{"id":19288,"date":"2017-03-21T18:36:26","date_gmt":"2017-03-21T17:36:26","guid":{"rendered":"http:\/\/shekulliagency.com\/?p=19288"},"modified":"2017-03-21T18:36:26","modified_gmt":"2017-03-21T17:36:26","slug":"tensionet-rusi-perendim-pasqyrohen-ne-garen-e-armatimeve","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/?p=19288","title":{"rendered":"Tensionet Rusi-Per\u00ebndim pasqyrohen n\u00eb gar\u00ebn e armatimeve"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/rus-mis-765554378.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-15072\" src=\"http:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/rus-mis-765554378.jpg\" alt=\"\" width=\"864\" height=\"486\" srcset=\"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/rus-mis-765554378.jpg 864w, https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/rus-mis-765554378-300x169.jpg 300w, https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/rus-mis-765554378-768x432.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 864px) 100vw, 864px\" \/><\/a>Marr\u00ebdh\u00ebniet e tensionuara mes Rusis\u00eb dhe Per\u00ebndimit t\u00eb cilat pat\u00ebn nj\u00eb hov n\u00eb vitin 2014 me kriz\u00ebn n\u00eb Ukrain\u00eb, krahas ekonomis\u00eb dhe politik\u00ebs jan\u00eb pasqyruar edhe n\u00eb fushat e armatimeve dhe shpenzimeve n\u00eb fush\u00ebn e mbrojtjes, raporton (AA).<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Pas aneksimit t\u00eb Krimes\u00eb nga ana e Rusis\u00eb n\u00eb vitin 2014, vendet per\u00ebndimore rrit\u00ebn tonet ndaj Rusis\u00eb duke k\u00ebrkuar marrjen e masave kund\u00ebr rrezikut t\u00eb saj p\u00ebr sigurin\u00eb. Nd\u00ebrsa kriza e Ukrain\u00ebs ka frik\u00ebsuar vendet e Baltikut p\u00ebr shkak t\u00eb kapaciteteve ushtarake dhe pozit\u00ebs s\u00eb tyre gjeografike.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Nd\u00ebrsa shqet\u00ebsimet n\u00eb rritje t\u00eb vendeve t\u00eb Baltikut kan\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00eb l\u00ebvizje Bashkimin Evropian (BE) dhe NATO-n.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Sipas Eurostat, harxhimet e vendeve t\u00eb Aleanc\u00ebs t\u00eb cilat nga viti 2002 deri n\u00eb vitin 2015 kan\u00eb qen\u00eb n\u00eb r\u00ebnie, pas thirrjeve t\u00eb NATO-s p\u00ebr rritjen e tyre, vitin e shkuar kan\u00eb nisur p\u00ebrs\u00ebri t\u00eb rriten.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">\n<p class=\"selectionShareable\">Sekretari i P\u00ebrgjithsh\u00ebm i NATO-s, Jens Stoltenberg, ka deklaruar se pas shum\u00eb vitesh nd\u00ebrprerjeje t\u00eb shpenzimeve, n\u00eb muajin shkurt \u00ebsht\u00eb kaluar n\u00eb nj\u00eb faz\u00eb tjet\u00ebr. Ai ka theksuar se nj\u00eb pjes\u00eb e vendeve t\u00eb Evrop\u00ebs dhe Kanadaja, vitin e shkuar kan\u00eb rritur shpenzimet n\u00eb fush\u00ebn e mbrojtjes me 3.8 p\u00ebr qind.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Nga ana tjet\u00ebr Kancelaarja gjermane, Angela Merkel, gjat\u00eb konferenc\u00ebs p\u00ebr mediat pas takimit me Presidentin e SHBA-s\u00eb, Donald Trump, deklaroi se vendi i saj &#8220;do t\u00eb rris\u00eb shpenzimet n\u00eb fush\u00ebn e mbrojtjes deri n\u00eb 2 p\u00ebr qind t\u00eb t\u00eb ardhurave bruto q\u00eb prej vitit 2024&#8221;. Gjermania e cila nuk arriti dot synimin prej 2 p\u00ebrqind\u00ebsh n\u00eb fush\u00ebn e harxhimeve t\u00eb mbrojtjes n\u00eb periudh\u00ebn 2009-2016, gjat\u00eb vitit 2009 harxhoi 1.39 p\u00ebr qind t\u00eb t\u00eb ardhurave bruto n\u00eb fush\u00ebn e mbrojtjes, nd\u00ebrsa gjat\u00eb 3 viteve t\u00eb fundit k\u00ebto harxhime kan\u00eb qen\u00eb 1.19 p\u00ebr qind.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Gjermani planifikon q\u00eb t\u00eb rris\u00eb shpenzimet n\u00eb fush\u00ebn e mbrojtjes gjat\u00eb k\u00ebtij viti me 6.8 p\u00ebr qind.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\"><strong>Politikat rajonale t\u00eb Rusis\u00eb\u00a0<\/strong><\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Moska zyrtare krahas kriz\u00ebs n\u00eb Ukrain\u00eb dhe aneksimit t\u00eb Krimes\u00eb n\u00eb vitin 2014, shpesh her\u00eb ka shkelur nga ajri dhe toka edhe kufijt\u00eb e vendeve t\u00eb Baltikut. Kjo gj\u00eb ka b\u00ebr\u00eb q\u00eb BE-ja dhe NATO t\u00eb rrisin shqet\u00ebsimet e tyre.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Shenj\u00ebstrimi i NATO-s si nj\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim themelor i jasht\u00ebm n\u00eb kontekstin ushtarak, nga ana e Rusis\u00eb dhe krahas fuqis\u00eb nukleare rritja e armatimeve t\u00eb vendeve t\u00eb k\u00ebtij rajoni ka b\u00ebr\u00eb q\u00eb tensionet t\u00eb p\u00ebrshkall\u00ebzohen.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Nd\u00ebrsa nj\u00eb tjet\u00ebr shqet\u00ebsim p\u00ebr vendet e Baltikut, Per\u00ebndimin dhe NATO-n \u00ebsht\u00eb edhe pretendimi se Rusia ka rritur depozitimin e arm\u00ebve nukleare dhe materialet e tjera t\u00eb nevojshme n\u00eb Kaliningrad, vend ky q\u00eb ndodhet n\u00eb kufi me Lituanin\u00eb, Bjellorusin\u00eb dhe Polonin\u00eb.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Nga ana tjet\u00ebr prania e Rusis\u00eb n\u00eb pes\u00ebshen e par\u00eb t\u00eb vendeve q\u00eb harxhojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb n\u00eb fush\u00ebn e mbrojtjes q\u00eb prej vitit 1990, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr arsye p\u00ebr rritjen e shqet\u00ebsimeve. Qendra analitike britanike &#8220;Jane&#8217;s Defence Budget&#8221;, thot\u00eb se Rusia p\u00ebr nga harxhimet n\u00eb fush\u00ebn e mbrojtjes n\u00eb vitin 2016, ndodhet n\u00eb vendin e gjasht\u00eb.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Zyrtar\u00ebt rus\u00eb kan\u00eb komentuar se harxhimet e k\u00ebtij vendi n\u00eb fush\u00ebn e modernizimit t\u00eb mbrojtjes, nuk do t\u00eb tkurren edhe pse vendi ndodhet p\u00ebrball\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsive t\u00eb ndryshme ekonomike.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Shpenzimet e Rusis\u00eb n\u00eb fush\u00ebn e mbrojtjes gjat\u00eb vitit 2016 jan\u00eb rritur me 14 p\u00ebr qind.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\"><strong>NATO forcon krahun lindor<\/strong><\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">NATO i ka b\u00ebr\u00eb thirrje vendeve an\u00ebtare q\u00eb t\u00eb rrisin shpenzimet n\u00eb fush\u00ebn e mbrojtjes. N\u00eb samitin e NATO-s i zhvilluar n\u00eb Uells n\u00eb vitin 2014, u mor vendimi p\u00ebr rritjen e shpenzimeve t\u00eb vendeve an\u00ebtare t\u00eb k\u00ebsaj aleance n\u00eb 2 p\u00ebr qind t\u00eb t\u00eb ardhurave t\u00eb brendshme bruto.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Sipas statistikave t\u00eb &#8220;Jane&#8217;s Defence Budget&#8221; t\u00eb ardhurat e shpenzimeve n\u00eb fush\u00ebn e mbrojtjes u rrit\u00ebn n\u00eb vitin 2016 p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb q\u00eb prej vitit 2010. Nj\u00eb nga arsyet e rritjes ishin sjelljet sulmuese t\u00eb Rusis\u00eb n\u00eb rajon dhe rreziku q\u00eb vinte nga organizata terroriste DEASH.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Pas aneksimit t\u00eb Krimes\u00eb nga ana e Rusis\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb paligjshme n\u00eb vitin 2014, NATO nisi t\u00eb forcoj\u00eb rajonin e vendeve t\u00eb Baltikut, &#8220;krahun e saj lindor&#8221; p\u00ebr t\u00eb rritur sigurin\u00eb n\u00eb k\u00ebto vende.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Janarin e shkuar filluan dislokimet e trupave t\u00eb NATO-s n\u00eb vendet si Polonia, Lituania, Letonia dhe Estonia. Nd\u00ebrsa theksohet se n\u00eb muajt n\u00eb vijim prania e tyre do t\u00eb rritet n\u00eb k\u00ebt\u00eb rajon.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">SHBA e cila ka ngritur nj\u00eb sistem antiraketor n\u00eb Rumani, planifikon t\u00eb ngrej\u00eb nj\u00eb t\u00eb ngjash\u00ebm edhe n\u00eb Poloni. Nd\u00ebrsa kjo gj\u00eb ka hasur n\u00eb reagimet e ashpra t\u00eb Rusis\u00eb.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Ministrat e Mbrojtjes s\u00eb NATO-s, gjat\u00eb takimit n\u00eb Bruksel, muajin e shkuar, vendos\u00ebn forcimin e pozitave t\u00eb aleanc\u00ebs n\u00eb Detin e Zi. NATO n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb duke rritur pranin\u00eb ushtarake n\u00eb vendet kufitare me Rusin\u00eb, planifikon t\u00eb ndikoj\u00eb p\u00ebr t\u00eb frenuar k\u00ebt\u00eb vend.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\"><strong>SHBA rrit shpenzimet<\/strong><\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">SHBA-ja \u00ebsht\u00eb vendi me shpenzimet m\u00eb t\u00eb larta n\u00eb bot\u00eb n\u00eb fush\u00ebn e mbrojtjes me 523.9 miliard\u00eb dollar\u00eb. Nd\u00ebrsa Presidenti aktual, Donald Trump, \u00ebsht\u00eb shprehur pro rritjes s\u00eb m\u00ebtejshme t\u00eb k\u00ebtyre shpenzimeve.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Duke v\u00ebn\u00eb n\u00eb dukje se shpenzimet n\u00eb k\u00ebt\u00eb fush\u00eb jan\u00eb t\u00eb pamjaftueshme, Trump ka k\u00ebrkuar nj\u00eb rritje prej 54 miliard\u00eb dollar\u00ebsh. Trump pjes\u00ebn prej 9.2 p\u00ebr qind\u00ebsh mendon ta ndaj\u00eb nga buxhetet e institucioneve t\u00eb tjera t\u00eb vendit.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">SHBA-ja vet\u00ebm gjat\u00eb vitit 2015 ka b\u00ebr\u00eb dy her\u00eb m\u00eb shum\u00eb shpenzime n\u00eb fush\u00ebn e mbrojtjes se sa BE-ja.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">SHBA-ja e cila \u00ebsht\u00eb kontribuuesja m\u00eb e madhe e Aleanc\u00ebs, gjat\u00eb vitit 2016 ka shpenzuar 2.61 p\u00ebr qind t\u00eb t\u00eb ardhurave t\u00eb brendshme bruto, p\u00ebr fush\u00ebn e mbrojtjes.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Dhjet\u00eb vendet q\u00eb kan\u00eb shpenzimet m\u00eb t\u00eb larta n\u00eb bot\u00eb n\u00eb fush\u00ebn e mbrojtjes jan\u00eb: SHBA-ja, Kina, Britania e Madhe, India, Arabia Saudite, Rusia, Franca, Japonia, Gjermania dhe Koreja e Jugut. Nd\u00ebrkoh\u00eb 4 prej tyre jan\u00eb pjes\u00eb e NATO-s.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Marr\u00ebdh\u00ebniet e tensionuara mes Rusis\u00eb dhe Per\u00ebndimit t\u00eb cilat pat\u00ebn nj\u00eb hov n\u00eb vitin 2014 me kriz\u00ebn n\u00eb Ukrain\u00eb, krahas ekonomis\u00eb dhe politik\u00ebs jan\u00eb pasqyruar edhe n\u00eb fushat e armatimeve&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":15072,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-19288","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lajme"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19288"}],"collection":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=19288"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19288\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19289,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19288\/revisions\/19289"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/15072"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=19288"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=19288"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=19288"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}