{"id":21420,"date":"2017-08-08T16:11:31","date_gmt":"2017-08-08T14:11:31","guid":{"rendered":"http:\/\/shekulliagency.com\/?p=21420"},"modified":"2017-08-08T16:11:31","modified_gmt":"2017-08-08T14:11:31","slug":"a-do-te-identifikohen-shqiptaret-etnike-me-maqedonine","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/?p=21420","title":{"rendered":"A do t\u00eb identifikohen shqiptar\u00ebt etnik\u00eb me Maqedonin\u00eb?"},"content":{"rendered":"<p><em><a href=\"http:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/xhelalneziri-418x215.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-3399\" src=\"http:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/xhelalneziri-418x215.jpg\" alt=\"\" width=\"1249\" height=\"642\" srcset=\"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/xhelalneziri-418x215.jpg 1249w, https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/xhelalneziri-418x215-300x154.jpg 300w, https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/xhelalneziri-418x215-1024x526.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 1249px) 100vw, 1249px\" \/><\/a>N\u00eb vend t\u00eb varf\u00ebris\u00eb, d\u00ebshiron nj\u00eb standard jet\u00ebsor q\u00eb do t\u2019i mund\u00ebsoj\u00eb pushime verore, dim\u00ebrore e pse jo edhe shopping-vizita n\u00eb qendrat e ndryshme t\u00eb Evrop\u00ebs. Nj\u00eb shtet ku funksionon rendi ligjor, ku ligjet jan\u00eb n\u00eb funksion t\u00eb qytetarit dhe ku gjyq\u00ebsia gjykon n\u00eb baz\u00eb t\u00eb po atyre ligjeve. Nj\u00eb vend ku ligji do t\u00eb vlej\u00eb nj\u00ebjt\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb, ku nuk do t\u00eb ket\u00eb \u201cm\u00eb t\u00eb barabart\u00eb se t\u00eb barabartit\u201d.<\/em><\/p>\n<p><strong>Shkruan: Xhelal NEZIRI<\/strong><\/p>\n<p>Q\u00eb n\u00eb fillim do t\u00eb marr t\u00eb drejt\u00ebn t\u00eb p\u00ebrmbledh d\u00ebshirat q\u00eb qytetar\u00ebt e Maqedonis\u00eb i kan\u00eb lidhur me at\u00eb se si do t\u00eb duhej t\u00eb duket shteti ku jetojn\u00eb, pa dallim p\u00ebrkat\u00ebsie etnike, religjioze, partiake apo gjinore. Duke u nisur nga rezultatet e hulumtimeve t\u00eb opinionit publik, por edhe nga kontaktet e drejtp\u00ebrdrejta, mund t\u00eb them se qytetari d\u00ebshiron nj\u00eb Maqedoni t\u00eb zhvilluar ekonomikisht, p\u00ebr t\u00eb pasur t\u00eb hyra t\u00eb mjaftueshme p\u00ebr nj\u00eb jet\u00eb t\u00eb mir\u00eb. Ai d\u00ebshiron nj\u00eb Maqedoni sociale, e cila do t\u2019i dal\u00eb n\u00eb mb\u00ebshtetje sa her\u00eb q\u00eb do t\u00eb gjendet n\u00eb nevoj\u00eb. Nj\u00eb atdhe me sistem funksional sh\u00ebndet\u00ebsor, ku nuk do t\u00eb jet\u00eb viktim\u00eb, por pacient q\u00eb meriton nj\u00eb p\u00ebrkujdesje maksimale mjek\u00ebsore. N\u00eb vend t\u00eb partizimit shkat\u00ebrrues t\u00eb sistemit arsimor, ai d\u00ebshiron nj\u00eb arsim cil\u00ebsor parashkollor, fillor, t\u00eb mes\u00ebm dhe t\u00eb lart\u00eb. N\u00eb vend t\u00eb varf\u00ebris\u00eb, d\u00ebshiron nj\u00eb standard jet\u00ebsor, q\u00eb do t\u2019i mund\u00ebsoj\u00eb pushime verore, dim\u00ebrore e pse jo edhe shopping-vizita n\u00eb qendrat e ndryshme t\u00eb Evrop\u00ebs. Nj\u00eb shtet ku funksionon rendi ligjor, ku ligjet jan\u00eb n\u00eb funksion t\u00eb qytetarit dhe ku gjyq\u00ebsia gjykon n\u00eb baz\u00eb t\u00eb po atyre ligjeve. Nj\u00eb vend ku ligji do t\u00eb vlej\u00eb nj\u00ebjt\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb, ku nuk do t\u00eb ket\u00eb \u201cm\u00eb t\u00eb barabart\u00eb se t\u00eb barabartit\u201d. Ai d\u00ebshiron nj\u00eb atdhe q\u00eb nuk do t\u00eb jet\u00eb strofull i kriminel\u00ebve dhe t\u00eb kamufluar me vellon e patriotizmit, por i qytetar\u00ebve t\u00eb vet\u00ebdijsh\u00ebm dhe aktiv\u00eb p\u00ebr shtetin e p\u00ebrbashk\u00ebt. Nj\u00eb atdhe q\u00eb do ta doj\u00eb, e jo q\u00eb do ta urrej\u00eb dhe t\u00eb ik\u00eb sa m\u00eb larg prej tij. Nj\u00eb shtet q\u00eb do t\u2019i unifikoj\u00eb dallimet e jo t\u2019i thelloj\u00eb ndarjet. Nj\u00eb Maqedoni q\u00eb do t\u00eb jet\u00eb nj\u00eblloj e t\u00eb gjith\u00eb qytetar\u00ebve, e t\u00eb gjitha etnive, e religjioneve dhe grupeve t\u00eb tjera, por q\u00eb mbi t\u00eb gjitha n\u00eb fokus ta ket\u00eb njeriun, pra vet\u00eb qytetarin si sovran i shtetit. Nj\u00eb shtet q\u00eb do t\u00eb mbaj\u00eb llogari p\u00ebr t\u00eb gjitha dallimet kulturore t\u00eb qytetar\u00ebve t\u00eb saj, duke u mund\u00ebsuar nj\u00eb ambient komod t\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb nj\u00eb kohezion t\u00eb plot\u00eb t\u00eb gjitha identitetet e ndryshme kulturore, q\u00eb i bashkon shteti i p\u00ebrbashk\u00ebt.<\/p>\n<p><strong>Njeriu n\u00eb fokus<\/strong><\/p>\n<p>Kjo p\u00ebrmbledhje e elementeve q\u00eb do ta kishin p\u00ebrb\u00ebr\u00eb Maqedonin\u00eb ideale nuk do t\u00eb thot\u00eb se \u00ebsht\u00eb i pranuesh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb. Ka nj\u00eb grup t\u00eb konsideruesh\u00ebm t\u00eb qytetar\u00ebve q\u00eb, megjithat\u00eb, promovojn\u00eb prioritete tjerat\u00eb , q\u00eb jan\u00eb rezultat i propagandimit t\u00eb ideologjive p\u00ebr q\u00ebllime lukrative. D\u00ebshira e tyre jan\u00eb shtetet e m\u00ebdha, etnikisht t\u00eb pastra, ku do t\u00eb flitej nj\u00eb gjuh\u00eb, ku do t\u00eb ket\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb kultur\u00eb e religjion. \u00cbndrra e tyre, n\u00eb fakt, \u00ebsht\u00eb rruga q\u00eb sjell konflikte, luft\u00ebra e gjakderdhje. Shkat\u00ebrrimi i Jugosllavis\u00eb erdhi pik\u00ebrisht si rezultat i tentimit p\u00ebr t\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00eb zbatim \u00ebndrrat e imponuara nga propagandat manipulative etnocentriste. Rezultatet e k\u00ebtij shkat\u00ebrrimi, ku humb\u00ebn jet\u00ebn mij\u00ebra e mij\u00ebra njer\u00ebz t\u00eb pafajsh\u00ebm, duhej t\u00eb ishin m\u00ebsim p\u00ebr kokat emocionale se gjithmon\u00eb duhet b\u00ebr\u00eb kompromis midis d\u00ebshir\u00ebs dhe mund\u00ebsis\u00eb.<\/p>\n<p>Nj\u00eb kompromis t\u00eb till\u00eb duhet b\u00ebr\u00eb edhe kokat racionale n\u00eb raport me Maqedonin\u00eb ideale. Por, dallimi midis \u00ebndrrave t\u00eb kokave emocionale dhe atyre racionale \u00ebsht\u00eb se t\u00eb parat sjellin shkat\u00ebrrim, kurse t\u00eb dytat zhvillim. Ne q\u00eb d\u00ebshirojm\u00eb q\u00eb Maqedonia t\u00eb jet\u00eb e t\u00eb gjith\u00eb shtetasve, natyrisht se duhet t\u00eb m\u00ebtojm\u00eb idealen, pra p\u00ebrtej t\u00eb mundshmes. Arritja e k\u00ebsaj b\u00ebhet vet\u00ebm me sistem t\u00eb drejt\u00eb shoq\u00ebror, politik e juridik dhe v\u00ebnie e fokusit te njeriu, n\u00eb vend se te grupimi ideologjik. Maqedonia duhet t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb shtet i qytetarit t\u00eb lir\u00eb, t\u00eb vet\u00ebdijsh\u00ebm dhe aktiv. Patjet\u00ebr t\u00eb jet\u00eb shteti i qytetar\u00ebve t\u00eb barabart\u00eb, ku pjes\u00ebtar\u00ebt e etnive maqedonase, shqiptare, turke, vllahe, serbe, boshnjake, rome ose egjiptiane do t\u00eb ken\u00eb mund\u00ebsi t\u00eb nj\u00ebjta t\u00eb vet\u00ebrealizimit, zhvillimit dhe t\u00eb ruajtjes s\u00eb ve\u00e7orive kulturore t\u00eb tyre.<\/p>\n<p>Koha e globalizimit, kur kemi nj\u00eb revolucion komunikimi dhe l\u00ebvizje t\u00eb dendur t\u00eb njer\u00ebzve t\u00eb etnive t\u00eb ndryshme n\u00eb \u00e7do cep t\u00eb globit, i b\u00ebn t\u00eb pakuptimta idet\u00eb e shteteve etnikisht t\u00eb pastra. Mund\u00ebsia e shkollimit, b\u00ebrjes s\u00eb biznesit, jetes\u00ebs ose edhe krijimit t\u00eb familjes n\u00eb shtetet tjera, \u00ebsht\u00eb m\u00eb e madhe se kurdoher\u00eb m\u00eb par\u00eb, gj\u00eb q\u00eb imponon nj\u00eb kuptim tjet\u00ebr mbi shtetin, kombin dhe sovranitetin. Krijimi i unioneve nd\u00ebrshtet\u00ebrore, si ai evropian, i ka b\u00ebr\u00eb t\u00eb paduksh\u00ebm kufijt\u00eb e shteteve, t\u00eb cilat deri para dhjet\u00eb dekadave ishin n\u00eb kulmin e luft\u00ebrave dhe armiq\u00ebsive t\u00eb p\u00ebrgjakshme. Zhvillimi tekniko-teknologjik ndikon q\u00eb shtetet ose kombet e ndryshme t\u00eb jen\u00eb m\u00eb t\u00eb hapura ndaj dallimeve, t\u2019i njohin drejt \u201ct\u00eb tjer\u00ebt\u201d dhe t\u2019i zhdukin paragjykimet q\u00eb kan\u00eb qen\u00eb penges\u00eb p\u00ebr nd\u00ebrtimin e kanaleve komunikuese dhe bashk\u00ebpunuese.<\/p>\n<p><strong>Koncepti i shtetit (kombit) modern<\/strong><\/p>\n<p>Koncepti i shtetit ose kombit modern \u00ebsht\u00eb i ngritur mbi premisa politike, duke p\u00ebrzgjedhur me kujdes t\u00eb madh elementet q\u00eb i bashkojn\u00eb qytetar\u00ebt e p\u00ebrkat\u00ebsive t\u00eb ndryshme. Nj\u00eb realitet shumetnik i Maqedonis\u00eb duhet t\u00eb jet\u00eb baz\u00eb p\u00ebr rikrijimin e shtetit, i cili do t\u00eb ngjallte ndjenja identifikimi te \u00e7do qytetar i saj. Krijimi i nj\u00eb ndjenje dashurie p\u00ebr Maqedonin\u00eb duhet nxitur n\u00ebp\u00ebrmjet promovimit t\u00eb nj\u00eb patriotizmi kushtetues, si nj\u00eb akt q\u00eb bashkon t\u00eb gjith\u00eb qytetar\u00ebt me t\u00eb gjitha dallimet q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb.<\/p>\n<p>Maqedonia pa korrupsion do t\u00eb ishte hapi m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm drejt krijimit t\u00eb Maqedonis\u00eb ideale. Nj\u00eb shtet pa korrupsion \u00ebsht\u00eb si nj\u00eb organiz\u00ebm pa kancer. N\u00ebse lajm\u00ebrohet n\u00eb pushtetin ekzekutiv, ai metastazon n\u00eb t\u00eb gjitha organet tjera, si ligjv\u00ebn\u00ebsi, gjyq\u00ebsori, mediat, votuesi etj. Korrupsioni, nj\u00ebjt\u00eb si kanceri, e paralizon shtetin. E shkat\u00ebrron nga brenda, e b\u00ebn t\u00eb vdes\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebr ta parandaluar shkat\u00ebrrimin e nj\u00eb organizmi, duhet ta duash at\u00eb. N\u00ebse d\u00ebshiron t\u00eb sh\u00ebrohesh nga nj\u00eb s\u00ebmundje, duhet ta duash trupin t\u00ebnd. Edhe me shtetin \u00ebsht\u00eb e nj\u00ebjta gj\u00eb \u2013 n\u00ebse e do, nuk e le t\u00eb vidhet. Je alergjik ndaj \u00e7do \u201cvirusi\u201d apo \u201cbaktere\u201d korruptive. Reagon menj\u00ebher\u00eb duke b\u00ebr\u00eb \u00e7do gj\u00eb q\u00eb k\u00ebto viruse e baktere t\u00eb eliminohen. N\u00eb t\u00eb gjitha vendet ku \u00ebsht\u00eb kultivuar nj\u00eb dashuri e sinqert\u00eb ndaj shtetit, korrupsioni \u00ebsht\u00eb n\u00eb nivelin m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt. Gardian\u00eb t\u00eb Danimark\u00ebs dhe shteteve skandinave jan\u00eb qytetar\u00ebt e saj, q\u00eb reagojn\u00eb edhe n\u00eb format m\u00eb banale t\u00eb korrupsionit. Nj\u00eb minist\u00ebr danez vite m\u00eb par\u00eb dha dor\u00ebheqje pasi e kishte p\u00ebrdorur apartamentin zyrtar p\u00ebr nevoja private. Opinioni e kishte d\u00ebnuar k\u00ebt\u00eb akt t\u00eb keqp\u00ebrdorimit t\u00eb pron\u00ebs dhe mjeteve publike, kurse ministri kishte dh\u00ebn\u00eb dor\u00ebheqje. Zvicra shumetnike ka arritur t\u00eb nd\u00ebrtoj\u00eb nj\u00eb patriotiz\u00ebm kushtetues te qytetari i saj dhe nj\u00eb konkurrenc\u00eb zhvillimore nd\u00ebrmjet rajoneve t\u00eb ndryshme t\u00eb saj. Dashuria ndaj Zvicr\u00ebs \u00ebsht\u00eb diga q\u00eb i mbron institucionet e k\u00ebtij vendi nga korrupsioni rr\u00ebnues, duke e b\u00ebr\u00eb k\u00ebt\u00eb vend nj\u00eb nd\u00ebr m\u00eb t\u00eb zhvilluarit n\u00eb bot\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00ebse institucionet n\u00eb Maqedoni jan\u00eb korruptuar deri n\u00eb palc\u00eb, at\u00ebher\u00eb rrjedhimisht lind pyetja se \u00e7far\u00eb prodhon patriotizmi n\u00eb k\u00ebt\u00eb shtet? N\u00ebse u d\u00ebshmua nj\u00eb korrupsion masiv si n\u00eb asnj\u00eb vend tjet\u00ebr, por edhe nj\u00eb munges\u00eb reagimi, at\u00ebher\u00eb a do t\u00eb thot\u00eb kjo se qytetari i Maqedonis\u00eb nuk ka dashuri t\u00eb sinqert\u00eb ndaj shtetit? K\u00ebto situata tregojn\u00eb se pjesa m\u00eb e madhe e qytetar\u00ebve kan\u00eb dashuri t\u00eb rreme ndaj shtetit, kurse nj\u00eb pjes\u00eb e konsiderueshme e duan vet\u00ebm pushtetin, por jo edhe shtetin.<\/p>\n<p><strong>Identifikimi dhe identiteti<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim, Maqedonia ideale do t\u00eb ishte shteti t\u00eb cilin shumica do ta doj\u00eb dhe do t\u00eb identifikohej me mburrje. Identifikimi \u00ebsht\u00eb m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm se identiteti. Duhet nj\u00eb elit\u00eb racionale dhe e matur politike, e cila do t\u00eb ket\u00eb guxim ta b\u00ebj\u00eb k\u00ebt\u00eb kap\u00ebrcim t\u00eb madh nga ngat\u00ebrresat historike e ideologjike, n\u00eb nj\u00eb zgjidhje funksionale e praktike. T\u00eb gjith\u00eb qytetar\u00ebt e Maqedonis\u00eb i bashkon nj\u00eb liste e madhe e problemeve praktike. I bashkon kushtetuta, ligjet dhe institucionet q\u00eb duhet t\u00eb jen\u00eb n\u00eb funksion t\u00eb nevojave t\u00eb qytetarit, e jo t\u00eb ideologjive dhe grupeve t\u00eb ndryshme t\u00eb interesit. T\u00eb gjith\u00eb shtetasit e Maqedonis\u00eb i bashkon vizioni p\u00ebr nj\u00eb t\u00eb ardhme m\u00eb t\u00eb mir\u00eb, p\u00ebr krijimin e nj\u00eb shteti t\u00eb sigurt p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt tan\u00eb, p\u00ebr arsim kualitativ, sh\u00ebndet\u00ebsi efikase dhe drejt\u00ebsi funksionale. P\u00ebrdorimi i gjuh\u00ebve \u00ebsht\u00eb nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje arkaike, q\u00eb mbahet gjall\u00eb si problem shkaku i manipulimeve t\u00eb politik\u00ebs ditore dhe p\u00ebrfitimeve zgjedhore. Gjuha sot kuptohet vet\u00ebm si form\u00eb komunikimi dhe \u00ebsht\u00eb shkarkuar nga mitet e ideologjit\u00eb q\u00eb r\u00ebndonin pa nevoj\u00eb mbi t\u00eb. M\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme se maqedonishtja ose shqipja, si forma komunikimi, \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmbajtja q\u00eb p\u00ebrcillet n\u00ebp\u00ebrmjet tyre.<\/p>\n<p>Maqedonia ideale \u00ebsht\u00eb shteti q\u00eb di ta kap\u00ebrcej\u00eb paq\u00ebsisht \u00e7do mosmarr\u00ebveshje nd\u00ebretnike, nd\u00ebrreligjioze apo nd\u00ebrpartiake. \u00cbsht\u00eb shteti i politikan\u00ebve vizionar\u00eb, q\u00eb nuk do t\u00eb luajn\u00eb me ndjenjat etnike dhe fetare t\u00eb qytetar\u00ebve me q\u00ebllim t\u00eb mbledhjes s\u00eb votave. \u00cbsht\u00eb vendi i mediave q\u00eb rregullohen nga etika e gazetar\u00ebve, e jo nga ligjet e shumta e gjobat marramend\u00ebse. \u00cbsht\u00eb shteti, institucionet e t\u00eb cil\u00ebve paguhen, por edhe mbrohen nga ana e qytetar\u00ebve, kur b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr keqqeverisje. Nj\u00eb vend ideal n\u00ebnkupton integrim, e jo izolim, nga strukturat euro-atlantike. Ideal \u00ebsht\u00eb ai shtet q\u00eb arrin ta ket\u00eb nj\u00eb dashuri t\u00eb nd\u00ebrsjell\u00eb me qytetarin. T\u2019i doj\u00eb dhe ta duan. Kjo do t\u00eb ishte Maqedonia ideale.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb vend t\u00eb varf\u00ebris\u00eb, d\u00ebshiron nj\u00eb standard jet\u00ebsor q\u00eb do t\u2019i mund\u00ebsoj\u00eb pushime verore, dim\u00ebrore e pse jo edhe shopping-vizita n\u00eb qendrat e ndryshme t\u00eb Evrop\u00ebs. Nj\u00eb shtet ku funksionon&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3399,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-21420","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinionanaliza"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21420"}],"collection":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=21420"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21420\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21421,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21420\/revisions\/21421"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3399"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=21420"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=21420"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=21420"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}