{"id":2013,"date":"2015-08-23T13:07:47","date_gmt":"2015-08-23T12:07:47","guid":{"rendered":"http:\/\/shekulliagency.com\/?p=2013"},"modified":"2015-08-23T13:08:31","modified_gmt":"2015-08-23T12:08:31","slug":"perdorimi-i-droges-ne-mesin-e-te-rinjve-ne-maqedoni-eshte-ne-nje-situate-alarmante","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/?p=2013","title":{"rendered":"P\u00ebrdorimi i drog\u00ebs n\u00eb mesin e t\u00eb rinjve n\u00eb Maqedoni \u00ebsht\u00eb n\u00eb nj\u00eb situat\u00eb alarmante"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/copyright_aabadoluajansi_2015_201508231158351.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-2014\" src=\"http:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/copyright_aabadoluajansi_2015_201508231158351.jpg\" alt=\"3\" width=\"812\" height=\"551\" srcset=\"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/copyright_aabadoluajansi_2015_201508231158351.jpg 812w, https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/copyright_aabadoluajansi_2015_201508231158351-300x204.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 812px) 100vw, 812px\" \/><\/a><\/p>\n<p>P\u00ebrdorimi i drog\u00ebs n\u00eb mesin e t\u00eb rinjve n\u00eb Republik\u00ebn e Maqedonis\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb problem i duksh\u00ebm dhe i cili k\u00ebrkon nj\u00eb qasje serioze dhe nj\u00eb kund\u00ebrveprim t\u00eb shpejt\u00eb, si profesionist\u00ebt n\u00eb k\u00ebt\u00eb fush\u00eb, ashtu edhe vendimmarr\u00ebsit n\u00eb krijimin e ndryshimeve n\u00eb sistemin e sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb dhe mbrojtjes sociale.<\/p>\n<p>Nga Shoqata Joqeveritare HOPS (Opsione p\u00ebr Jet\u00eb t\u00eb Sh\u00ebndetshme \u2013 Shkup) n\u00eb nj\u00eb prononcim p\u00ebr Anadolu Agency (AA) shprehen se e r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr zgjidhjen e k\u00ebsaj \u00e7\u00ebshtjeje \u00ebsht\u00eb q\u00eb Ministria e Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb dhe Ministria e Pun\u00ebs dhe Politik\u00ebs Sociale bashk\u00ebrisht t\u00eb angazhohen n\u00eb hapjen e programeve p\u00ebr trajtimin dhe kujdesin e t\u00eb rinjve t\u00eb cil\u00ebt p\u00ebrdorin drog\u00eb, pasi q\u00eb k\u00ebto programe momentalisht nuk ekzistojn\u00eb n\u00eb Republik\u00ebn e Maqedonis\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cP\u00ebrvoja jon\u00eb n\u00eb terren tregon se situata me p\u00ebrdorimin e drog\u00ebs nga t\u00eb rinjt\u00eb \u00ebsht\u00eb tep\u00ebr shqet\u00ebsuese, numri i personave q\u00eb p\u00ebrdorin drog\u00eb \u00ebsht\u00eb gjithnj\u00eb n\u00eb rritje, nd\u00ebrsa kufiri i mosh\u00ebs s\u00eb p\u00ebrdoruesve gjithnj\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb r\u00ebnie\u201d, thot\u00eb p\u00ebr AA Voskre Naumoska-Ilieva, p\u00ebrfaq\u00ebsuese nga Shoqata Joqeveritare HOPS, shoqat\u00eb e cila punon n\u00eb promovimin e respektit dhe p\u00ebrmir\u00ebsimin e gjendjes socio-ekonomike t\u00eb njer\u00ebzve, ve\u00e7an\u00ebrisht p\u00ebr p\u00ebrdoruesit e drog\u00ebs, pun\u00ebtor\u00ebt e seksit dhe shoq\u00ebrit\u00eb tjera t\u00eb margjinalizuara.<\/p>\n<p>Voskre Naumoska-Ilieva \u00ebsht\u00eb e angazhuar me monitorimin e p\u00ebrdoruesve t\u00eb drog\u00ebs n\u00eb mesin e t\u00eb rinjve dhe me zbatimin e programeve t\u00eb ndryshme p\u00ebr t\u00eb zvog\u00ebluar d\u00ebmin e shkaktuar nga p\u00ebrdorimi i drog\u00ebs. Ajo thekson se nga hulumtimet e saj n\u00eb terren, nj\u00eb nga problemet m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha n\u00eb dit\u00ebn e sotme \u00ebsht\u00eb p\u00ebrdorimi i drog\u00ebs, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb mesin e t\u00eb rinjve.<\/p>\n<p>\u201cT\u00eb dh\u00ebnat q\u00eb kemi jan\u00eb t\u00eb pjesshme, disa prej tyre mund t\u00eb them se tashm\u00eb jan\u00eb vjetruar dhe nuk mjaftojn\u00eb p\u00ebr t\u00eb treguar nj\u00eb p\u00ebrfytyrim. HOPS n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb aktiviteteve t\u00eb saj deri n\u00eb muajin maj t\u00eb k\u00ebtij viti ka kontaktuar 76 f\u00ebmij\u00eb q\u00eb p\u00ebrdorin drog\u00eb. Pra, b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt nga mosha pes\u00eb vje\u00e7are deri n\u00eb mosh\u00ebn 17 vje\u00e7are. F\u00ebmij\u00ebt m\u00eb t\u00eb vegj\u00ebl q\u00eb kemi kontaktuar jan\u00eb nj\u00eb djal\u00eb tet\u00eb vje\u00e7ar me injektimin t\u00eb heroin\u00ebs dhe nj\u00eb f\u00ebmij\u00eb tre vje\u00e7ar q\u00eb ka thithur ngjit\u00ebs. Nga t\u00eb gjith\u00eb k\u00ebto f\u00ebmij\u00eb q\u00eb kemi kontaktuar kat\u00ebr kan\u00eb vdekur, nj\u00ebri prej t\u00eb cil\u00ebve vdiq k\u00ebt\u00eb vit\u201d, deklaron Naumoska-Ilieva.<\/p>\n<p>&#8211; P\u00ebrdorimi i drog\u00ebs tek t\u00eb rinjt\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb tep\u00ebr e pranishme, por m\u00eb shqet\u00ebsuese \u00ebsht\u00eb fakti se kufiri i mosh\u00ebs s\u00eb p\u00ebrdoruesve gjithnj\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb r\u00ebnie &#8211;<\/p>\n<p>Naumoska-Ilieva n\u00eb vijim shpjegon se hulumtimet e kryera mbi p\u00ebrdorimin e drog\u00ebs tregojn\u00eb se droga m\u00eb tep\u00ebr p\u00ebrdoret nga t\u00eb rinjt\u00eb dhe se kjo tregon q\u00eb situata n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim \u00ebsht\u00eb alarmante. Ajo n\u00ebnvizon se sipas nj\u00eb hulumtimi t\u00eb vitit 2012 n\u00eb territorin e qytetit t\u00eb Shkupit, n\u00eb Ministrin\u00eb e Pun\u00ebs dhe Politik\u00ebs Sociale jan\u00eb regjistruar 20 f\u00ebmij\u00eb q\u00eb p\u00ebrdorin drog\u00eb, prej t\u00eb cil\u00ebve 14 p\u00ebrdorin heroin\u00eb. N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin vit, vijon m\u00eb tej Naumoska-Ilieva, Instituti p\u00ebr kujdesin dhe edukimin e f\u00ebmij\u00ebve dhe t\u00eb rinjve \u201cRanka Milanovi\u00e7\u201d, n\u00eb Shkup ka evidentuar 15 f\u00ebmij\u00eb q\u00eb p\u00ebrdorin drog\u00eb, nga t\u00eb cil\u00ebt shtat\u00eb heroin\u00eb, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb n\u00eb Tetov\u00eb jan\u00eb regjistruar shtat\u00eb f\u00ebmij\u00eb, prej t\u00eb cil\u00ebve tre ishin p\u00ebrdorues t\u00eb heroin\u00ebs.<\/p>\n<p>Naumoska-Ilieva shprehet se p\u00ebrdorimi i drog\u00ebs n\u00eb mesin e t\u00eb rinjve \u00ebsht\u00eb m\u00eb tep\u00ebr e pranishme, por m\u00eb tep\u00ebr e shqet\u00ebson fakti se kufiri i mosh\u00ebs s\u00eb p\u00ebrdoruesve t\u00eb drog\u00ebs \u00ebsht\u00eb gjithnj\u00eb n\u00eb r\u00ebnie. Ajo bazohet n\u00eb hulumtimet nga Projekti evropian i studimit n\u00eb shkolla mbi alkoolin dhe drogat tjera \u201cESPAD\u201d, hulumtime t\u00eb kryera mbi nx\u00ebn\u00ebsit e shkollave t\u00eb mesme t\u00eb mosh\u00ebs 16 vje\u00e7are.<\/p>\n<p>\u201cT\u00eb dh\u00ebnat e fundit jan\u00eb nga viti 2012 dhe ato tregojn\u00eb nga 1146 t\u00eb intervistuar 8.7 p\u00ebr qind p\u00ebrdorin marihuan\u00eb, 3.75 p\u00ebr qind jan\u00eb p\u00ebrdorues t\u00eb ekstaz\u00ebs, 2.18 p\u00ebr qind thithin drog\u00eb, nd\u00ebrsa 0.6 p\u00ebr qind e t\u00eb p\u00ebrdoruesve kishin provuar heroin\u00eb. P\u00ebr fat t\u00eb keq, p\u00ebr arsye t\u00eb munges\u00ebs s\u00eb nj\u00eb sistemi p\u00ebr monitorimin e k\u00ebsaj situate ne nuk mundemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb nj\u00eb krahasim, por ajo q\u00eb tregon p\u00ebrvoja jon\u00eb nga terreni \u00ebsht\u00eb se jemi n\u00eb nj\u00eb situat\u00eb shqet\u00ebsuese, numri i p\u00ebrdoruesve t\u00eb drog\u00ebs \u00ebsht\u00eb n\u00eb rritje dhe kufiri i mosh\u00ebs s\u00eb p\u00ebrdoruesve \u00ebsht\u00eb n\u00eb r\u00ebnie\u201d, deklaron Naumoska-Ilieva.<\/p>\n<p>&#8211; T\u00eb rinjt\u00eb duhet t\u00eb informohen dhe edukohen mbi rreziqet nga p\u00ebrdorimi i drog\u00ebs &#8211;<\/p>\n<p>Ajo thot\u00eb se p\u00ebrdorimi i drogave \u00ebsht\u00eb nj\u00eb problem global, por ajo \u00e7far\u00eb duhet t\u00eb veproj\u00eb shoq\u00ebria dhe institucionet relevante \u00ebsht\u00eb q\u00eb n\u00eb raste t\u00eb tilla t\u00eb reagojn\u00eb n\u00eb koh\u00eb t\u00eb duhur, duke informuar dhe edukuar t\u00eb rinjt\u00eb p\u00ebr rreziqet q\u00eb i presin nga p\u00ebrdorimi i drog\u00ebs. Naumoska-Ilieva konsideron se vonesa n\u00eb zbulimin e rasteve t\u00eb p\u00ebrdorimit t\u00eb drog\u00ebs dhe parandalimit t\u00eb parakohsh\u00ebm t\u00eb tyre t\u00eb \u00e7on n\u00eb nj\u00eb labirint nga i cili \u00ebsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjetur nj\u00eb zgjidhje.<\/p>\n<p>\u201cSigurisht p\u00ebr arsye t\u00eb vones\u00ebs p\u00ebr t\u2019iu p\u00ebrgjigjur k\u00ebtyre \u00e7\u00ebshtjeve na sjell deri n\u00eb k\u00ebt\u00eb situat\u00eb. F\u00ebmij\u00ebt q\u00eb p\u00ebrdorin drog\u00eb, ata me t\u00eb cil\u00ebt kemi ra n\u00eb kontakt, disa prej tyre jan\u00eb f\u00ebmij\u00eb t\u00eb rrug\u00ebs, t\u00eb cil\u00ebt \u00e7do dit\u00eb i shohim n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb qytetit duke thithur drog\u00eb. K\u00ebt\u00eb gjendje rrug\u00ebve ne e shohim q\u00eb dhjet\u00eb vite dhe institucionet nuk kan\u00eb marr\u00eb asnj\u00eb hap p\u00ebr k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje, k\u00ebshtu q\u00eb ka ardhur situata deri aty ku f\u00ebmij\u00ebt q\u00eb m\u00eb her\u00ebt p\u00ebrdornin droga m\u00eb t\u00eb lehta, sot p\u00ebrdorin heroin\u00eb\u201d, shpjegon Naumoska-Ilieva, duke theksuar se mos mund\u00ebsimi i nj\u00eb programi p\u00ebr t\u00eb trajtuar k\u00ebta f\u00ebmij\u00eb e ka p\u00ebrkeq\u00ebsuar situat\u00ebn dhe k\u00ebta droga kan\u00eb marr\u00eb jet\u00ebn e kat\u00ebr f\u00ebmij\u00ebve, p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebt Naumoska-Ilieva thot\u00eb se ky \u00ebsht\u00eb numri i evidentuar, nd\u00ebrsa numri i v\u00ebrtet\u00eb ndoshta mund t\u00eb jet\u00eb edhe m\u00eb i madh.<\/p>\n<p>Shoqata Joqeveritare HOPS n\u00eb periudh\u00ebn prej vitit 2009 deri n\u00eb vitin 2011 ka bashk\u00ebpunuar me Ministrin\u00eb e Arsimit me programe parandaluese q\u00eb duhet t\u00eb zbatohen n\u00eb shkolla t\u00eb mesme, por si\u00e7 thot\u00eb Naumoska-Ilieva, k\u00ebto programe kan\u00eb hyr\u00eb n\u00eb manualin e famsh\u00ebm \u201cZhvillimi i aft\u00ebsive t\u00eb sh\u00ebndetit dhe jetes\u00ebs\u201d , nd\u00ebrsa shton se ata nuk kan\u00eb asnj\u00eb pasqyr\u00eb sa droga si tem\u00eb \u00ebsht\u00eb duke u punuar n\u00eb m\u00ebsimdh\u00ebnie n\u00eb shkollat e mesme.<\/p>\n<p>Naunmoska-Ilieva duke theksuar se n\u00eb vitin 2012 Ministria e Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb formoi nj\u00eb grup punues, i cili \u00ebsht\u00eb dashur t\u00eb krijoj\u00eb nj\u00eb protokoll p\u00ebr trajtimin e f\u00ebmij\u00ebve q\u00eb p\u00ebrdorin drog\u00eb, shton se: \u201cP\u00ebr fat t\u00eb keq, sot jemi n\u00eb vitin 2015 dhe ende nuk kemi asnj\u00eb program p\u00ebr trajtimin e k\u00ebtyre f\u00ebmij\u00ebve. Kjo do t\u00eb thot\u00eb se institucionet relevante kan\u00eb d\u00ebshtuar n\u00eb k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje, sepse \u00ebsht\u00eb pak e \u00e7uditshme t\u00eb pritet tre vite duke krijuar nj\u00eb protokoll kur shohim situat\u00ebn reale n\u00eb terren\u201d.<\/p>\n<p>M\u00eb tep\u00ebr droga p\u00ebrdoret nga t\u00eb rinjt\u00eb, zakonisht nga kureshtja t\u00eb cil\u00ebt n\u00ebn ndikimin e koleg\u00ebve t\u00eb tyre fillojn\u00eb t\u00eb eksperimentojn\u00eb me drogat, duke mos ditur se \u00e7far\u00eb rreziqesh pasojn\u00eb m\u00eb pas. Poashtu, droga n\u00eb nj\u00eb mas\u00eb t\u00eb madhe ndikon n\u00eb cil\u00ebsin\u00eb e jet\u00ebs. Ajo m\u00eb tep\u00ebr p\u00ebrdoret nga persona kryesisht t\u00eb papun\u00eb, persona me akses t\u00eb kufizuar n\u00eb kujdesin sh\u00ebndet\u00ebsor, por edhe f\u00ebmij\u00ebt q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie jo t\u00eb mira familjare, e cila \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga rreziqet m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha q\u00eb sjellin deri n\u00eb p\u00ebrdorimin e drog\u00ebs dhe sjellje tjera t\u00eb rrezikshme.(AA)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>P\u00ebrdorimi i drog\u00ebs n\u00eb mesin e t\u00eb rinjve n\u00eb Republik\u00ebn e Maqedonis\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb problem i duksh\u00ebm dhe i cili k\u00ebrkon nj\u00eb qasje serioze dhe nj\u00eb kund\u00ebrveprim t\u00eb shpejt\u00eb, si&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2014,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-2013","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-reflektim"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2013"}],"collection":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2013"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2013\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2015,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2013\/revisions\/2015"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2014"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2013"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2013"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2013"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}