{"id":23072,"date":"2017-12-06T15:11:19","date_gmt":"2017-12-06T14:11:19","guid":{"rendered":"http:\/\/shekulliagency.com\/?p=23072"},"modified":"2017-12-06T15:11:19","modified_gmt":"2017-12-06T14:11:19","slug":"jerusalemi-ceshtje-e-pazgjidhur-prej-nje-shekulli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/?p=23072","title":{"rendered":"Jerusalemi, \u00e7\u00ebshtje e pazgjidhur prej nj\u00eb shekulli"},"content":{"rendered":"<p class=\"selectionShareable\"><a href=\"http:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/jer-8763-e1482493077808.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-16959\" src=\"http:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/jer-8763-e1482493077808.jpg\" alt=\"\" width=\"846\" height=\"472\" srcset=\"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/jer-8763-e1482493077808.jpg 846w, https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/jer-8763-e1482493077808-300x167.jpg 300w, https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/jer-8763-e1482493077808-768x428.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 846px) 100vw, 846px\" \/><\/a>Pas raportimeve p\u00ebr planin e presidentit t\u00eb Shteteve t\u00eb Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs (SHBA), Donald Trump, p\u00ebr njohjen e Jerusalemit si kryeqytet t\u00eb Izraelit dhe zhvendosjen e ambasad\u00ebs nga Tel Avivi n\u00eb k\u00ebt\u00eb qytet, n\u00eb agjend\u00ebn bot\u00ebrore s\u00ebrish u vendos problemi mes Palestin\u00ebs dhe Izraelit, i cili n\u00eb vitin 1980 e shpalli Jerusalemin si &#8220;kryeqytet t\u00eb p\u00ebrhersh\u00ebm&#8221;.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">R\u00ebnd\u00ebsia e Jerusalemit ka vazhduar t\u00eb rritet p\u00ebr musliman\u00ebt gjat\u00eb procesit q\u00eb filloi me t\u00ebrheqjen e Perandoris\u00eb Osmane dhe vendosjen e mandatit britanik.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable selectionSharer\">Jerusalemi, pjes\u00eb e trojeve historike palestineze, ishte qytet n\u00eb t\u00eb cilin gjat\u00eb qeverisjes osmane liri adhurimi kishin pjes\u00ebtar\u00ebt e tri feve qiellore.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable selectionSharer\">Q\u00eb nga okupimi britanik i Jerusalemit n\u00eb vitin 1917, trojet palestineze u p\u00ebrball\u00ebt me migrim hebre nga kat\u00ebr an\u00ebt e bot\u00ebs. Me deklarat\u00ebn e Ministrit t\u00eb Jasht\u00ebm britanik Arthur Balfour n\u00eb vitin 1917, u dha leja p\u00ebr krijimin e nj\u00eb shteti izraelit n\u00eb trojet palestineze dhe Jerusalem, i cili llogaritet i shenjt\u00eb nga tri fet\u00eb qiellore.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable selectionSharer\">Vende vende, n\u00eb Jerusalem ndodh\u00ebn p\u00ebrleshje mes ushtris\u00eb britanik\u00eb dhe arab\u00ebve palestinez\u00eb, nd\u00ebrsa n\u00eb vitin 1920, qyteti u b\u00eb sken\u00eb e nj\u00eb kryengritjeje shoq\u00ebrore. Ushtar\u00ebt britanik e shtyp\u00ebn kryengritjen duke p\u00ebrdorur dhun\u00eb.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable selectionSharer\">N\u00eb Jerusalem, ku popullsia hebreje u rrit gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb, rreth 243 arab\u00eb dhe hebrenj humb\u00ebn jet\u00ebn n\u00eb vitin 1929 n\u00eb p\u00ebrleshjet q\u00eb shp\u00ebrthyen si pasoj\u00eb e mosmarr\u00ebveshjes mes hebrenjve dhe musliman\u00ebve p\u00ebr qasje n\u00eb Murin Burak (Muri i Vajtimit).<\/p>\n<p class=\"selectionShareable selectionSharer\">Gjendja n\u00eb Jerusalemin e kontrolluar nga mandati britanik fitoi p\u00ebrmasa k\u00ebrc\u00ebnuese p\u00ebr musliman\u00ebt. K\u00ebshtu, me iniciativ\u00eb t\u00eb myfitut t\u00eb Jerusalemit Haxhi Emin el-Husejni, n\u00eb vitin 1931 u organizua &#8220;Kongresi i P\u00ebrgjithsh\u00ebm Islam&#8221;, n\u00eb t\u00eb cilin mor\u00ebn pjes\u00eb 153 p\u00ebrfaq\u00ebsues nga 22 vende islame, t\u00eb cil\u00ebt kund\u00ebrshtuan vendimet e shteteve per\u00ebndimore dhe Lidhjes s\u00eb Kombeve.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable selectionSharer\">Pas shpalljes s\u00eb Jerusalemit si zon\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare sipas planit t\u00eb ndarjes s\u00eb Palestin\u00ebs n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb rezolut\u00ebs 181 t\u00eb Asambles\u00eb s\u00eb P\u00ebrgjithshme t\u00eb Kombeve t\u00eb Bashkuara (OKB), n\u00eb vitin 1947 n\u00eb Jerusalem u organizuan protesta masive me thirrje t\u00eb Komitetit t\u00eb Lart\u00eb Arab.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable selectionSharer\">Nd\u00ebrkaq, K\u00ebshilli Nacional Hebre m\u00eb 14 maj t\u00eb vitit 1948 shpalli krijimin e shtetit izraelit n\u00eb territorin historik palestinez. N\u00eb luft\u00ebn q\u00eb pasoi mes shteteve arabe dhe Izraelit pas shpalljes s\u00eb n\u00eb fjal\u00eb, Izraeli zgjeroi kufijt\u00eb n\u00eb kund\u00ebrshtim me planin e ndarjes s\u00eb OKB-s\u00eb s\u00eb vitit 1947. Pas k\u00ebsaj date, Jerusalemi Per\u00ebndimor kaloi n\u00ebn administrimin izraelit, nd\u00ebrsa Jerusalemi Lindor n\u00eb at\u00eb t\u00eb musliman\u00ebve.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable selectionSharer\">N\u00eb vitin 1949, Izraeli e shpalli Jerusalemin Per\u00ebndimor kryeqytet t\u00eb Izraelit, duke e zhvendosur parlamentin (Knesset) nga Tel Avivi n\u00eb Jerusalem. Seanca e par\u00eb u mbajt m\u00eb 14 shkurt t\u00eb vitit 1949.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable selectionSharer\">Pas krijimit t\u00eb shtetit izraelit, Jerusalemi i ndar\u00eb n\u00eb dy pjes\u00eb, lindje dhe per\u00ebndim, nga viti 1948 deri n\u00eb vitin 1967 u administrua nga dy shtete, Jordania dhe Izraeli.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable selectionSharer\">I kontrolluar nga Jordania, Jerusalemi Lindor u okupua nga Izraeli gjat\u00eb luft\u00ebs gjasht\u00ebditore n\u00eb vitin 1967.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable selectionSharer\">Jerusalemi, i cili pas Mekes dhe Medines llogaritet qyteti i tret\u00eb i shenjt\u00eb n\u00eb bot\u00ebn islame, si dhe vendet e shenjta islame n\u00eb k\u00ebt\u00eb qytet, u sh\u00ebnjestruan nga sulmet e hebrenjve fanatik\u00eb.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable selectionSharer\">Dennis Michael Rohan, hebre australian, m\u00eb 21 gusht t\u00eb vitit 1969 sulmoi Xhamin\u00eb Al Aksa, duke djegur murin jugor dhe minberin historik i cili ishte dhuruar nga Salahadin Ejubi, \u00e7liruesi i Jerusalemit para rreth nj\u00eb mij\u00eb viteve. Edhe krahas rinovimeve t\u00eb ndryshme deri m\u00eb sot, gjurm\u00ebt e sulmit n\u00eb fjal\u00eb ende nuk jan\u00eb fshir\u00eb nga Xhamia Al Aksa.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable selectionSharer\">Presidenti i Egjiptit Enver Sedat u b\u00eb lideri i par\u00eb arab q\u00eb pranoi Izraelin dhe kontrollin e tij mbi Jerusalemin, duke zhvilluar vizit\u00eb zyrtare n\u00eb Izrael dhe Jerusalem n\u00eb vitin 1977. Rreth dy vite pas k\u00ebsaj, n\u00ebn kryesimin e SHBA-ve, Egjipti dhe Izraeli firmos\u00ebn Marr\u00ebveshjen e Paqes n\u00eb Camp David.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable selectionSharer\">Pa kaluar shum\u00eb koh\u00eb nga marr\u00ebveshja n\u00eb fjal\u00eb, parlamenti izraelit Knesset miratoi Ligjin p\u00ebr Jerusalemin n\u00eb vitin 1980 duke e shpallur Jerusalemin e bashkuar, lindje dhe per\u00ebndim, si kryeqytet t\u00eb Izraelit.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable selectionSharer\">K\u00ebshilli i Sigurimit i OKB-s\u00eb (KS-OKB), nuk e njohu shpalljen e Jerusalemit si kryeqytet, p\u00ebrmes rezolut\u00ebs 478 n\u00eb vitin 1980. KS-OKB e kund\u00ebrshtoi vendimin e Izraelit duke theksuar se &#8220;ligji n\u00eb fjal\u00eb \u00ebsht\u00eb i pavlefsh\u00ebm dhe jodetyrues, dhe i nj\u00ebjti duhet anuluar&#8221;.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable selectionSharer\">Kompleksi Aksa dhe vak\u00ebfet n\u00eb Jerusalem u lan\u00eb n\u00ebn p\u00ebrkujdesjen e Autoritetit t\u00eb Vak\u00ebfeve t\u00eb Jerusalemit, q\u00eb vepron n\u00ebn Ministrin\u00eb jordaneze t\u00eb Vak\u00ebfeve, Vendeve t\u00eb Shenjta dhe \u00c7\u00ebshtjeve Islame, sipas marr\u00ebveshjes s\u00eb paqes mes Jordanis\u00eb dhe Izraelit t\u00eb n\u00ebnshkruar n\u00eb Lugin\u00ebn Araba.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable selectionSharer\">Izraeli vazhdoi me shkeljet n\u00eb Jerusalem, duke mos e njohur rezolut\u00ebn e KS-OKB-s\u00eb dhe duke e shp\u00ebrfillur edhe marr\u00ebveshjen me Jordanin\u00eb. M\u00eb 25 shtator t\u00eb vitit 1996, hapja e nj\u00eb tuneli n\u00eb Murin Burak (Murin e Vajtimit) n\u00eb pjes\u00ebn per\u00ebndimore t\u00eb Al Aksas\u00eb n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb g\u00ebrmimeve izraelite n\u00eb zon\u00ebn e kompleksit Al Aksa, shkaktoi reagimin e palestinez\u00ebve. N\u00eb incidentet q\u00eb zgjat\u00ebn disa dit\u00eb, u vran\u00eb 63 palestinez\u00eb, nd\u00ebrsa u plagos\u00ebn nj\u00eb mij\u00eb e 600 t\u00eb tjer\u00eb.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable selectionSharer\">Qeveria palestineze dhe ajo izraelite, t\u00eb cilat u takuan n\u00eb Samitin e Camp Davidit t\u00eb organizuar edhe nj\u00eb her\u00eb n\u00eb vitin 2000 n\u00ebn kryesimin e SHBA-ve, nuk arrit\u00ebn rezultat lidhur me statusin e Jerusalemit.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable selectionSharer\">Dy muaj pas Samitit t\u00eb Camp Davidit, vizita q\u00eb ish-kryeministri i Izraelit Ariel Sharon ia b\u00ebri kompleksit Al Aksa n\u00ebn shoq\u00ebrimin e qindra rojeve, u b\u00eb shk\u00ebndija e par\u00eb e intifad\u00ebs s\u00eb dyt\u00eb q\u00eb zgjati p\u00ebr disa vite.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable selectionSharer\">Q\u00eb nga viti 2003, qeveria izraelite filloi t\u00eb fus\u00eb n\u00ebn mbrojtjes e saj kolon\u00eb hebrenj n\u00eb oborrin e Kompleksit Aksa, nd\u00ebrsa koh\u00eb pas kohe filloi t\u00eb sjell\u00eb kufizime n\u00eb mosh\u00eb p\u00ebr hyrjen e musliman\u00ebve. Shum\u00eb organizata dhe politikan\u00eb hebrenj radikal\u00eb b\u00ebn\u00eb thirrje q\u00eb kompleksi Aksa (Harem-i Sherif), n\u00eb t\u00eb cilin besojn\u00eb se gjendet tempulli i tyre q\u00eb \u00ebsht\u00eb rr\u00ebnuar dy her\u00eb, t\u00eb hapet p\u00ebr adhurim edhe p\u00ebr ta.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable selectionSharer\">Organizata p\u00ebr Arsim, Shkenc\u00eb dhe Kultur\u00eb e OKB-s\u00eb (UNESCO) m\u00eb 18 tetor t\u00eb vitit 2016 miratoi nj\u00eb rezolut\u00eb, p\u00ebrmes s\u00eb cil\u00ebs deklaroi se Kompleksi Aksa n\u00eb Jerusalem nuk ka lidhje me Judaizmin.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable selectionSharer\">Presidenti amerikan, Donald Trump. gjat\u00eb fushat\u00ebs zgjedhore presidenciale n\u00eb vitin 2016 kishte premtuar se SHBA-t\u00eb do ta zhvendosnin ambasad\u00ebn nga Tel Avivi n\u00eb Jerusalem.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable selectionSharer\">Nd\u00ebrkaq, m\u00eb 23 dhjetor t\u00eb vitit 2016, KS-OKB, p\u00ebrmes nj\u00eb rezolute, k\u00ebrkoi q\u00eb Izraeli t&#8217;u jap\u00eb fund &#8220;menj\u00ebher\u00eb dhe t\u00ebr\u00ebsisht&#8221; t\u00eb gjitha aktiviteteve t\u00eb paligjshme kolone n\u00eb Jerusalemin Lindor t\u00eb okupuar dhe territoret e tjera palestineze.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pas raportimeve p\u00ebr planin e presidentit t\u00eb Shteteve t\u00eb Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs (SHBA), Donald Trump, p\u00ebr njohjen e Jerusalemit si kryeqytet t\u00eb Izraelit dhe zhvendosjen e ambasad\u00ebs nga Tel Avivi&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":16959,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[28],"tags":[],"class_list":["post-23072","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23072"}],"collection":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23072"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23072\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23073,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23072\/revisions\/23073"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/16959"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23072"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23072"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23072"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}