{"id":22131,"date":"2017-10-08T10:17:51","date_gmt":"2017-10-08T08:17:51","guid":{"rendered":"http:\/\/shekulliagency.com\/?p=22131"},"modified":"2017-10-08T10:17:51","modified_gmt":"2017-10-08T08:17:51","slug":"femijet-parashkollore-ne-qender-te-kujdesit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/?p=22131","title":{"rendered":"F\u00cbMIJ\u00cbT PARASHKOLLOR\u00cb N\u00cb QEND\u00cbR T\u00cb KUJDESIT!"},"content":{"rendered":"<p><strong><a href=\"http:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/fem.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-22132\" src=\"http:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/fem.png\" alt=\"\" width=\"800\" height=\"450\" srcset=\"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/fem.png 800w, https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/fem-300x169.png 300w, https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/fem-768x432.png 768w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a>Prof. Eroll Velija<\/strong><\/p>\n<p>F\u00ebmij\u00ebt p\u00ebrfshijn\u00eb nj\u00eb bot\u00eb t\u00eb madhe sociale dhe edukative si dhe nj\u00eb detyrim t\u00eb madh edukativ dhe prind\u00ebror. Kjo, sepse f\u00ebmija fokuson dhe \u201cregjistron\u201d sjellje dhe q\u00ebndrime t\u00eb ndryshme duke filluar nga ato t\u00eb bashk\u00ebmoshatar\u00ebve, t\u00eb prind\u00ebrve dhe familjar\u00ebve brenda sht\u00ebpis\u00eb dhe tek edukator\u00ebt e tyre. F\u00ebmij\u00ebt 6 vje\u00e7ar, p\u00ebr shembull, b\u00ebhen t\u00eb aft\u00eb n\u00eb p\u00ebrshtatje me k\u00ebto sjellje dhe komunikime, ata b\u00ebhen aktiv dhe, midis t\u00eb gjith\u00eb k\u00ebtyre aktor\u00ebve dhe faktor\u00ebve, lind nj\u00eb bashk\u00ebpunim i nevojsh\u00ebm praktik. Padyshim, q\u00eb aft\u00ebsit\u00eb dhe mendja e tyre rritet dhe p\u00ebrpunohet ngadal\u00eb, por \u00e7do dit\u00eb tek ata pasqyrohen gjurm\u00eb dhe zhvillime t\u00eb reja, realiteti dhe shoq\u00ebria, familja, edukator\u00ebt l\u00ebn\u00eb gjurm\u00ebt e veprimit dhe pun\u00ebs s\u00eb tyre te k\u00ebta f\u00ebmij\u00eb. Si\u00e7 pohojn\u00eb studiuesit, zhvillimet nuk realizohen n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb menj\u00ebhershme, ato rriten shkall\u00eb-shkall\u00eb, sidomos n\u00eb vitet nd\u00ebrmjet mosh\u00ebs 3 dhe 5 \u2013 vje\u00e7are dhe marrin hove t\u00eb m\u00ebdha n\u00eb vitet e m\u00ebvonshme. Madje zhvillimi social i parashkollor\u00ebve \u00ebsht\u00eb tep\u00ebr mbres\u00ebl\u00ebn\u00ebs dhe t\u00eb entuziazmon kur i sheh n\u00eb reagimet dhe veprimet e tyre. Pra zhvillimi social edukativ i f\u00ebmij\u00ebs, si \u00e7do aspekt tjet\u00ebr i zhvillimit t\u00eb parashkollor\u00ebve, kusht\u00ebzohet dhe nd\u00ebrvaret nga konteksti ku ai ndodhet dhe rritet. N\u00eb t\u00eb gjith\u00eb k\u00ebt\u00eb vler\u00eb social edukative, merr r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb edhe familja, praktika edukative q\u00eb p\u00ebrdorin prind\u00ebrit me f\u00ebmij\u00ebt e tyre. \u00c7do veprim i prind\u00ebrve nuk kalon pa u v\u00ebn\u00eb re nga f\u00ebmij\u00ebt, k\u00ebshtu q\u00eb tek ata ndizet interesi dhe kureshtja, lindin pyetje dhe ndjenja t\u00eb habitshme t\u00eb cilat doemos k\u00ebrkojn\u00eb p\u00ebrgjigje t\u00eb drejta, jo t\u00eb nd\u00ebrlikuara dhe thjesht\u00eb moralizuese, por veprime dhe bashk\u00ebbisedime t\u00eb sakta, t\u00eb menduara dhe t\u00eb shprehura thjesht e qart\u00eb. Prind\u00ebrit i trajtojn\u00eb f\u00ebmij\u00ebt dhe detyrimet ndaj tyre n\u00eb m\u00ebnyra t\u00eb ndryshme, por si\u00e7 m\u00ebsojm\u00eb nga sociolog\u00ebt, kat\u00ebr stilet e rritjes s\u00eb f\u00ebmij\u00ebve jan\u00eb p\u00ebrcaktuar qart\u00eb si autoritar absolut, indiferent, liberal (lejues), autoritativ. Prind\u00ebrit autoritar absolut jan\u00eb tep\u00ebr k\u00ebrkues, ushtrojn\u00eb nj\u00eb kontroll t\u00eb fort\u00eb mbi sjelljen e tyre. F\u00ebmij\u00ebt e prind\u00ebrve autoritar shqet\u00ebsohen me leht\u00ebsi dhe manifestojn\u00eb sjellje t\u00eb paq\u00ebndrueshme, shprehin agresivitet dhe kryejn\u00eb veprime q\u00eb shqet\u00ebsojn\u00eb familjen, mjedisin dhe edukator\u00ebt e tyre. Natyrisht studiuesit e p\u00ebrcaktojn\u00eb k\u00ebt\u00eb lloj edukimi si stil gjysmak, i cili jo vet\u00ebm q\u00eb nuk nxit zhvillimin social edukativ, por i largojn\u00eb k\u00ebta f\u00ebmij\u00eb nga pjes\u00ebmarrja aktive n\u00eb shoq\u00ebri, ata mbyllen n\u00eb vetvete dhe jan\u00eb vazhdimisht t\u00eb acaruar. Nd\u00ebrsa, si\u00e7 pohojn\u00eb studiuesit, prind\u00ebrit e f\u00ebmij\u00ebve liberal jan\u00eb t\u00eb dashur dhe emocionalisht t\u00eb ndjesh\u00ebm ndaj vendosin shum\u00eb pak kufizime n\u00eb sjelljen e f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb tyre. Kujdesi F\u00ebmij\u00ebt parashkollor n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb kujdesit. F\u00ebmij\u00ebt e k\u00ebtyre prind\u00ebrve jan\u00eb m\u00eb kureshtar, m\u00eb me besim n\u00eb vetvete, m\u00eb t\u00eb pavarur. Gjat\u00eb viteve t\u00eb tij parashkollor\u00ebt l\u00ebvizin mjaft lirisht brenda dhe jasht\u00eb tri bot\u00ebve q\u00eb p\u00ebrkojn\u00eb pjes\u00ebrisht me nj\u00ebra \u2013 tjetr\u00ebn: sht\u00ebpi \u2013 shkoll\u00eb dhe fqinj\u00ebsia. K\u00ebtu, prind\u00ebrit mbeten t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm, por k\u00ebto grup mosha harxhojn\u00eb sasi kohe n\u00eb rritje me m\u00eb t\u00eb rriturit, duke qen\u00eb v\u00ebzhgues t\u00eb sinqert\u00eb apo ndonj\u00eb rast mbart\u00ebs t\u00eb veprimeve negative nga t\u00eb rriturit. Psikolog\u00ebt kan\u00eb zbuluar se me pjekurin\u00eb e f\u00ebmij\u00ebve ndryshon edhe kuptimi i shoq\u00ebris\u00eb p\u00ebr ta. Deimen Damon (1977) ka parashikuar me sakt\u00ebsi tre nivele t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb, por miq\u00ebsit\u00eb mund t\u00eb fillojn\u00eb e t\u00eb marrin fund shpejt bazuar n\u00eb veprimet e dashamir\u00eb- sis\u00eb, ose dashakeq\u00ebsis\u00eb( Bardhyl Musai 1999). U del detyr\u00eb edukatoreve t\u00eb kopshteve q\u00eb veprimet e \u00e7astit t\u00eb jen\u00eb t\u00eb vet\u00ebdijshme se, k\u00ebto q\u00ebndrime q\u00eb ndryshojn\u00eb me shpejt\u00ebsi jan\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb normale e zhvillimit. F\u00ebmij\u00ebt n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb moderne, kopshtet dhe mjedisi p\u00ebr rreth i ofrojn\u00eb f\u00ebmij\u00ebs nj\u00eb grup sfidash t\u00eb reja q\u00eb duhet t\u00eb baras peshohen me ato n\u00eb sht\u00ebpi. K\u00ebtu forcohet shum\u00eb bashk\u00ebveprimi me t\u00eb rriturit. N\u00eb k\u00ebt\u00eb faz\u00eb f\u00ebmij\u00ebt k\u00ebrkojm\u00eb konfirmim nga prind\u00ebrit dhe t\u00eb rriturit e tjer\u00eb, q\u00eb iniciativa e tyre t\u00eb praktikohet. Prind\u00ebrit duhet t\u00eb ecin mbi nj\u00eb rrug\u00eb t\u00eb menduar mir\u00eb dhe duke u k\u00ebshilluar me literaturat shkollore, me specialist\u00eb psikolog\u00eb dhe me eksperienca q\u00eb jan\u00eb t\u00eb shumta dhe t\u00eb bollshme p\u00ebr edukimin e mir\u00eb social t\u00eb nj\u00eb f\u00ebmije. Pedagogjia dhe studiuesit k\u00ebshillojn\u00eb q\u00eb prind\u00ebrit duhet t\u00eb jen\u00eb gjithmon\u00eb mbrojt\u00ebs p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt e tyre, por jo ta teprojn\u00eb. N\u00eb se prind\u00ebrit arrijn\u00eb p\u00ebrfundimisht k\u00ebt\u00eb ekuilib\u00ebr kjo ndihmon jasht\u00ebzakonisht n\u00eb formimin e nj\u00eb gjendje mendore dhe fizike mjaft t\u00eb mir\u00eb dhe t\u00eb ekuilibruar t\u00eb f\u00ebmij\u00ebs, ata b\u00ebhen t\u00eb dashur, t\u00eb ditur dhe t\u00eb vlefsh\u00ebm. K\u00ebt\u00eb detyr\u00eb edukatoret e kopshteve e b\u00ebjn\u00eb pa u lodhur, pa zhurme, me seriozitet me p\u00ebrkushtim. Jan\u00eb k\u00ebta breza edukatoresh q\u00eb f\u00ebmij\u00ebt gjejn\u00eb ngroht\u00ebsin\u00eb ,mir\u00ebsin\u00eb dhe humanizmin. Jan\u00eb me dhjet\u00ebra edukatore kopshtesh, q\u00eb vazhdojn\u00eb t\u00eb punojn\u00eb me p\u00ebrkushtim n\u00eb profesionin e tyre, q\u00eb t\u00eb ngelin n\u00eb mendje edhe t\u00eb ngjallin respekt p\u00ebr pun\u00ebn q\u00eb b\u00ebjn\u00eb, p\u00ebr p\u00ebrpjekjet dhe p\u00ebrkushtimin q\u00eb tregojn\u00eb p\u00ebr vendet q\u00eb kan\u00eb n\u00eb shoq\u00ebri, p\u00ebr misionin e tyre t\u00eb madh dhe fisnik.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prof. Eroll Velija F\u00ebmij\u00ebt p\u00ebrfshijn\u00eb nj\u00eb bot\u00eb t\u00eb madhe sociale dhe edukative si dhe nj\u00eb detyrim t\u00eb madh edukativ dhe prind\u00ebror. Kjo, sepse f\u00ebmija fokuson dhe \u201cregjistron\u201d sjellje dhe q\u00ebndrime&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":22132,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-22131","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-reflektim"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22131"}],"collection":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=22131"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22131\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22133,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22131\/revisions\/22133"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/22132"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=22131"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=22131"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=22131"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}