tjera, duke nxitur rrit territorin e ndikimit. Po ti shikojm\u00eb t\u00eb gjitha bashk\u00eb k\u00ebto mund ta parashikojm\u00eb se Irani do t\u00eb vazhdoj\u00eb politik\u00ebn aktuale. Edhe kjo q\u00ebndron ende n\u00eb mes si nj\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim i madh p\u00ebr stabilitetin e rajonit&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Q\u00ebndrimi i ngurt\u00eb sektar me qend\u00ebr Shiite i Iranit, qasja tep\u00ebr pragmatike ndaj problemeve t\u00eb rajonit dhe tradita e politik\u00ebs s\u00eb jashtme ekspansioniste p\u00ebr vendet fqinje, vazhdon t\u00eb jet\u00eb burim&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1584,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-1583","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bota"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1583"}],"collection":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1583"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1583\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1585,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1583\/revisions\/1585"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1584"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1583"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1583"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1583"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}