{"id":19945,"date":"2017-04-21T18:35:39","date_gmt":"2017-04-21T16:35:39","guid":{"rendered":"http:\/\/shekulliagency.com\/?p=19945"},"modified":"2017-04-22T18:41:51","modified_gmt":"2017-04-22T16:41:51","slug":"gjenocidi-kunder-muslimaneve-te-perandorise-osmane-qe-u-fsheh-per-100-vjet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/?p=19945","title":{"rendered":"Gjenocidi kund\u00ebr musliman\u00ebve t\u00eb Perandoris\u00eb Osmane q\u00eb u fsheh p\u00ebr 100 vjet"},"content":{"rendered":"

Konspekt i librit \u201cVdekje dhe D\u00ebbim: Spastrimi etnik i mysliman\u00ebve osman\u00eb, 1821-1922\u201d, i autorit Justin McCarthy.<\/strong><\/span><\/p>\n

\"\"<\/a>Nga: Prof. Dr. Milazim Krasniqi<\/strong><\/p>\n

Gjenocidi ndaj musliman\u00ebve q\u00eb jetonin n\u00eb Perandorin\u00eb Osmane, \u00a0i planifikuar dhe i zbatuar p\u00ebrgjat\u00eb shekullit XIX dhe pjes\u00ebs s\u00eb par\u00eb par\u00eb t\u00eb shekullit XX (1821-1922) \u00ebsht\u00eb fshehur q\u00eb kur \u00ebsht\u00eb kryer, jo vet\u00ebm nga shtetet q\u00eb e kan\u00eb kryer gjenocidin (Rusia, Greqia, Bullgaria, Serbia, Mali i Zi) po edhe nga Fuqit\u00eb Evropiane, t\u00eb cilat e kan\u00eb pasur gjithashtu n\u00eb prospektet e tyre largimin e t\u00eb gjith\u00eb musliman\u00ebve nga kontinenti, ngjash\u00ebm me d\u00ebbimin q\u00eb u \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb atyre nga Spanja e Portugalia n\u00eb shekujt XV-XVI. Gjenocidin ndaj musliman\u00ebve n\u00eb pjes\u00ebn lindore t\u00eb Perandoris\u00eb Osmane e ka kryer Rusia, nd\u00ebrsa n\u00eb Ballkan ua kan\u00eb l\u00ebn\u00eb n\u00eb duar shteteve t\u00eb rajonit (Greqis\u00eb, Serbis\u00eb, Bullgaris\u00eb e Malit t\u00eb Zi) q\u00eb gjoja po luftonin kund\u00ebr Perandoris\u00eb Osmane p\u00ebr \u00e7lirimin e tyre.<\/p>\n

Fuqit\u00eb e M\u00ebdha t\u00eb koh\u00ebs jan\u00eb fshehur pas kalkulimeve diplomatike, rivaliteteve gjeopolitike dhe rivizatimeve t\u00eb hartave n\u00eb baz\u00eb t\u00eb rezultateve t\u00eb arritura t\u00eb gjenocidit n\u00eb t\u00eb gjitha hap\u00ebsirat e Perandoris\u00eb Osmane. Prandaj, p\u00ebrmasat e k\u00ebtij komploti dhe t\u00eb vet\u00eb gjenocidit kund\u00ebr musliman\u00ebve t\u00eb Perandoris\u00eb Osmane, jo vet\u00ebm q\u00eb jan\u00eb mbajtur t\u00eb fshehura nga t\u00eb gjitha pal\u00ebt n\u00eb koh\u00ebn kur jan\u00eb kryer, por ato nuk jan\u00eb zbuluar ende plot\u00ebsisht. Madje as shkenca nuk i ka trajtuar, sikund\u00ebr pohon studiuesi i njohur, Justin MC Carthy, autori i studimit \u201cVdekje dhe d\u00ebbim \u2013 Spastrimi etnik i mysliman\u00ebve osman\u00eb, 1821-1922\u201d<\/i>, i pari studim q\u00eb n\u00ebp\u00ebrmjet hulumtimit mir\u00ebfilli demografik, zbulon p\u00ebrmasat e atij gjenocidi.<\/p>\n

Pes\u00eb milion\u00eb e gjysm\u00eb musliman\u00eb t\u00eb vrar\u00eb, pes\u00eb milion\u00eb t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb d\u00ebbuar<\/strong><\/p>\n

Me p\u00ebrllogaritjet e realizuara me sakt\u00ebsi shkencore, autori ka konkluduar se n\u00eb periudh\u00ebn 1821-1922, si rezultat i aneksimeve dhe pushtimeve ruse, armene e t\u00eb shteteve ballkanike, n\u00eb Perandorin\u00eb Osmane kan\u00eb vdekur pes\u00eb milion\u00eb e gjysm\u00eb musliman\u00eb dhe pes\u00eb milion\u00eb t\u00eb tjer\u00eb jan\u00eb d\u00ebbuar nga vatrat e veta: \u201cNd\u00ebrmjet viteve 1821 dhe 1922, m\u00eb tep\u00ebr se pes\u00eb milion\u00eb mysliman\u00eb ishin d\u00ebbuar nga trojet e tyre. Pes\u00eb milion\u00eb e gjysm\u00eb mysliman\u00eb vdiq\u00ebn: disa prej tyre t\u00eb vrar\u00eb n\u00eb luft\u00ebra, nd\u00ebrsa t\u00eb tjer\u00ebt u shuajt\u00ebn si refugjat\u00eb nga uria dhe s\u00ebmundjet.\u201d (f.21)<\/i><\/p>\n

Nj\u00ebra nga shkaqet q\u00eb solli katastrof\u00ebn e musliman\u00ebve n\u00eb Perandorin\u00eb Osmane, sipas autorit McCarthy ishte toleranca e tyre fetare dhe etnike, e cila u keqp\u00ebrdor nga t\u00eb huaj dhe nga t\u00eb krishter\u00ebt q\u00eb jetonin brenda saj. Meq\u00eb Perandoria i respektonte lirit\u00eb fetare, ajo nuk kishte planifikuar as kompakt\u00ebsim demografik t\u00eb musliman\u00ebve, as segregim t\u00eb t\u00eb krishter\u00ebve, po kishte inkurajuar jet\u00ebn e p\u00ebrbashk\u00ebt n\u00eb toleranc\u00eb e harmoni, gj\u00eb q\u00eb u tregua fatale p\u00ebr vet\u00eb musliman\u00ebt. Mccarthy shkruan: \u201cOsman\u00ebve u jan\u00eb atribuuar merita t\u00eb pakta p\u00ebr tradit\u00ebn e tyre t\u00eb gjat\u00eb dhe unike t\u00eb toleranc\u00ebs fetare. \u00c7\u2019\u00ebsht\u00eb m\u00eb ironikja, ata e paguan at\u00eb me nj\u00eb \u00e7mim shum\u00eb t\u00eb shtrenjt\u00eb. T\u00eb huajt p\u00ebrdoren justifikimin e mbrojtjes s\u00eb mileteve t\u00eb krishtera dhe v\u00ebllaz\u00ebrive t\u00eb krishtera si pretekste p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrhyr\u00eb n\u00eb pun\u00ebt e brendshme t\u00eb osman\u00ebve. An\u00ebtar\u00ebt e mileteve t\u00eb krishtera e p\u00ebrdoren k\u00ebt\u00eb sens t\u00eb ndarjes fetare si burim p\u00ebr t\u00eb krijuar nj\u00eb nacionaliz\u00ebm anti-osman\u201d (f. 28)<\/i><\/p>\n

Me nxitjet nga jasht\u00eb, q\u00eb nga kapitulacionet franceze, kultusprotektorati austro-hungarez e ai rus e deri te krijimi dhe financimi i organizatave terroriste kozake, armene, bullgare, greke e serbe, Rusia dhe Fuqit\u00eb e tjera Evropiane nxit\u00ebn ideologjin\u00eb e urrejtjes tek t\u00eb krishter\u00ebt q\u00eb ishin brenda Perandoris\u00eb Osmane, deri sa ajo urretje u shnd\u00ebrrua n\u00eb ideologji t\u00eb gjenocidit, me synimin e zhdukjes fizike t\u00eb \u00e7do muslimani. Por, zhdukjet e tilla mund t\u00eb b\u00ebheshin vet\u00ebm me luft\u00ebra agresive, t\u00eb sponsorizuara nga Rusia e nga Fuqit\u00eb e M\u00ebdha, e kurrsesi me ndonj\u00eb ep\u00ebrsi kulturore t\u00eb t\u00eb krishter\u00ebve, ose me ndonj\u00eb program m\u00eb t\u00eb avancuar social se sa ai osman, q\u00eb ishte n\u00eb zbatim. Ndaj u zgjodh lufta si mjeti i vet\u00ebm p\u00ebr ta realizuar gjenocidin kund\u00ebr musliman\u00ebve. \u201cMjeti n\u00ebp\u00ebrmjet t\u00eb cilit nacionalizmi dhe imperializmi pruri humbjen e musliman\u00ebve t\u00eb Ballkanit, Anadollit e Kaukazit, ishte lufta\u201d(f.39)<\/i><\/p>\n

Autori rikujton kalendarin e luft\u00ebrave antiosmane q\u00eb nga revolucioni grek i vitit 1821, Lufta Ruso-Turke e viteve 1828-1829, Lufta e Krimes\u00eb, 1853-1856, Lufta Ruso-Turke 1977\/78 e deri te dy luft\u00ebrat ballkanike dhe Lufta e Par\u00eb Bot\u00ebrore, p\u00ebr t\u00eb konkluduar k\u00ebshtu:<\/p>\n

\u201cN\u00eb \u00e7donj\u00ebr\u00ebn prej luft\u00ebrave t\u00eb shekullit t\u00eb n\u00ebnt\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb dhe t\u00eb atij nj\u00ebzet\u00eb, mysliman\u00ebt u masakruan dhe u d\u00ebbuan me dhun\u00eb nga sht\u00ebpit\u00eb e tyre. Miliona mysliman\u00eb vdiq\u00ebn dhe miliona t\u00eb tjer\u00eb u zbuan. Secila luft\u00eb ishte mjaft e ndryshme nga t\u00eb tjerat, por efekti i gjith\u00ebsecil\u00ebs mbi mysliman\u00ebt ishte i pandryshuesh\u00ebm \u2013 n\u00eb num\u00ebr t\u00eb madh ata u vran\u00eb ose u d\u00ebbuan nga sht\u00ebpit\u00eb e tyre. (f.39)<\/i><\/p>\n

Rusia dhe sllav\u00ebt, fituesit m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj nga gjenocidi kund\u00ebr musliman\u00ebve osman\u00eb<\/strong><\/p>\n

McCarthy n\u00eb parath\u00ebnien e botimit shqip t\u00eb k\u00ebtij libri thot\u00eb se edhe ai vet\u00eb e kishte nisur studimin e k\u00ebsaj tematike pothuajse aksidentalisht: \u201cKur fillova studimet rreth demografis\u00eb s\u00eb Perandoris\u00eb Osmane, zbulova, p\u00ebr habin\u00eb time, se askush nuk e dinte me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb se sa mysliman\u00eb kishte patur n\u00eb koh\u00ebrat osmane. Teksa p\u00ebrllogaritja shifr\u00ebn e sakt\u00eb t\u00eb popullsis\u00eb s\u00eb mysliman\u00ebve t\u00eb Anadollit, zbulova nj\u00eb tjet\u00ebr fakt q\u00eb nuk ishte p\u00ebrfshir\u00eb kurr\u00eb n\u00eb librat evropian\u00eb dhe amerikan\u00eb t\u00eb historis\u00eb: pothuajse tre milion\u00eb mysliman\u00eb anadollas kishin vdekur n\u00eb luft\u00ebrat gjat\u00eb periudh\u00ebs nga viti 1912 deri n\u00eb vitin 1922. (\u2026) Nj\u00eblloj si ata t\u00eb Anadollit, edhe mysliman\u00ebt e Evrop\u00ebs Juglindore ishin masakruar. Ky hulumtim pat si rezultat librin Vdekje dhe d\u00ebbim.\u201d<\/i><\/p>\n

Pra, p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb i gjith\u00eb krimi \u00ebsht\u00eb fshehur, aq sa as shkenca nuk ka arritur ta zbuloj\u00eb n\u00eb p\u00ebrmasat e tij t\u00eb v\u00ebrteta. Por, ky studim i McCarthy-t nuk \u00ebsht\u00eb aspak aksidental, sepse ai po t\u00eb donte do t\u00eb mund ta mbulonte me injorim gjith\u00eb at\u00eb faktografi q\u00eb i doli p\u00ebrpara, si\u00e7 kan\u00eb b\u00ebr\u00eb shum\u00eb t\u00eb tjer\u00eb para tij. Por, nuk e b\u00ebri. \u00a0Studimi i tij \u00ebsht\u00eb nj\u00eb studim korrekt, sistematik, me statistika e me burime t\u00eb shumta, lidhur me ngjarjet tragjike, n\u00eb nj\u00eb sken\u00eb t\u00eb gjer\u00eb t\u00eb gjeografis\u00eb e n\u00eb nj\u00eb periudh\u00eb mjaft t\u00eb gjat\u00eb t\u00eb historis\u00eb. Meq\u00eb e ka par\u00eb gjith\u00eb at\u00eb gjeografi dhe gjith\u00eb ngjarjet kryesore q\u00eb ndodh\u00ebn p\u00ebr nj\u00ebqind vjet, konkludimi i autorit \u00ebsht\u00eb se \u201cpasi luft\u00ebrat p\u00ebrfunduan, komunitetet myslimane n\u00eb nj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb t\u00eb gjer\u00eb sa e gjith\u00eb Evropa Per\u00ebndimore, ishin pak\u00ebsuar ose shkat\u00ebrruar\u201d (f.383)<\/i>.<\/p>\n

Pra, sipas autorit, komunitetetet muslimane jo vet\u00ebm i kishin humbur territoret n\u00eb t\u00eb cilat kishin jetuar, por edhe ishin pak\u00ebsuar demografiksiht, n\u00eb mos edhe shkat\u00ebruar t\u00ebr\u00ebsisht. Duke e shikuar Perandorin\u00eb Osmane n\u00eb procesin e shkat\u00ebrrimit t\u00eb saj, n\u00ebn trysnin\u00eb e armiqve, Rusis\u00eb n\u00eb rend t\u00eb par\u00eb, autori konstaton se p\u00ebrfituesi m\u00eb i madh nga humbjet osmane n\u00eb periudh\u00ebn 1821-1922 ka qen\u00eb pik\u00ebrisht Rusia. \u201c\u201cHomogjentiteti etnik dhe fetar i rajoneve nga Serbia deri n\u00eb Kaukaz, ishte rezultat i d\u00ebbimit t\u00eb mysliman\u00ebve. Madh\u00ebsia dhe pushteti i Rusis\u00eb (m\u00eb von\u00eb Bashkimit Sovjetik) ishin gjithashtu drejtp\u00ebrdrejt t\u00eb lidhura me zgjerimin rus n\u00eb kurrizin e mysliman\u00ebve n\u00eb Rusin\u00eb Jugore, Krime dhe n\u00eb Kaukaz.\u201d(f.383<\/i>).<\/p>\n

Nd\u00ebrsa, lidhur me modelin q\u00eb ndoqi Rusia p\u00ebr t\u00eb shkat\u00ebrruar musliman\u00ebt n\u00eb territoret q\u00eb pushtonte, autori sjell\u00eb k\u00ebt\u00eb mendim: \u201c\u2026 pjesa m\u00eb e madhe e ekspansionit rus u krye n\u00eb kurriz t\u00eb popujve mysliman\u00eb. Grupi i par\u00eb i mysliman\u00ebve q\u00eb iu n\u00ebnshtruan migrimit me dhun\u00eb, ishin tatar\u00ebt e Krimes\u00eb. P\u00ebrvoja e tyre ishte kuptimplot\u00eb jo vet\u00ebm p\u00ebr shkak t\u00eb vuajtjeve t\u00eb tyre, por p\u00ebr shkak se p\u00ebrvoja tarare krijoi nj\u00eb model p\u00ebr ekspansionin e m\u00ebvonsh\u00ebm rus.\u201d (f. 35). <\/i>Si p\u00ebr ta v\u00ebn\u00eb n\u00eb spikam\u00eb edhe m\u00eb shum\u00eb absurditetin e historis\u00eb p\u00ebrkat\u00ebsisht miopin\u00eb e shteteve evropiano-per\u00ebndimore, edhe sot nga Krimeja e ripushtuar nga Rusia n\u00eb vitin 2014, d\u00ebbohen tatar\u00ebt e fundit q\u00eb pat\u00ebn mbetur atje, p\u00ebr ta finalizuar nj\u00eb Krime t\u00eb past\u00ebr etnikisht.<\/p>\n

Komploti i evropian\u00ebve dhe gjenocidi i ballkanasve kund\u00ebr shqiptar\u00ebve<\/strong><\/p>\n

Brenda k\u00ebsaj tablloje t\u00eb madhe t\u00eb tragjedis\u00eb q\u00eb kishte pllakosur p\u00ebr nj\u00ebqind vjet banor\u00ebt e Perandoris\u00eb Osmane, autori ka portretizuar edhe shqiptar\u00ebt dhe tragjedin\u00eb e tyre t\u00eb madhe, q\u00eb u shnd\u00ebrrua n\u00eb gjenocid kund\u00ebr tyre nga fqinj\u00ebt ballkanik\u00eb, ndon\u00ebse edhe me lejen e disa prej Fuqive t\u00eb M\u00ebdha, Rusis\u00eb, Franc\u00ebs e Anglis\u00eb, n\u00eb rend t\u00eb par\u00eb. Gjenocidit mbi musliman\u00ebt e Ballkanit, ku bien edhe shqiptar\u00ebt, autori ia kushton nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb konsiderueshme t\u00eb librit t\u00eb tij, duke analizuar rrethanat, dokumente e statistika t\u00eb num\u00ebrta. Lidhur me gjenocidin ndaj shqiptar\u00ebve n\u00eb Luft\u00ebn e Par\u00eb Ballkanike autori v\u00ebren edhe nj\u00eb specifik\u00eb: krimi ndaj tyre maskohej nga kryesit e krimit, Greqia e Serbia, por fshehej q\u00ebllimisht edhe nga ana e politikan\u00ebve t\u00eb shteteve t\u00eb m\u00ebdha evropiane, p\u00ebrfshir\u00eb edhe ata t\u00eb Britanis\u00eb s\u00eb Madhe. Politikan\u00ebt evropian\u00eb, sipas McCarthy-t, i fshehnin edhe raportet e konsujve t\u00eb vet, lidhur me krimet q\u00eb b\u00ebheshin ndaj shqiptar\u00ebve!<\/p>\n

Ky zbulim i tij de facto hedh drit\u00eb mbi ekzistimin e nj\u00eb komploti n\u00eb p\u00ebrmasa evropiane p\u00ebr zhdukjen e kombit shqiptar! McCarthy sqaron:\u201cAskush nuk i ka mbajtur sh\u00ebnim vdekjet e shqiptar\u00ebve teksa ndodhnin. ( \u2026) Mir\u00ebpo, n\u00eb rastin e shqiptar\u00ebve, kjo ishte e pamundur. Mbret\u00ebria serbe dhe ajo greke nuk i regjistruan si\u00e7 duhet shqiptar\u00ebt dhe n\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb e pllakosur nga lufta, ishte e pamundur q\u00eb t\u00eb b\u00ebhej nj\u00eb census i t\u00eb mbijetuarve. Pavar\u00ebsisht nga t\u00eb gjitha k\u00ebto, t\u00eb dh\u00ebnat nuk mungojn\u00eb. Konsujt britanik\u00eb dhe t\u00eb vendeve t\u00eb tjera, shpesh kan\u00eb raportuar me sakt\u00ebsi at\u00eb q\u00eb iu \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb shqiptar\u00ebve, ndon\u00ebse politikan\u00ebt nuk lejuan q\u00eb publiku i vendeve t\u00eb tyre t\u00eb shikonte raportet e konsujve. P\u00ebr shembull, diplomat\u00ebt mbajt\u00ebn sh\u00ebnim se menj\u00ebher\u00eb mbasi Mali i Zi mori trojet shqiptare t\u00eb veriut, n\u00eb vitin 1878, t\u00eb gjith\u00eb shqiptar\u00ebt e territoreve t\u00eb pushtuara ose u vran\u00eb ose d\u00ebbuan me dhun\u00eb. T\u00eb dh\u00ebnat e Luft\u00ebrave Ballkanike tregojn\u00eb se n\u00eb Ballkanin Qendror dhe Per\u00ebndimor, 27% e mysliman\u00ebve kan\u00eb vdekur dhe 35% e tyre kan\u00eb marr\u00eb arratin\u00eb. Shqiptar\u00ebt p\u00ebsuan nj\u00eb vdekshm\u00ebri q\u00eb ishte, t\u00eb pakt\u00ebn, po aq e madhe.\u201d(f. 16). <\/i><\/p>\n

Sikund\u00ebr shihet, vdekshm\u00ebria e shqiptar\u00ebve n\u00eb luft\u00ebrat ballkanike ishte shum\u00eb e lart\u00eb, gj\u00eb q\u00eb bashk\u00eb me eksodin, solli p\u00ebrgjysmimin e popullsis\u00eb shqiptare n\u00eb k\u00ebto hap\u00ebsira. Fjala vjen, n\u00eb statistikat e vitit 1911, t\u00eb cilat i publikon dhe i analizon autori, Kosova kishte k\u00ebt\u00eb p\u00ebrb\u00ebrje demokrafike: 950.000 mysliman\u00eb, 93.000 grek\u00eb, 531.000 bullgar\u00eb. <\/i>(Pra, serb\u00ebt ishin aq t\u00eb par\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm e t\u00eb padefinuar, saq\u00eb konsideroheshin si bullgar\u00eb!) Po t\u00eb shikohet numri i banor\u00ebve t\u00eb Kosov\u00ebs n\u00eb censusin e vitit 2011, rrafsh nj\u00ebqind vjet pas gjenocidit n\u00eb luft\u00ebrat balkanike, b\u00ebhet m\u00eb e qart\u00eb p\u00ebrmasa e atij gjenocidi, sepse pas nj\u00eb shekulli, Kosova mezi ka pasur 1.739.825, pra, kund 200.000 banor\u00eb m\u00eb shum\u00eb se sa n\u00eb vitin 1911. Ky spastrim etnik i tmerrsh\u00ebm, sipas autorit Justin McCarthy ishte i planifikuar nga shtetet ballkanike, ve\u00e7mas gjat\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Par\u00eb Ballkanike, gj\u00eb q\u00eb e v\u00ebrteton ekzistimin e q\u00ebllimit t\u00eb gjenocidit: \u201cN\u00eb Luft\u00ebrat Ballkanike, secili nga fitimtar\u00ebt gjithashtu d\u00ebshironte q\u00eb t\u00eb shihte nj\u00eb fund t\u00eb pranis\u00eb muslimane n\u00eb tokat q\u00eb ata kishin pushtuar.\u201d(f.171<\/i><\/p>\n

Synimet e politikave t\u00eb tilla gjenocidale t\u00eb Greqis\u00eb, Bullgaris\u00eb, Serbis\u00eb e Malit t\u00eb Zi nuk u realizuan deri n\u00eb fund vet\u00ebm p\u00ebr nj\u00eb arsye, sipas autorit: n\u00eb Luft\u00ebn e Dyt\u00eb Ballkanike shtetet e krishtera t\u00eb Ballkanit u kthyen kund\u00ebr nj\u00ebri-tjetrit (Greqia e Serbia kund\u00ebr Bullaris\u00eb), gj\u00eb q\u00eb i mund\u00ebsoi Perandoris\u00eb Osmane t\u00eb kthente disa nga territoret e saj t\u00eb humbura nga Bullgaria dhe u mund\u00ebsoi nj\u00eb pjese t\u00eb musliman\u00ebve t\u00eb Ballkanit, p\u00ebrfshir\u00eb shqiptar\u00ebt, q\u00eb t\u2019i mbijetonin gjenocidit. Por, tashm\u00eb duke u shnd\u00ebruar musliman\u00ebt e Ballkanit n\u00eb nj\u00eb pakic\u00eb t\u00eb pap\u00ebrfillshme n\u00eb gadishull:\u201cKur merren n\u00eb shqyrtim humbjet muslimane n\u00eb Luft\u00ebrat ballkanike, fillimisht duhet \u00a0kuptuar se mysliman\u00ebt ishin komuniteti shumic\u00eb n\u00eb Ballkanin Osman p\u00ebrpara se luft\u00ebrat t\u00eb fillonin. Ndon\u00ebse popullsia ishte etnikisht dhe fetarisht e p\u00ebrzier, mysliman\u00ebt ishin komuniteti m\u00eb i madh fetar. Ata nj\u00eblloj si banor\u00ebt e tjer\u00eb t\u00eb Ballkanit, ishin t\u00eb shp\u00ebrndar\u00eb n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb rajonin.\u201d (.167). <\/i>Pra, raporti i sot\u00ebm demografik nd\u00ebrmjet t\u00eb krishet\u00ebrve dhe musliman\u00ebve n\u00eb Ballkan, q\u00eb \u00ebsht\u00eb raport shum\u00ebfish n\u00eb favor t\u00eb t\u00eb krishter\u00ebve, \u00ebsht\u00eb rezulat direkt i gjenocidit e jo i natalitetit ose i politikave sociale t\u00eb shteteve ballkanike.<\/p>\n

Disa observime pas leximit \u00a0t\u00eb librit \u201cVdekje dhe d\u00ebbim\u201d<\/strong><\/p>\n

Natyrisht, shnd\u00ebrrimi n\u00eb nj\u00eb pakic\u00eb, me an\u00eb t\u00eb gjenocidit, nuk ka l\u00ebn\u00eb vet\u00ebm pasoja demografike po edhe psikologjike e kulturore tek shqiptar\u00ebt musliman\u00eb. K\u00ebta shqiptar\u00eb t\u00eb mbetur n\u00eb Ballkan, e kan\u00eb ndjesin\u00eb se jan\u00eb n\u00ebn presionin t\u00eb p\u00ebrhersh\u00ebm gjenocidal t\u00eb shteteve ballkanike, por edhe t\u00eb shumic\u00ebs s\u00eb shteteve t\u00eb mbar\u00eb kontinentit. Gjenocidi i viteve 1991-1995 n\u00eb Bosnj\u00eb e Hercegovin\u00eb ndaj boshnajk\u00ebve musliman\u00eb dhe gjenocidi i viteve 1998-1999 kund\u00ebr shqiptar\u00ebve t\u00eb Kosov\u00ebs, jan\u00eb d\u00ebshmi se politikat e gjenocidit serb ende jan\u00eb aktive n\u00eb Ballkan. Kjo b\u00ebn q\u00eb edhe shqiptar\u00ebt musliman\u00eb t\u00eb jen\u00eb me trauma identitare.<\/p>\n

Shum\u00eb prej tyre, fakikisht kan\u00eb droj\u00eb ta shpalosin identitetin e tyre si musliman\u00eb dhe e fshehin pas sloganeve t\u00eb palogjikshme poetike, si \u201cfeja e shqiptarit \u00ebsht\u00eb shqiptaria\u201d, ose konstruksione t\u00eb ngjashme. Po qe se do t\u00eb ishte nacionalizmi shqiptar i fort\u00eb, agresiv dhe ekspansiv, slogani i till\u00eb edhe do t\u00eb mund t\u00eb pranohej n\u00eb funksion t\u00eb ekspansionit nacionalist. Por, nacionalizmi shqiptar \u00ebsht\u00eb tej mase i degraduar, i rr\u00ebgjuar dhe i paaft\u00eb q\u00eb t\u00eb prodhoj\u00eb aktiviz\u00ebm, n\u00eb pajtim me parimet e nacionalizmit. Prandaj sloganet e tilla nuk p\u00ebrdoren p\u00ebr mobilizim komb\u00ebtar, sepse ai mobilizim nacionalist nuk ekziston fare, ve\u00e7se p\u00ebrdoren p\u00ebr zbehjen e identitetit fetar t\u00eb shumic\u00ebs s\u00eb shqiptar\u00ebve. Por, duke ua krijuar kompleksin e inferioritetit nga t\u00eb qen\u00ebt musliman\u00eb, k\u00ebta shqiptar\u00eb privohen nga identiteti i tyre i natyrsh\u00ebm, sipas t\u00eb cilit ata komb\u00ebtarisht jan\u00eb shqiptar\u00eb, por fetarisht jan\u00eb musliman\u00eb.<\/p>\n

Ky presion mbi k\u00ebt\u00eb shtres\u00eb t\u00eb identitetit, ua zvog\u00eblon vet\u00ebrespektin dhe dinjitetin instiktiv. I b\u00ebn m\u00eb pasiv\u00eb e m\u00eb letargjik\u00eb n\u00eb jet\u00ebn shoq\u00ebrore. Meq\u00eb \u00ebsht\u00eb fjala p\u00ebr shumic\u00ebn, kjo gjendje pastaj ka ndikime n\u00eb gjith\u00eb jet\u00ebn ton\u00eb komb\u00ebtare. Kjo \u00ebsht\u00eb gjendja sot, ve\u00e7mas n\u00eb Kosov\u00eb, ku nuk mungojn\u00eb as p\u00ebrndjekjet sistematike, qoft\u00eb dhe vet\u00ebm p\u00ebr ndonj\u00eb shprehje naive n\u00eb rrjete sociale. Gjendja nuk \u00ebsht\u00eb shum\u00eb m\u00eb ndryshe as n\u00eb Shqip\u00ebri dhe as n\u00eb viset e tjera shqiptare, ku islamofobia \u00ebsht\u00eb gjendja dominante. \u00a0Por, letargjia nuk buron vet\u00ebm nga politikat e brendshme islamofobike t\u00eb shteteve ku jetojn\u00eb shqiptar\u00ebt. Shqiptar\u00ebt musliman\u00eb e din\u00eb se projektet e fqinjve p\u00ebr t\u2019i zhdukur jan\u00eb ende n\u00eb fuqi, gj\u00eb q\u00eb i ngarkon edhe me pasiguri dhe frik\u00eb reale. Sikund\u00ebr q\u00eb rritja e islamofobis\u00eb gjithandej n\u00eb Evrop\u00eb e n\u00eb SHBA e b\u00ebn k\u00ebt\u00eb gjendje letargjie e frike edhe m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb.<\/p>\n

Sidoqoft\u00eb, m\u00ebsimi q\u00eb duhet t\u00eb nxjerrim edhe nga leximi i k\u00ebtij studimi trondit\u00ebs po edhe nga p\u00ebrvoja jon\u00eb jet\u00ebsore e historike \u00ebsht\u00eb kjo: n\u00ebse duam t\u00eb sigurohemi q\u00eb t\u00eb shp\u00ebtojm\u00eb nga gjenocidi i armiqve n\u00eb t\u00eb ardhmen, duhet t\u00eb fuqizohemi si komb, me identitetin ton\u00eb t\u00eb natyrsh\u00ebm, pra duke e respektuar diversitetin fetar. Nga ana tjet\u00ebr, pik\u00ebrisht me k\u00ebso vlerash duhet ta thellojm\u00eb aleanc\u00ebn strategjike me SHBA-n\u00eb e Turqin\u00eb, brenda ombrell\u00ebs s\u00eb NATO-s. \u00a0Jasht\u00eb k\u00ebsaj ombrelle jemi t\u00ebr\u00ebsisht t\u00eb pambrojtur, q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb potencialisht objekt i politikave t\u00eb reja gjenocidale t\u00eb fqinjve dhe aleat\u00ebve t\u00eb tyre t\u00eb vjet\u00ebr.<\/p>\n

Libri \u201cVdekje dhe d\u00ebbim \u2013 Spastrimi etnik i mysliman\u00ebve osman\u00eb, 1821-1922\u201d<\/i>, jep mund\u00ebsi t\u00eb shumta p\u00ebr t\u00eb reflektuar p\u00ebr t\u00eb kaluar\u00ebn, p\u00ebr t\u00eb kuptuar t\u00eb tashmen e p\u00ebr ta menduar t\u00eb ardhmen, sado q\u00eb e t\u00ebra kalon n\u00ebp\u00ebrmjet dhimbjes, e cila nxjerr\u00eb thimthin e saj n\u00eb \u00e7do germ\u00eb e n\u00eb \u00e7do fjal\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Konspekt i librit \u201cVdekje dhe D\u00ebbim: Spastrimi etnik i mysliman\u00ebve osman\u00eb, 1821-1922\u201d, i autorit Justin McCarthy. Nga: Prof. Dr. Milazim Krasniqi Gjenocidi ndaj musliman\u00ebve q\u00eb jetonin n\u00eb Perandorin\u00eb Osmane, \u00a0i…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":14040,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-19945","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-histori"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19945"}],"collection":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=19945"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19945\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19948,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19945\/revisions\/19948"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/14040"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=19945"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=19945"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=19945"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}