{"id":25954,"date":"2018-08-18T12:21:45","date_gmt":"2018-08-18T10:21:45","guid":{"rendered":"http:\/\/shekulliagency.com\/?p=25954"},"modified":"2018-08-18T13:04:03","modified_gmt":"2018-08-18T11:04:03","slug":"lufta-e-pare-e-amerikes-ka-qene-me-perandorine-osmane-ja-kush-e-fitoi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/?p=25954","title":{"rendered":"Lufta e par\u00eb e Amerik\u00ebs ka qen\u00eb me Perandorin\u00eb Osmane, ja kush e fitoi"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Screenshot_2018-08-18-12-17-30-1.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-25958\" src=\"http:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Screenshot_2018-08-18-12-17-30-1.png\" alt=\"\" width=\"694\" height=\"397\" srcset=\"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Screenshot_2018-08-18-12-17-30-1.png 694w, https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Screenshot_2018-08-18-12-17-30-1-300x172.png 300w\" sizes=\"(max-width: 694px) 100vw, 694px\" \/><\/a>K\u00ebto dit\u00eb kur opinionin bot\u00ebror ka kthyer v\u00ebmendjen te p\u00ebrplasja e paprecedent mes Turqis\u00eb dhe SHBA, e kaluara th\u00ebrret n\u00eb di\u00e7ka shum\u00eb pak t\u00eb njohur; at\u00eb q\u00eb lufta e par\u00eb e Amerik\u00ebs jasht\u00eb kufijve, p\u00ebr ironi fati, \u00ebsht\u00eb zhvilluar pik\u00ebrisht me paraardh\u00ebsit e atyre q\u00eb sot drejtojn\u00eb Turqin\u00eb, osman\u00ebt.<\/p>\n<p>E gjitha ka ndodhur mes viteve 1801 dhe 1804. Amerika ishte n\u00eb fillimet e krijimit t\u00eb nj\u00eb fuqie bot\u00ebrore, ekonomike dhe ushtarake bashk\u00eb, e p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye kishte hedhur v\u00ebshtrimin aty ku shum\u00eb perandori kan\u00eb synuar e synojn\u00eb: n\u00eb Mesdhe e Lindjen e Mesme. P\u00ebr k\u00ebr\u00eb arsye, flota amerikane po b\u00ebhej gati p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebrritur atyre an\u00ebve, por pa pranuar t\u2019i paguaj\u00eb taks\u00ebn asaj q\u00eb sundonte aty, Perandoris\u00eb Osmane. Kjo \u00e7oi n\u00eb zem\u00ebrimin e valiut osman apo ndryshme guvernatorit t\u00eb Tripolit, Jusuf Pasha Karamanli, i cili p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye u p\u00ebrplas dhe me ambasadorin amerikan n\u00eb Tripoli.<\/p>\n<p>Pas k\u00ebsaj, Presidenti Jefferson d\u00ebrgoi flot\u00ebn amerikane p\u00ebr ta n\u00ebnshtruar Jusuf Pash\u00ebn, i gjykuar se kishte fyer Amerik\u00ebn.<\/p>\n<p>Dhe k\u00ebshtu filloi lufta detare nd\u00ebrmjet Perandoris\u00eb Osmane dhe Amerik\u00ebs, e cila p\u00ebrfundoi me disfat\u00ebn e k\u00ebsaj t\u00eb fundit. Akti simbol i triumfit ishte kapja e luft\u00ebanijes \u201cUSS Philadelphia\u201d, ku 300 marinar\u00eb amerikan\u00eb n\u00eb bord u zun\u00eb rob.<\/p>\n<p>Por lufta vijoi, n\u00eb t\u00eb tjera forma, pasi kur Amerika nuk arriti t\u2019a rikthente luft\u00ebanijen e saj, d\u00ebrgoi spiun\u00eb p\u00ebr ta djegur at\u00eb. E paralel me k\u00ebt\u00eb, amerikan\u00ebt tentuan t\u00eb fusnin p\u00ebr\u00e7arje midis guvernatorit t\u00eb Tripolit, Jusuf Pash\u00ebs dhe v\u00ebllai i tij Ahmet Pasha Karamanli n\u00eb Egjipt. Thuhet se Ahmed Pasha u josh deri dhe me femra t\u00eb bukura t\u00eb sjella nga Amerika p\u00ebr ta bindur q\u00eb t\u00eb jet\u00eb kund\u00ebr v\u00ebllait, guvernator t\u00eb Tripolit, me premtimin p\u00ebr t\u2019ja marr\u00eb k\u00ebt\u00eb post, gjithnj\u00eb me kushtin p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb aleat me amerikan\u00ebt n\u00eb Mesdhe.<\/p>\n<p>Por arm\u00ebt do vepronin s\u00ebrish, pasi dhe kjo kart\u00eb thuhet se u dogj. Amerikan\u00ebt u pajis\u00ebn me nj\u00eb ushtri t\u00eb madhe p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb Dernin, qyteti n\u00eb Libin\u00eb lindore, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb hakmerren ndaj osman\u00ebve dhe p\u00ebr humbjen e par\u00eb. Megjithat\u00eb, guvernatori Yusuf Pasha u p\u00ebrball leht\u00ebsisht me amerikan\u00ebt me nj\u00ebsit\u00eb e tij n\u00eb Magreb, Algjeri e Tunizi, ku beteja p\u00ebrfundoi me nj\u00eb humbje t\u00eb tmerrshme t\u00eb ushtris\u00eb amerikane, me 1,800 ushtar\u00eb amerikan\u00eb t\u00eb vrar\u00eb n\u00eb nj\u00eb dit\u00eb, 700 t\u00eb kapur rob dhe pjes\u00ebn tjet\u00ebr t\u00eb rrethuar.<\/p>\n<p>Kjo humbje e detyroi Amerik\u00ebn q\u00eb t\u00eb n\u00ebnshkruante nj\u00eb marr\u00ebveshje posht\u00ebruese me guvernator\u00ebt e Tripolit, Tunizis\u00eb, Algjeris\u00eb dhe Marokut. N\u00eb marr\u00ebveshje ishte dhe pagimi i d\u00ebmeve t\u00eb luft\u00ebs, si dhe d\u00ebmshp\u00ebrblimi p\u00ebr \u00e7do ushtar osman t\u00eb vrar\u00eb. Gjithashtu, marr\u00ebveshja detyronte Amerik\u00ebn q\u00eb t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb falje p\u00ebr sulmet e saj ndaj popujve t\u00eb atyre an\u00ebve n\u00ebn Perandorin\u00eb Osmane.<\/p>\n<p>Dhe sipas analist\u00ebve historik\u00eb, politika amerikane n\u00eb rajon ka dhe frym\u00ebzimin e nj\u00eb t\u00eb kaluare, shfaqur si n\u00eb tendenc\u00ebn p\u00ebr sundim e si n\u00eb at\u00eb t\u00eb hakmarrjes. E k\u00ebtu futet dhe p\u00ebrplasja e fundit me qeverisjen e Erdoganit.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb n\u00eb natyr\u00ebn e perandorive q\u00eb ta ken\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn, frym\u00ebzim p\u00ebr \u00e7do t\u00eb tashme.<\/p>\n<p>\/tesheshi.com\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>K\u00ebto dit\u00eb kur opinionin bot\u00ebror ka kthyer v\u00ebmendjen te p\u00ebrplasja e paprecedent mes Turqis\u00eb dhe SHBA, e kaluara th\u00ebrret n\u00eb di\u00e7ka shum\u00eb pak t\u00eb njohur; at\u00eb q\u00eb lufta e par\u00eb&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":25958,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-25954","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-reflektim"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25954"}],"collection":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25954"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25954\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25963,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25954\/revisions\/25963"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/25958"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25954"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25954"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25954"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}