{"id":17701,"date":"2017-01-25T11:12:36","date_gmt":"2017-01-25T10:12:36","guid":{"rendered":"http:\/\/shekulliagency.com\/?p=17701"},"modified":"2017-01-25T18:32:45","modified_gmt":"2017-01-25T17:32:45","slug":"turqia-pergatitet-per-referendumin-e-saj-te-shtate","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/?p=17701","title":{"rendered":"Turqia p\u00ebrgatitet p\u00ebr referendumin e saj t\u00eb shtat\u00eb"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/9389658-drapeau-de-la-turquie-e1485283588147.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-2367\" src=\"http:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/9389658-drapeau-de-la-turquie-e1485283588147.jpg\" alt=\"\" width=\"1200\" height=\"708\" srcset=\"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/9389658-drapeau-de-la-turquie-e1485283588147.jpg 1200w, https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/9389658-drapeau-de-la-turquie-e1485283588147-300x177.jpg 300w, https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/9389658-drapeau-de-la-turquie-e1485283588147-1024x604.jpg 1024w, https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/9389658-drapeau-de-la-turquie-e1485283588147-768x453.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" \/><\/a>N\u00eb fund t\u00eb muajit mars ose n\u00eb fillim t\u00eb muajit prill, Turqia do t\u00eb shkoj\u00eb n\u00eb referendumin e saj t\u00eb shtat\u00eb p\u00ebr votimin e ndryshimeve t\u00eb reja kushtetuese prej 18 nenesh t\u00eb cilat n\u00eb opinonin publik njihen si &#8220;Sistemi presidencial&#8221;.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Me fjal\u00ebn referendum, q\u00eb ka origjin\u00eb franceze dhe q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb &#8220;votim nga populli&#8221;, Turqia p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb u njoh pas grushtit t\u00eb shtetit m\u00eb 27 maj t\u00eb vitit 1960. Kushtetuta e vitit 1961 e p\u00ebrgatitur nga Komitetit i Unionit Komb\u00ebtar, u votua n\u00eb referendum m\u00eb 9 korrik t\u00eb vitit 1961. Kushtetuta e vitit 1961 u pranua me 61.7 p\u00ebrqind t\u00eb votave pro dhe 38.3 p\u00ebrqind t\u00eb votave kund\u00ebr.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Edhe referendumi i dyt\u00eb erdhi pas nj\u00eb grushti t\u00eb shtetit. Kushtetuta e p\u00ebgatitur nga &#8220;Kuvendi K\u00ebshillues&#8221; i caktuar nga qeveria ushtarake pas grushtit t\u00eb shtetit t\u00eb dat\u00ebs 12 shtator 1980, u votua n\u00eb referendum m\u00eb 7 n\u00ebntor t\u00eb vitit 1982. Kjo kushtetut\u00eb arriti t\u00eb marr\u00eb 91.4 p\u00ebrqind t\u00eb p\u00eblqimit popullor, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb 8.8 p\u00ebrqind t\u00eb pjes\u00ebmarr\u00ebsve votuan kund\u00ebr.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\"><strong>Populli hoqi ndalesat politike t\u00eb lider\u00ebve<\/strong><\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Kur Turqia dal\u00ebngadal\u00eb filloi t\u2019i tejkaloj\u00eb efektet e grushtit t\u00eb shtetit t\u00eb 12 shtatorit t\u00eb vitit 1980, n\u00eb rend dite hyri edhe heqja e ndalesave p\u00ebr veprimtari politike. M\u00eb 6 shtator t\u00eb vitit 1987, Turqia shkoi n\u00eb referendum p\u00ebr her\u00eb t\u00eb tret\u00eb p\u00ebr t\u00eb votuar p\u00ebr heqjen e ndalesave politike q\u00eb p\u00ebrfshiheshin n\u00eb nenin 4 t\u00eb kusht\u00ebtut\u00ebs s\u00eb vitit 1982. N\u00eb referendum, 50.2 p\u00ebrqind e qytetar\u00ebve votuan pro, nd\u00ebrsa 49.8 p\u00ebrqind kund\u00ebr. N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb u t\u00ebrhoq\u00ebn edhe ndalesat politike p\u00ebr disa ish-politikan\u00eb, n\u00eb mesin e t\u00eb cil\u00ebve ndodheshin edhe S\u00fcleyman Demirel, B\u00fclent Ecevit dhe Necmettin Erbakan.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\"><strong>68.9 p\u00ebrqind e popullit &#8220;pro&#8221; zgjedhjes s\u00eb presidentit nga populli\u00a0<\/strong><\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Heqja e ndalesave politike p\u00ebr Demirelin, Ecevitin dhe Erbakanin, nga ana tjet\u00ebr, gjall\u00ebroi politik\u00ebn turke. At\u00ebbot\u00eb, filloi debati n\u00ebse zgjedhjet lokale duhet t\u00eb organizoheshin nj\u00eb vit m\u00eb her\u00ebt. N\u00eb referendumin e kat\u00ebrt m\u00eb 25 shtator t\u00eb vitit 1988, 66 p\u00ebrqind e pjes\u00ebmarr\u00ebsve i than\u00eb &#8220;jo&#8221;, kurse 35 p\u00ebrqind &#8220;po&#8221;. Si rrjedhoj\u00eb, populli nuk d\u00ebshiroi organizimin e hersh\u00ebm t\u00eb zgjedhjeve lokale.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Nd\u00ebrkaq, referendumi i pest\u00eb u fut n\u00eb rend dite me propozimin p\u00ebr ndryshime kushtetuese q\u00eb n\u00eb ve\u00e7anti parashihnin zgjedhjen e presidentit t\u00eb shtetit me vot\u00eb t\u00eb popullit. N\u00eb k\u00ebt\u00eb referendum, i cili u mbajt m\u00eb 21 shtator t\u00eb vitit 2007, 68.9 p\u00ebrqind e qytetar\u00ebve votuan pro, nd\u00ebrsa 31.1 p\u00ebrqind e tyre kund\u00ebr k\u00ebtij ndryshimi kushtetues. Me k\u00ebt\u00eb rezultat u miratua q\u00eb presidenti i shtetit t\u00eb zgjidhet nga populli.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Referendumin e fundit Turqia e mbajti m\u00eb 12 shtator t\u00eb vitit 2010. N\u00eb k\u00ebt\u00eb referendum, qytetar\u00ebt e Turqis\u00eb votuan p\u00ebr nj\u00eb pako ndryshimesh kushtetuese prej 26 nenesh. 57.9 p\u00ebrqind e votuesve votuan &#8220;pro&#8221;, nd\u00ebrsa 42.1 p\u00ebrqind votuan kund\u00ebr.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, u miratuan nj\u00eb s\u00ebr\u00eb ndryshimesh, si\u00e7 ishin ristrukturimi i Gjykat\u00ebs Kushtetuese dhe K\u00ebshillit t\u00eb Lart\u00eb t\u00eb Gjykat\u00ebsve dhe Prokuror\u00ebve (HSYK), e drejta p\u00ebr marr\u00ebveshje kolektive p\u00ebr n\u00ebpun\u00ebsit shtet\u00ebror, inicimi i gjykat\u00ebs civile p\u00ebr ushtar\u00ebt, mbrojtja e t\u00eb dh\u00ebnave personale dhe hapja para gjyq\u00ebsorit e vendimeve t\u00eb marra nga K\u00ebshilli i Lart\u00eb Ushtarak (YA\u015e).<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\"><strong>Procesi do t\u00eb filloj\u00eb kur t\u00eb parashtrohet para presidentit\u00a0<\/strong><\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Debati p\u00ebr ndryshimet e reja kushtetuese filloi pas deklarat\u00ebs s\u00eb kryetarit t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb Partis\u00eb L\u00ebvizja Nacionaliste (MHP) Devlet Bah\u00e7eli n\u00eb mbledhjen e grupit parlamentar t\u00eb partis\u00eb s\u00eb tij m\u00eb 11 shtator t\u00eb vitit 2016, i cili tha se &#8220;N\u00ebse AK Partia vazhdon k\u00ebmb\u00ebnguljen me sistemin presidencial, at\u00ebher\u00eb ajo duhet ta parashtroj\u00eb draftin kushtetues para parlamentit&#8221;.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Pas k\u00ebsaj deklarat\u00eb, AK Partia filloi punimet p\u00ebr pakon e ndryshimeve kushtetuese. N\u00eb periudh\u00ebn q\u00eb pasoi, pakoja e ndryshimeve u mori form\u00ebn e saj pas takimeve midis udh\u00ebheq\u00ebsve t\u00eb AK Partis\u00eb dhe MHP-s\u00eb.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Propozim Ligji p\u00ebr ndryshime kushtetuese n\u00eb Republik\u00ebn e Turqis\u00eb, i n\u00ebnshkruar nga 316 deputet\u00eb t\u00eb AK Partis\u00eb, p\u00ebrfshir\u00eb edhe kryeministrin Binali Y\u0131ld\u0131r\u0131m, u parashtrua n\u00eb Parlamentin e Turqis\u00eb m\u00eb 10 dhjetor t\u00eb vitit 2016. N\u00eb Komisionin Kushtetues Parlamentar, bisedimet p\u00ebr propozimin ligjin p\u00ebr ndryshimet kushtetuese q\u00eb zgjat\u00ebn dhjet\u00eb dit\u00eb, p\u00ebrfunduan m\u00eb 30 dhjetor t\u00eb vitit 2016.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Nd\u00ebrkaq, debati n\u00eb Asamblen\u00eb e P\u00ebrgjithshme Parlamentare u zhvillua n\u00eb dy raunde. Propozimi p\u00ebr ndryshimet kushtetuese i parashtruar para kyesis\u00eb s\u00eb parlamentit m\u00eb 10 dhjetor t\u00eb vitit 2016 nga AK Partia, u ligj\u00ebsua duke u miratuar pas 42 dit\u00ebve me 339 vota pro.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Pasi Ligji p\u00ebr ndryshime kushtetuese t\u00eb parashtrohet para presidentit t\u00eb shtetit, do t\u00eb filloj\u00eb procesi drejt referendumit. N\u00eb fund t\u00eb muajit mars ose n\u00eb fillim t\u00eb muajit prill, Turqia do t\u00eb shkoj\u00eb n\u00eb referendumin e saj t\u00eb shtat\u00eb p\u00ebr votimin e ndryshimeve t\u00eb reja kushtetuese prej 18 nenesh.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb fund t\u00eb muajit mars ose n\u00eb fillim t\u00eb muajit prill, Turqia do t\u00eb shkoj\u00eb n\u00eb referendumin e saj t\u00eb shtat\u00eb p\u00ebr votimin e ndryshimeve t\u00eb reja kushtetuese prej 18&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2367,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31,28],"tags":[],"class_list":["post-17701","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-java","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17701"}],"collection":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=17701"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17701\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17708,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17701\/revisions\/17708"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2367"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=17701"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=17701"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=17701"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}