{"id":251,"date":"2015-07-11T19:50:27","date_gmt":"2015-07-11T18:50:27","guid":{"rendered":"http:\/\/shekulliagency.com\/?p=251"},"modified":"2015-07-11T19:50:27","modified_gmt":"2015-07-11T18:50:27","slug":"berati-osman-feston-perfshirjen-e-tij-nen-mbrojtjen-e-unesco-s-prej-7-vjetesh","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/?p=251","title":{"rendered":"Berati Osman feston p\u00ebrfshirjen e tij n\u00ebn mbrojtjen e UNESCO-s prej 7 vjet\u00ebsh"},"content":{"rendered":"<p><strong><a href=\"http:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/berati-houses-in-mangalem1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-252\" src=\"http:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/berati-houses-in-mangalem1.jpg\" alt=\"berati\" width=\"800\" height=\"534\" srcset=\"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/berati-houses-in-mangalem1.jpg 800w, https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/berati-houses-in-mangalem1-300x200.jpg 300w, https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/berati-houses-in-mangalem1-84x55.jpg 84w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/strong><\/p>\n<p><strong>N\u00ebn logon \u201cBerati qytet n\u00eb trash\u00ebgimin\u00eb bot\u00ebrore\u201d u organizuan nj\u00eb s\u00ebr\u00eb aktivitetesh si workshopi me n\u00eb qend\u00ebr edukimin n\u00ebp\u00ebrmjet trash\u00ebgimis\u00eb kulturore, nj\u00eb trajnim p\u00ebr t\u00eb rinjt\u00eb q\u00eb duan t\u00eb sh\u00ebrbejn\u00eb si vullnetar\u00eb pran\u00eb muzeve gjat\u00eb muajve t\u00eb ver\u00ebs ku edhe turizmi , edhe ai kulturor, arrin pikun e tij.<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb muzeun ikonografik \u201cOnufri\u201d u \u00e7el edhe ekspozita me fotografi \u201cThesare t\u00eb qytetit\u201d. P\u00ebr t\u00eb festuar k\u00ebt\u00eb dit\u00eb, hyrja n\u00eb muze dhe n\u00eb sitin historik dje ka qen\u00eb falas p\u00ebr vizitor\u00ebt.<\/p>\n<p>Berati u listua n\u00eb trash\u00ebgimin\u00eb e UNESCO-s , m\u00eb 8 korrik t\u00eb vitit 2008, n\u00eb sesionin e 32 t\u00eb Komitetit t\u00eb Trash\u00ebgimis\u00eb Bot\u00ebrore q\u00eb u zhvillua n\u00eb Kebek t\u00eb Kanadas\u00eb. P\u00ebr p\u00ebrfshirjen e qytetit t\u00eb lasht\u00eb ku qytet\u00ebrimi nisi qysh n\u00eb shekullin VII para er\u00ebs s\u00eb re, t\u00eb 189 p\u00ebrfaq\u00ebsuesit bot\u00ebrore votuan unanimisht duke e regjistruar Beratin si sit t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb bot\u00ebrore.<\/p>\n<p>N\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb k\u00ebsaj dite dhe t\u00eb pikut sezonit turistik DRKK-Berat realizoi shp\u00ebrndarjen e materialeve promocionale dhe promovuese.<\/p>\n<p>Por sipas specialist\u00ebve ky qytet, d\u00ebshmi e qytet\u00ebrimit antik dhe vlerave kulturore, rrezikon shum\u00eb.<\/p>\n<p>Vitin e kaluar, drejtoresha e UNESCO-s, Irina Bokova gjat\u00eb nj\u00eb aktiviteti nd\u00ebrkomb\u00ebtar \u201cUrat e Ballkanit flasin\u201d organizuar n\u00eb Berat, vuri alarmin se qyteti i nj\u00eb mbi nj\u00eb dritareve rrezikon daljen nga lista e trash\u00ebgimis\u00eb bot\u00ebrore, shkak jan\u00eb nd\u00ebrtimet e reja pa kriter n\u00eb zonat historike.<\/p>\n<p>Sipas Bokov\u00ebs, nj\u00ebher\u00eb t\u00eb d\u00ebmtuara vlerat kulturore q\u00eb e b\u00ebjn\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb k\u00ebt\u00eb qytet nuk mund t\u00eb nd\u00ebrtohen m\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 2012, UNESCO i k\u00ebrkoi qeveris\u00eb shqiptare t\u00eb merreshin nj\u00eb s\u00ebr\u00eb masash p\u00ebr mbrojtjen e sitit.<\/p>\n<p>Sesioni i 39 i i Komitetit t\u00eb Trash\u00ebgimis\u00eb Bot\u00ebrore t\u00eb UNESCO-s q\u00eb u zhvillua n\u00eb Bon t\u00eb Gjermanis\u00eb nga data 28 qershor, duke i p\u00ebrfunduar punimet dit\u00ebn e djeshme nuk e ka anashkaluar gjendjen e dy qendrave historike t\u00eb Gjirokastr\u00ebs dhe Beratit (site t\u00eb regjistruara n\u00eb List\u00ebn e Trash\u00ebgimis\u00eb Bot\u00ebrore t\u00eb UNESCO-s). Ata kan\u00eb diskutuar raportin e fundit t\u00eb gjendjes s\u00eb konservimit t\u00eb k\u00ebtyre dy qendrave t\u00eb paraqitur nga shteti shqiptar n\u00eb shkurt t\u00eb k\u00ebtij viti.<\/p>\n<p>Ky raport ndryshe nga raportet periodike \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e bashk\u00ebpunimit ad hoc q\u00eb Ministria e Kultur\u00ebs dhe Instituti i Monumenteve t\u00eb kultur\u00ebs zhvillon me UNESCO-n q\u00eb nga vjeshta 2013 p\u00ebr shkak t\u00eb gjendjes s\u00eb degraduar t\u00eb monumenteve n\u00eb vitet e shkuara.<\/p>\n<p>\u201cDuhet t\u00eb theksojm\u00eb se sidomos vitet 2011, 2012-2013 jan\u00eb vite t\u00eb r\u00ebnduara t\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnieve t\u00eb shtetit shqiptar me UNESCO-n, pasi misionet speciale t\u00eb monitorimit kan\u00eb prodhuar raporte emergjence pas vizitave dhe informacioneve t\u00eb gjendjes s\u00eb Qendrave historike t\u00eb Gjirokastr\u00ebs dhe Beratit\u201d- k\u00ebshtu do t\u00eb shprehej ministrja e Kultur\u00ebs, Mirela Kumbaro disa dit\u00eb m\u00eb par\u00eb n\u00eb nj\u00eb deklarat\u00eb p\u00ebr shtyp.<\/p>\n<p>Komiteti , pasi vler\u00ebsoi progresin e arritur n\u00eb menaxhimin e sitit t\u00eb Gjirokastr\u00ebs dhe Beratit gjat\u00eb dy viteve t\u00eb fundit, vendosi n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb unanime q\u00eb kjo pasuri nuk do t\u00eb p\u00ebrfshihet n\u00eb List\u00ebn e Trash\u00ebgimis\u00eb Bot\u00ebrore n\u00eb Rrezik. Rezoluta e miratuar vler\u00ebsoi ecurin\u00eb n\u00eb reforma dhe masat e marra nga qeveria shqiptare p\u00ebr ndalimin e nd\u00ebrtimeve t\u00eb paligjshme dhe zbatimin e rekomandimeve t\u00eb Komitetit t\u00eb Trash\u00ebgimis\u00eb Bot\u00ebrore t\u00eb UNESCO-s dhe Misionit Monitorues t\u00eb ICOMOS n\u00eb 2012, n\u00eb reformat e kryera n\u00eb menaxhimin e trash\u00ebgimis\u00eb.<\/p>\n<p>Ministrja Kumbaro ka b\u00ebr\u00eb \u00ebt ditur se brenda k\u00ebtij muaji do t\u00eb paraqitet n\u00eb qeveri projekt-ligji p\u00ebr trash\u00ebgimin\u00eb kulturore, nj\u00eb k\u00ebrkes\u00eb kjo edhe e komitetit p\u00ebr miratimin sa m\u00eb shpejt t\u00eb tij. Qeveria shqiptare gjithashtu ka miratuar nj\u00eb rregullore t\u00eb re p\u00ebr qendr\u00ebn historike t\u00eb Beratit.<\/p>\n<p>N\u00eb dhjetor t\u00eb k\u00ebtij viti qeveria do t\u00eb dor\u00ebzoj\u00eb pran\u00eb Qendr\u00ebs s\u00eb Trash\u00ebgimis\u00eb Bot\u00ebrore, raportin e radh\u00ebs t\u00eb monitorimit t\u00eb siteve t\u00eb Gjirokastr\u00ebs e Beratit. N\u00eb k\u00ebt\u00eb raport sipas ministrs Kumbaro parashikohet nj\u00eb inventar i monumenteve, list\u00ebn e monumenteve t\u00eb restauruara deri n\u00eb at\u00eb faz\u00eb si dhe planin e menaxhimit.Nd\u00ebrkoh\u00eb gjat\u00eb qershorit Berati i jan\u00eb shtuar n\u00eb list\u00ebn e trash\u00ebgimis\u00eb kulturore edhe dy monumente t\u00eb reja. Me k\u00ebrkes\u00eb nga DRKK-Berat, Ministria e Kultur\u00ebs ka shpallur Monument Kulture t\u00eb kategoris\u00eb s\u00eb I-r\u00eb Kish\u00ebn e \u201cSh\u00ebn Maris\u00eb\u201d n\u00eb fshatin Sinj\u00eb dhe \u201cUr\u00ebn e Kasabashit\u201d n\u00eb \u00c7orovod\u00eb duke \u00e7uar numrin total t\u00eb monumenteve n\u00eb Qarkun e Beratit n\u00eb 484.Bashk\u00eb me shpalljen monument kulture, u shpall\u00ebn edhe zonat e mbrojtura t\u00eb objekteve.<\/p>\n<p><strong>Legjenda e qytetit mbi Osum<\/strong><\/p>\n<p>Qyteti i Beratit \u00ebsht\u00eb ngritur fillimisht si k\u00ebshtjell\u00eb, mbi kodr\u00ebn shk\u00ebmbore me lart\u00ebsi 187 m mbi nivelin e detit, n\u00eb krahun e djatht\u00eb t\u00eb lumit Osum. Kalaja \u00ebsht\u00eb edhe monumenti m\u00eb antik, e rib\u00ebr\u00eb nga M\u00ebhilli i Engj\u00ebll Komneno e pastaj, n\u00eb vitin 400 , nga venecian\u00ebt, ndodhet n\u00eb pjes\u00ebn e sip\u00ebrme t\u00eb qytetit dhe ka mure t\u00eb larta rrethues t\u00eb ndara nga 24 kulla t\u00eb formave dhe dimensioneve t\u00eb ndryshme, t\u00eb nd\u00ebrtuara n\u00eb periudha t\u00eb ndryshme.<\/p>\n<p>E nd\u00ebrtuar me gur\u00eb gjigand\u00eb n\u00eb form\u00eb katrori, n\u00eb periudh\u00ebn bizantine k\u00ebshtjella ndodhej n\u00eb list\u00ebn e fortifikimeve t\u00eb Justinianit. K\u00ebshtjella i ka q\u00ebndruar besnike planimetris\u00eb s\u00eb shekullit IV para Krishtit. Mangalemi dhe Gorica, jan\u00eb dy lagje t\u00eb qytetit t\u00eb Beratit q\u00eb dallohen p\u00ebr harmonin\u00eb me terrenin n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn jan\u00eb nd\u00ebrtuar, duke shfryt\u00ebzuar mjesht\u00ebrisht gjuh\u00ebn arkitektonike. K\u00ebto lagje s\u00eb bashku me k\u00ebshtjell\u00ebn, akoma t\u00eb banuara, p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb tre komplekset m\u00eb karakteristike t\u00eb qytetit.<\/p>\n<p>Ura prej druri e Goric\u00ebs, e cila m\u00eb von\u00eb n\u00eb shekullin XVIII u z\u00ebvend\u00ebsua nga ajo prej guri, u nd\u00ebrtua m\u00eb 1780-\u00ebn nga Ahmet Kurt Pashai dhe u rind\u00ebrtua m\u00eb von\u00eb n\u00eb vitet 1920-1930. \u00cbsht\u00eb e gjat\u00eb 129.3 m, e gjer\u00eb 5.3 m dhe me larg\u00ebsi harqesh prej 9 deri m\u00eb 16.7 m. Ngrihet 10 metra mbi nivelin e lumit dhe \u00ebsht\u00eb nj\u00eb ur\u00eb e bukur e p\u00ebrb\u00ebr\u00eb nga shtat\u00eb harqe.<\/p>\n<p>E nd\u00ebrtuar mbi nj\u00eb bazament t\u00eb fort\u00eb, e gjith\u00eb ura \u00ebsht\u00eb e veshur plot\u00ebsisht me gur\u00eb t\u00eb gdhendur, t\u00eb cilat mbahen mes tyre nga ganxha metalike. Ura \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nd\u00ebr mir\u00ebsit\u00eb e qytetit, e karakterizuar nga eleganca e gurit t\u00eb bardh\u00eb e p\u00ebrdorur p\u00ebr nd\u00ebrtim.\u201cKodiku i Purpurt i Beratit\u201d, nj\u00eb nga variantet m\u00eb t\u00eb vjetra t\u00eb Testamentit t\u00eb Ri, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb referenc\u00eb thelb\u00ebsore e let\u00ebrsis\u00eb evangjeliste dhe, m\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsisht, e kultur\u00ebs kristiane.<\/p>\n<p>UNESCO i kushton nj\u00eb v\u00ebmendje t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb ruajtjes s\u00eb k\u00ebsaj trash\u00ebgimie unikale t\u00eb zhvillimit t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb s\u00eb vjet\u00ebr biblike dhe liturgjike p\u00ebrgjat\u00eb historis\u00eb bot\u00ebrore. Ja pse \u201cKodik\u00ebt e Beratit\u201d figurojn\u00eb n\u00eb regjistrin e veprave m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb Njer\u00ebzimit, t\u00eb krijuar n\u00eb kuadrin e programit Kujtesa e Bot\u00ebs.<\/p>\n<p>K\u00ebshtu shkruan Ko\u00efchiro Matsuura Drejtor i p\u00ebrgjithsh\u00ebm i Unesco-s n\u00eb librin \u201cKodik\u00ebt e Shqip\u00ebris\u00eb\u201d Drejtoria e P\u00ebrgjithshme e Arkivave, Tiran\u00eb2003.Studiuesit e huaj ia kan\u00eb kushtuar v\u00ebmendjen kryesore \u201cKodikut t\u00eb Purpurt t\u00eb Beratit\u201d \u2013 Codex Purpureus Beratinus F \u2013 i njohur gjer\u00ebsisht me emrin e shkurt\u00ebr \u201cBeratinus\u201d.<\/p>\n<p>N\u00eb fakt emrin e Beratit e ka marr\u00eb si epinom edhe \u201cKodiku i Art\u00eb i Anthimit\u201d, i cili mbi quhet shpesh \u201cBeratinus-2\u201d. Kjo ka ndodhur jo vet\u00ebm p\u00ebr faktin se \u201cBeratinus\u201d i takonte nj\u00eb periudhe shum\u00eb t\u00eb hershme (i shkruar n\u00eb kufijt\u00eb e fundm\u00eb t\u00eb paleokrisht\u00ebrimit. Sot kodik\u00ebt ndodhen n\u00eb muzeun Historik Komb\u00ebtar n\u00eb Tiran\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00ebn logon \u201cBerati qytet n\u00eb trash\u00ebgimin\u00eb bot\u00ebrore\u201d u organizuan nj\u00eb s\u00ebr\u00eb aktivitetesh si workshopi me n\u00eb qend\u00ebr edukimin n\u00ebp\u00ebrmjet trash\u00ebgimis\u00eb kulturore, nj\u00eb trajnim p\u00ebr t\u00eb rinjt\u00eb q\u00eb duan t\u00eb sh\u00ebrbejn\u00eb&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":252,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"class_list":["post-251","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kulture"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/251"}],"collection":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=251"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/251\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":253,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/251\/revisions\/253"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/252"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=251"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=251"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=251"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}