{"id":20233,"date":"2017-05-06T18:32:53","date_gmt":"2017-05-06T16:32:53","guid":{"rendered":"http:\/\/shekulliagency.com\/?p=20233"},"modified":"2017-05-06T18:33:33","modified_gmt":"2017-05-06T16:33:33","slug":"ballkani-i-trazuar-dhe-shqiptaret","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/?p=20233","title":{"rendered":"Ballkani i trazuar dhe shqiptar\u00ebt"},"content":{"rendered":"<p><strong><a href=\"http:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/0-e1439983010735.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-1797\" src=\"http:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/0-e1439983010735.jpg\" alt=\"\" width=\"870\" height=\"529\" srcset=\"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/0-e1439983010735.jpg 870w, https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/0-e1439983010735-300x182.jpg 300w, https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2015\/08\/0-e1439983010735-80x50.jpg 80w\" sizes=\"(max-width: 870px) 100vw, 870px\" \/><\/a>Shkruan: Arsim SINANI.<\/strong><\/p>\n<p>Zgjedhjet presidenciale n\u00eb SHBA soll\u00ebn ndryshim n\u00eb qeverisjen e deritanishme n\u00eb vendin me m\u00eb s\u00eb shumti ndikim n\u00eb bot\u00eb. Ardhja e Trump-it ishte befasia e radh\u00ebs, q\u00eb demokracia amerikane po e p\u00ebrjeton. Bota e priti me skepticiz\u00ebm ardhjen e Trump-it si president i ri i Amerik\u00ebs, por n\u00eb esenc\u00eb demokracia dhe institucionet amerikane treguan edhe nj\u00ebher\u00eb se sa i fort\u00eb \u00ebsht\u00eb sistemi amerikan i qeverisjes. N\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, ardhja e Trump-it d\u00ebshmoi se do t\u00eb kemi p\u00ebrforcim t\u00eb pozicioneve amerikane edhe p\u00ebr nj\u00eb arsye m\u00eb shum\u00eb, pasi q\u00eb u shikua me shum\u00eb dyshim ardhja e tij si president i vendit. Nd\u00ebrkaq institucionet, si Senati, Kongresi e sh\u00ebrbimet inteligjente, d\u00ebshmuan nj\u00eb lidership t\u00eb fuqish\u00ebm, duke treguar se mbi t\u00eb gjitha Amerika do t\u2019i ruaj\u00eb vlerat e saja demokratike. Disa skeptik\u00eb, n\u00eb mesin e t\u00eb cil\u00ebve hyjn\u00eb rus\u00ebt, sllav\u00ebt dhe aleat\u00ebt e tyre tradicional\u00eb, menduan se do ta shfryt\u00ebzojn\u00eb tranzicionin e administrat\u00ebs amerikane dhe desh\u00ebn t\u2019i b\u00ebjn\u00eb nj\u00eb spin e befasi administrat\u00ebs s\u00eb re amerikane, duke menduar se Amerika do ta ndryshoj\u00eb kursin e saj n\u00eb raport me ta. N\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, deri m\u00eb tani Trump-i tregoi se vendi i tij do t\u00eb vazhdoj\u00eb t\u00eb jet\u00eb lider edhe n\u00eb raport me ne dhe Ballkanin. Vizitat e fundit, q\u00eb i kishin lider\u00ebt e Ballkanit n\u00eb Lutjet e m\u00ebngjesit n\u00eb Uashington, nxor\u00ebn n\u00eb pah se pozicioni amerikan mbetet i pal\u00ebkundur. N\u00eb fakt, Trump-i po i mban n\u00eb stres t\u00eb madh rus\u00ebt dhe aleat\u00ebt e tyre, pasi q\u00eb me veprimet e fundit n\u00eb Siri u tregoi se \u00e7far\u00eb d.m.th. lidershipi amerikan. Nj\u00eb dit\u00eb m\u00eb par\u00eb presidenti amerikan Trump ia dha dor\u00ebn homologut t\u00eb tij kinez, nd\u00ebrsa t\u00eb nes\u00ebrmen \u2013 pas atyre skenave t\u00eb dhimbshme n\u00eb Siri \u2013 administrata e re, me sulmet ajrore, i dha nj\u00eb goditje t\u00eb fort\u00eb Asadit. Realisht, goditja ishte edhe p\u00ebr politik\u00ebn dhe loj\u00ebrat ruse, q\u00eb p\u00ebsuan nj\u00eb t\u00eb \u00e7ar\u00eb t\u00eb madhe, pasi q\u00eb nuk e din\u00eb se si do vazhdoj\u00eb m\u00eb tutje Trump-i i paparashikuesh\u00ebm, por mjaft i vendosur. Realisht, goditja n\u00eb Siri ishte nj\u00eb sinjal i nj\u00eb fitoreje morale t\u00eb Trump-it p\u00ebrball\u00eb Putinit dhe politik\u00ebs meskine ruse.<\/p>\n<p>Po ndalem edhe pak n\u00eb ndikimin rus n\u00eb Europ\u00eb dhe n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor. Europa, realisht, do t\u00eb ket\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsi n\u00eb zgjedhjet q\u00eb do mbahen, pasi q\u00eb Rusia do t\u00eb insistoj\u00eb q\u00eb t\u00eb influencoj\u00eb me instrumentet e veta p\u00ebr t\u00eb ndihmuar lider\u00eb q\u00eb i konvenojn\u00eb asaj q\u00eb t\u00eb vij\u00eb n\u00eb shprehje. E kam th\u00ebn\u00eb edhe n\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb timen m\u00eb par\u00eb se Europa lipset t\u00eb jet\u00eb e v\u00ebmendshme, pasi q\u00eb Rusis\u00eb i duhet nj\u00eb lidership i dob\u00ebt dhe konflktuoz, q\u00eb t\u2019i realizoj\u00eb synimet e saj dhe p\u00ebr ta b\u00ebr\u00eb diversionin e duhur brenda BE-s\u00eb n\u00ebp\u00ebrmjet lidhjeve tradicionale nga e kaluara dhe nga ish aleat\u00ebt q\u00eb sot jan\u00eb brenda n\u00eb BE e q\u00eb kan\u00eb dh\u00ebn\u00eb shenja se mund t\u2019i bien thik\u00eb pas shpine Europ\u00ebs. Franca \u00ebsht\u00eb n\u00eb nj\u00eb sfid\u00eb t\u00eb k\u00ebtill\u00eb, si edhe Gjermania dhe atje dhe gjetk\u00eb \u00ebsht\u00eb jetike q\u00eb t\u00eb fitojn\u00eb forcat demokratike q\u00eb e mbajn\u00eb anijen e Europ\u00ebs n\u00eb uj\u00ebra t\u00eb qeta dhe t\u00eb sigurta, sepse kjo e paqton bot\u00ebn dhe ia heq \u00ebndrrat ekspansioniste Rusis\u00eb cariste t\u00eb Putinit.<\/p>\n<p><strong>Rusia luajti me Serbin\u00eb me trenin e Vu\u00e7iqit<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong>N\u00eb raport me Ballkanin per\u00ebndimor Rusia luajti nj\u00eb loj\u00eb interesante me trenin e Vu\u00e7iqit, e cila me bekimin e Patrikan\u00ebs ruse dhe mentorit ideologjik, Vlladimir Putin, e bekuan n\u00eb detyr\u00ebn e e presidentit serb. N\u00eb fakt, Vu\u00e7iqi luan n\u00eb kart\u00ebn e t\u00eb moderuarit me Europ\u00ebn, nd\u00ebrsa luan edhe me ndjenjat ruse, duke dashur ta shfryt\u00ebzoj\u00eb k\u00ebt\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb tipike p\u00ebr politik\u00ebn ruse. Serbia edhe dje, edhe sot, edhe nes\u00ebr, pa e pastruar terrenin e saj me t\u00eb kaluar\u00ebn dhe me krimet q\u00eb i ka b\u00ebr\u00eb n\u00eb ish Jugosllavi, q\u00eb filluan n\u00eb Bosnj\u00eb dhe p\u00ebrfunduan n\u00eb Kosov\u00eb, nuk \u00ebsht\u00eb aleat i besuesh\u00ebm p\u00ebr Per\u00ebndimin. Por, ajo q\u00eb lipset t\u00eb kuptohet \u00ebsht\u00eb se Per\u00ebndimi do t\u00eb jet\u00eb m\u00eb mir\u00eb t\u00eb investoj\u00eb n\u00eb shtete dhe forca t\u00eb cilat gjenetikisht jan\u00eb me t\u00eb sesa t\u00eb investoj\u00eb n\u00eb nj\u00eb Serbi e cila nuk \u00ebsht\u00eb \u00e7liruar nga makthi i saj dhe sheh \u00ebndrra me sy hapur. Vu\u00e7iqi, realisht, e ka shfryt\u00ebzuar me eleganc\u00eb Europ\u00ebn dhe fondet i merr me shum\u00eb kujdes, q\u00eb \u2013 p\u00ebr mendimin tim \u2013 \u00ebsht\u00eb nj\u00eb gabim strategjik, sepse me parat\u00eb e Europ\u00ebs ai po e nd\u00ebrton imazhin e tij si nj\u00eb car serb i rajonit. Europa \u00ebsht\u00eb mir\u00eb ta kuptoj\u00eb se Serbia asnj\u00ebher\u00eb nuk heq dor\u00eb nga Rusia p\u00ebr nj\u00eb t\u00eb ardhme evropiane. k\u00ebt\u00eb e ka d\u00ebshmuar n\u00eb kontinuitet, qoft\u00eb haptazi ose fshehurazi.<\/p>\n<p><strong>Trek\u00ebnd\u00ebshi Tiran\u00eb-Shkup-Prishtin\u00eb ta forcoj\u00eb demokracin\u00eb<\/strong><\/p>\n<p>Por, le t\u2019u kthehemi pak shqiptar\u00ebve n\u00eb k\u00ebto konstelacione n\u00eb raport me Per\u00ebndimin (BE) dhe SHBA-t\u00eb. Shqiptar\u00ebt, tradicionalisht, e kan\u00eb ruajtur pozicionin e tyre n\u00eb brigjet e Detit Adriatik dhe Jon, si edhe iden\u00eb e europianzmit, por deri m\u00eb sot jo se e kan\u00eb marr\u00eb at\u00eb q\u00eb e kan\u00eb dashur dhe nuk e kan\u00eb realizuar synimin e tyre \u2013 an\u00ebtar\u00ebsimin e plot\u00eb n\u00eb Bashkimin Europian. Kjo edhe p\u00ebr faktin se brenda BE-s\u00eb ka shtete q\u00eb n\u00eb vazhdim\u00ebsi e kan\u00eb penguar aderimin e Shqip\u00ebris\u00eb. N\u00eb nj\u00eb matje q\u00eb e kam b\u00ebr\u00eb p\u00ebr nevojat e mia me student\u00ebt n\u00eb auditor\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb dhe Shqip\u00ebri, mbetet i lart\u00eb admirimi i t\u00eb rinjve q\u00eb t\u00eb jen\u00eb pjes\u00eb e Europ\u00ebs, por nuk kemi pasur nj\u00eb ndjenj\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00eb kthyese nga BE-ja. Por, strategjikisht, BE-ja lipset ta ndryshoj\u00eb kursin e saj dhe, n\u00eb aleancat q\u00eb po b\u00ebhen n\u00ebp\u00ebr bot\u00eb, do t\u00eb ishte mir\u00eb q\u00eb shqiptar\u00ebt t\u2019i mbaj\u00eb af\u00ebr vetes, p\u00ebr shkak se n\u00eb raport me sllav\u00ebt vet\u00ebm shqiptar\u00ebt mund ta balancojn\u00eb dhe ta mbajn\u00eb Ballkanin t\u00eb qet\u00eb dhe pa konflikte. Por, pa nj\u00eb Shqip\u00ebri t\u00eb fort\u00eb dhe nj\u00eb Kosov\u00eb e cila do t\u00eb hap\u00ebronte drejt Per\u00ebndimit, do t\u00eb jet\u00eb v\u00ebshtir\u00eb q\u00eb t\u00eb vendoset nj\u00eb paqe e q\u00ebndrueshme n\u00eb Ballkanin per\u00ebndimor, sepse Serbia n\u00eb trajektoren nga Republika S\u00ebrbska, Mitrovica, FYROM e deri n\u00eb Lugin\u00ebn e Preshev\u00ebs, e p\u00ebrdor shpesh efektin domino p\u00ebr ta mbajtur situat\u00ebn t\u00eb tendosur dhe konfliktuoze. Edhe n\u00eb rastin e FYROM-it shqiptar\u00ebt me k\u00ebmb\u00ebngulje e kan\u00eb mbajtur kursin e tyre pro Per\u00ebndimit. Edhe me rastin e Malit t\u00eb Zi shqiptar\u00ebt i ndihmuan malazez\u00ebt q\u00eb t\u00eb shp\u00ebtojn\u00eb nga tutela serbe, q\u00eb flet m\u00eb s\u00eb miri se shqiptar\u00ebt kan\u00eb treguar dashamir\u00ebsi me Per\u00ebndimin. Por, kjo lipset t\u00eb kuptohet nga Per\u00ebndimi dhe aleanca me shqiptar\u00ebt t\u00eb forcohet me projekte dhe investime kapitale. Shpresoj q\u00eb kjo mos t\u00eb kuptohet si romantike, por si nj\u00eb vler\u00eb q\u00eb shqiptar\u00ebt e ndjejn\u00eb se jan\u00eb europian\u00eb t\u00eb regjur. Por, edhe lidershipi shqiptar ka nevoj\u00eb, si ai n\u00eb pozit\u00eb ashtu edhe ai n\u00eb opozit\u00eb \u2013 n\u00eb linj\u00ebn Tiran\u00eb-Shkup-Prishtin\u00eb, q\u00eb ta forcoj\u00eb demokracin\u00eb, t\u2019i forcoj\u00eb institucionet, ta luftoj\u00eb korrupsionin, t\u00eb jet\u00eb i v\u00ebmendsh\u00ebm p\u00ebr rolin e tyre n\u00eb k\u00ebt\u00eb proces gjeostragjik p\u00ebr veten dhe t\u00eb ardhmen e shqiptar\u00ebve. Ata duhet t\u2019i l\u00ebn\u00eb inatet n\u00eb sht\u00ebpi dhe t\u00eb luftojn\u00eb fuqish\u00ebm n\u00eb institucione q\u00eb ta zhvillojn\u00eb mir\u00ebqenien dhe t\u00eb ardhmen e qytetar\u00ebve.<\/p>\n<p><strong>Pozicionim i qart\u00eb i shqiptar\u00ebve n\u00eb linj\u00ebn SHBA-BE-Turqi bashk\u00eb me Britanin\u00eb<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong>N\u00eb planin global po rikonfigurohen forcat dhe kjo \u00ebsht\u00eb m\u00eb se e qart\u00eb, pasi q\u00eb kemi nj\u00eb Gjermani t\u00eb fort\u00eb, nj\u00eb Turqi t\u00eb fort\u00eb, nj\u00eb Amerik\u00eb q\u00eb po rikthehet dhe nj\u00eb Rusi, q\u00eb po ashtu po e shtrin influenc\u00ebn e saj. Rikompozimi i Ballkanit per\u00ebndimor varet nga k\u00ebta faktor\u00eb se si ata e duan Ballkanin dhe si do t\u2019i shtrijn\u00eb influencat e tyre dhe \u00e7ka\u00a0 duan n\u00eb loj\u00ebrat e m\u00ebdha gjeopolitike. Por, roli I shqiptar\u00ebve n\u00eb k\u00ebt\u00eb rikompozim do jet\u00eb i qart\u00eb n\u00eb linj\u00ebn: SHBA-BE-Turqi bashk\u00eb me Britanin\u00eb e Madhe si faktor\u00eb te t\u00eb cil\u00ebt shqiptar\u00ebt i shohin aleat\u00ebt e tyre n\u00eb politik\u00ebn e madhe dhe, n\u00eb k\u00ebt\u00eb vij\u00eb, shqiptar\u00ebt pik\u00ebs\u00ebpari do t\u00eb luajn\u00eb duke i p\u00ebrforcuar pozicionet e tyre. Edhe n\u00eb aspektin rajonal shqiptar\u00ebt mbeten qart\u00eb me iden\u00eb e europianizimit t\u00eb Ballkanit, por me nj\u00eb faktor shqiptar n\u00eb t\u00eb, duke e ruajtur miq\u00ebsin\u00eb me slloven\u00ebt, kroat\u00ebt, bullgar\u00ebt, malazez\u00ebt dhe boshnjak\u00ebt.<\/p>\n<p>Se sa do kuptohen shqiptar\u00ebt n\u00eb rajon, kjo mbetet t\u00eb shihet. D\u00ebshira e shqiptar\u00ebve mbetet e nj\u00ebjt\u00eb \u2013 ne jemi n\u00eb anije me aleat\u00ebt tan\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt nuk \u00ebsht\u00eb keq t\u00eb investojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb n\u00eb demokracin\u00eb dhe n\u00eb zhvillim ton\u00eb, sepse as dje, as nes\u00ebr, ne nuk ndryshojm\u00eb q\u00ebndrime dhe mbetemi k\u00ebmb\u00ebngul\u00ebs n\u00eb pozicionet tona me Per\u00ebndimin, si n\u00eb brigjet e detit Adriatik e detit Jon. Ballkanin e trazuar e qet\u00ebsojn\u00eb vet\u00ebm detar\u00ebt e mir\u00eb, q\u00eb din\u00eb t\u00eb lundrojn\u00eb mir\u00eb n\u00eb uj\u00ebrat e deteve, dhe q\u00eb din\u00eb t\u2019i ndalojn\u00eb stuhit\u00eb q\u00eb vijn\u00eb nga popuj grabitqar\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Shkruan: Arsim SINANI. Zgjedhjet presidenciale n\u00eb SHBA soll\u00ebn ndryshim n\u00eb qeverisjen e deritanishme n\u00eb vendin me m\u00eb s\u00eb shumti ndikim n\u00eb bot\u00eb. Ardhja e Trump-it ishte befasia e radh\u00ebs, q\u00eb&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1797,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-20233","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinionanaliza"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20233"}],"collection":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=20233"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20233\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20235,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20233\/revisions\/20235"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1797"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=20233"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=20233"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=20233"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}