{"id":26298,"date":"2018-09-27T19:00:51","date_gmt":"2018-09-27T17:00:51","guid":{"rendered":"http:\/\/shekulliagency.com\/?p=26298"},"modified":"2018-11-25T13:21:03","modified_gmt":"2018-11-25T12:21:03","slug":"rothshildet-dhe-ndikimi-i-tyre-ne-boten-ekonomike","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/?p=26298","title":{"rendered":"ROTHSHILD\u00cbT DHE NDIKIMI I TYRE N\u00cb BOT\u00cbN EKONOMIKE"},"content":{"rendered":"<p><em><a href=\"http:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/Screenshot_2018-09-27-18-55-57-1-1-1.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-26299\" src=\"http:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/Screenshot_2018-09-27-18-55-57-1-1-1.png\" alt=\"\" width=\"676\" height=\"417\" srcset=\"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/Screenshot_2018-09-27-18-55-57-1-1-1.png 676w, https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/Screenshot_2018-09-27-18-55-57-1-1-1-300x185.png 300w\" sizes=\"(max-width: 676px) 100vw, 676px\" \/><\/a>\u201cM\u00eb jepni t\u00eb drejt\u00eb t\u2019i shtypi parat\u00eb e nj\u00eb shteti, e pastaj nuk m\u00eb intereson se kush i harton ligjet e tij\u201d. (Rothshild)<\/em><\/p>\n<p>Natanin, djali i tret\u00eb i Majerit dhe themeluesi i dinastis\u00eb s\u00eb Rothshild\u00ebve, e pyeti djali i tij m\u00eb i vog\u00ebl, sa kombe t\u00eb ndryshme ekzistojn\u00eb n\u00eb bot\u00eb? \u201eVet\u00ebm dy jan\u00eb ato p\u00ebr t\u00eb cilat duhet t\u00eb mendosh\u201d &#8211; iu p\u00ebrgjigj Natani &#8211; \u201efamilja hebreje e pastaj t\u00eb tjer\u00ebt\u201d. Me togfjal\u00ebshin \u201efamilja hebreje\u201d ai ka pasur p\u00ebr q\u00ebllim \u201egjinin\u00eb hebreje\u201d e cila \u00ebsht\u00eb ndryshe nga ajo e njer\u00ebzve tjer\u00eb.<\/p>\n<p>Themelues i k\u00ebsaj dinastie t\u00eb vetme sipas gjinis\u00eb \u00ebsht\u00eb Majer Amshel Rothshildi. Ai u lind n\u00eb vitin 1743 n\u00eb Frankfurt t\u00eb Majn\u00ebs (Gjermani). Djali i tij m\u00eb i madh Anselm Majer Rothshildi (1773<a href=\"tel:1773-1855\">&#8211;<\/a>1855) mbeti me bab\u00ebn e vet n\u00eb Frankfurt. Djali i dyt\u00eb &#8211; Solomon Rothshildi (1774<a href=\"tel:1774-1855\">&#8211;<\/a>1855) u shp\u00ebrngul n\u00eb Vjen\u00eb (Austri). Djali i tret\u00eb &#8211; Natan Majeri (1777<a href=\"tel:1777-1836\">&#8211;<\/a>1836) u vendos n\u00eb Lond\u00ebr. Djali i kat\u00ebrt &#8211; Karl Majeri (1788<a href=\"tel:1788-1855\">&#8211;<\/a>1855) u vendos n\u00eb Napoli. Kurse i pesti &#8211; Xhejms Majeri (1792-1868) u vendos n\u00eb Paris.<br \/>\nFiliala e Londr\u00ebs n\u00ebn udh\u00ebheqjen e Natan Rothshildit ka qen\u00eb m\u00eb e suksesshmja n\u00eb manevrimet dhe operimet financiare.<br \/>\nT\u00eb pest\u00eb v\u00ebllez\u00ebrit kan\u00eb lozur nj\u00eb rol mjaft t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm, jo vet\u00ebm n\u00eb bot\u00ebn financiare, por edhe n\u00eb at\u00eb politike. Po qe se historia duhet t\u00eb b\u00ebj\u00eb fjal\u00eb p\u00ebr dik\u00eb, ajo \u00ebsht\u00eb Dinastia Rothshild. Sikur t\u00eb fillojm\u00eb prej gjysm\u00ebs s\u00eb dyt\u00eb t\u00eb shekullit XVIII e deri m\u00eb sot do t\u00eb shohim se ata jan\u00eb zot\u00ebrinj t\u00eb financave dhe politik\u00ebs bot\u00ebrore. Qysh para 200 vjet\u00ebve e deri m\u00eb sot ata i financojn\u00eb dhe kontrollojn\u00eb t\u00eb gjitha qeverit\u00eb e bot\u00ebs. Shumica e krer\u00ebve t\u00eb kuror\u00ebzuar jan\u00eb miq dhe borxhlinj t\u00eb tyre. Lionel Rothshildi ka qen\u00eb hebreu i par\u00eb &#8211; an\u00ebtar i Parlamentit anglez. Djali i tij Natan Majer Rothshildi n\u00eb vitin 1885 b\u00ebhet hebreu u par\u00eb &#8211; per i Impersis\u00eb britanike. Moris Rothshildi b\u00ebhet an\u00ebtar i Senatit francez.<br \/>\nSt\u00ebrgjysh\u00ebrit e Majer Rothshildit nga getoja n\u00eb Frankfurt t\u00eb Majn\u00ebs e deri m\u00eb sot e drejtojn\u00eb sht\u00ebpin\u00eb financiare angleze \u201eNatan Majer Rothshildi dhe bijt\u00eb e tij\u201d.<br \/>\nT\u00eb dh\u00ebna t\u00eb plota historike p\u00ebr jet\u00ebn private dhe tregtare t\u00eb k\u00ebsaj familjeje ndjellakeqe edhe sot e k\u00ebsaj dite nuk ekzistojn\u00eb. Ato t\u00eb dh\u00ebna q\u00eb i kemi n\u00eb shfryt\u00ebzim fort pak jan\u00eb t\u00eb v\u00ebrteta. K\u00ebt\u00eb e v\u00ebrteton fakti se qysh para 230 vjet\u00ebve e deri m\u00eb sot aktivitetet e tyre ruhen plot\u00ebsisht n\u00eb fsheht\u00ebsi dhe askush nuk mund t\u00eb dep\u00ebrtoj\u00eb n\u00eb to.<\/p>\n<p>Themeluesi i dinastis\u00eb, Majer Rothshildi, ka qen\u00eb i d\u00ebrguar t\u00eb m\u00ebsoj\u00eb p\u00ebr rabin, por pas nj\u00eb kohe t\u00eb shkurt\u00ebr pun\u00ebsohet n\u00eb nj\u00eb sht\u00ebpi bankare hebraike n\u00eb Hanover si nx\u00ebn\u00ebs, ku gjat\u00eb i studion loj\u00ebrat financiare. Mir\u00ebpo edhe aty nuk q\u00ebndron shum\u00eb koh\u00eb. Kthehet n\u00eb geto n\u00eb Frankfurt, ku dy v\u00ebllez\u00ebrit e tij kan\u00eb shitur tesha dhe gj\u00ebra tjera t\u00eb vjetra. Ai tek ata, n\u00eb nj\u00ebrin prej duqaneve, e fillon biznesin e tij me monedha t\u00eb vjetra. Shum\u00eb personalitete t\u00eb larta n\u00eb Gjermani si dhe n\u00eb mbar\u00eb Evrop\u00ebn kan\u00eb mbledhur monedha t\u00eb vjetra. Majeri e p\u00ebrpunoi katalogun e vet numizmatik t\u00eb cilin ua d\u00ebrgoi disa njer\u00ebzve, bile edhe princ\u00ebrve t\u00eb rrethit.<\/p>\n<p>Rezultati i k\u00ebsaj qe i volitsh\u00ebm dhe tregtia me monedha t\u00eb vjetra shpejt lul\u00ebzoi. Bile nj\u00eb dit\u00eb princi Vilhelm e vizitoi vet\u00eb. Majeri me servilitetin dhe me maniret e tij i la p\u00ebrshtypje jasht\u00ebzakonisht t\u00eb mira princit i cili u b\u00eb mushteri i tij i rregullt. Kjo ia rriti shum\u00eb autoritetin tregtarit t\u00eb varf\u00ebr i cili fillon t\u00eb loz\u00eb rolin e furnizuesit oborrtar. Ai e shtoi emrin \u201eRothshild\u201d, q\u00eb e ka prejardhjen prej firm\u00ebs s\u00eb vog\u00ebl t\u00eb kuqe t\u00eb sht\u00ebpis\u00eb. N\u00eb shekullin XVI sht\u00ebpit\u00eb n\u00eb lagjen hebreje n\u00eb Frankfurt kan\u00eb qen\u00eb pa numra. Secila der\u00eb \u00ebsht\u00eb dalluar nga t\u00eb tjerat me nj\u00ebfar\u00eb shenje ose firm\u00eb t\u00eb vog\u00ebl me ngjyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb. Dera e sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb Majerit qysh m\u00eb par\u00eb ka pasur nj\u00eb tabel\u00eb t\u00eb vog\u00ebl t\u00eb kuqe prej s\u00eb cil\u00ebs ai e mori mbiemrin e ardhsh\u00ebm \u2013<\/p>\n<p>Rothshild. Drejtor i mallrave dhe pasurive t\u00eb princit ka qen\u00eb nj\u00ebri prej bijve t\u00eb tij t\u00eb paligjsh\u00ebm, Buderusi. Ai u miq\u00ebsua me Rothshildin dhe filloi me nd\u00ebrmjet\u00ebsimin e tij t\u00eb nd\u00ebrroj\u00eb valuta t\u00eb huaja. N\u00eb vitin 1785 i ati i princit nd\u00ebrron jet\u00eb dhe ai i trash\u00ebgoi titullaret dhe pasurit\u00eb e m\u00ebdha t\u00eb tij. Princi i ri i kushtoi kujdes mjaft t\u00eb madh ushtris\u00eb s\u00eb tij, jo vet\u00ebm asaj q\u00eb p\u00ebrkon me ushtrimet ushtarake, por edhe asaj q\u00eb p\u00ebrkon me shkatht\u00ebsin\u00eb dhe rrobet e saj. Rrobet dhe municioni kan\u00eb qen\u00eb ajo q\u00eb e kan\u00eb b\u00ebr\u00eb at\u00eb m\u00eb t\u00eb bukur dhe m\u00eb elegante n\u00eb at\u00eb koh\u00eb. Shum\u00eb shtete m\u00eb tep\u00ebr kan\u00eb dashur t\u00eb marrin me qira nj\u00ebsi t\u00eb formuara t\u00eb gatshme ushtarake, e pasi q\u00eb ato t\u00eb Vilhelmit kan\u00eb qen\u00eb m\u00eb me renome, secili ka synuar q\u00eb t\u2019i marr\u00eb me qira. K\u00ebshtu, p\u00ebr shembull, Anglia ka mbajtur qet\u00ebsi dhe rregull n\u00eb kolonit\u00eb e saj duke i shfryt\u00ebzuar \u201ehes\u00ebt\u201d. Vilhelmi prej Hes-Keseli ka pasur t\u00eb ardhura t\u00eb m\u00ebdha nga kjo tregti e tij. P\u00ebr \u00e7do ushtar t\u00eb vrar\u00eb hesian princi ka marr\u00eb d\u00ebmshp\u00ebrblime t\u00eb jasht\u00ebzakonshme t\u00eb cilat kan\u00eb hyr\u00eb n\u00eb ark\u00ebn e tij dhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb ai arriti t\u00eb b\u00ebhet sundimtari m\u00eb i pasur n\u00eb Evrop\u00eb.<\/p>\n<p>Majer Rothshildi me mjaft shkatht\u00ebsi e shfryt\u00ebzoi plog\u00ebshtin\u00eb numizmatike t\u00eb princit t\u00eb pasur dhe filloi gjith\u00eb e m\u00eb shpesh ta vizitoj\u00eb n\u00eb pallat dhe t\u2019i ofroj\u00eb monedha t\u00eb vjetra sa m\u00eb interesante edhe at\u00eb me \u00e7mim t\u00eb lir\u00eb e t\u00eb volitsh\u00ebm. Ky qe nj\u00eb taktizim p\u00ebr t\u2019u ofruar sa m\u00eb shum\u00eb me princin dhe p\u00ebr ta fituar besimin e tij. E pasi q\u00eb e fitoi besimin e sundimatrit leht\u00eb qe q\u00eb edhe fisnik\u00ebt e tjer\u00eb t\u00eb interesohen p\u00ebr t\u00eb, gj\u00eb q\u00eb edhe v\u00ebrtet ashtu ndodhi.<\/p>\n<p>Kah fundi i vitit 1806, kur ushtrit\u00eb e Napoleonit hyjn\u00eb n\u00eb Gjermani, Vilhelmi ia besoi dukumentacionin e vet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm, arkivat, bizhuterin\u00eb dhe rreth tre milion\u00eb dollar\u00eb Rothshildit plak i cili i vorrosi n\u00eb disa vende t\u00eb ndryshme.<br \/>\nK\u00ebt\u00eb pasuri t\u00eb madhe q\u00eb posedonte Vilhelmi IX ishte fituar n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb jo posa\u00e7\u00ebrisht t\u00eb ndershme. K\u00ebto ishin parat\u00eb q\u00eb Anglia i kishte paguar p\u00ebr shfryt\u00ebzimin e ushtar\u00ebve t\u00eb tij (qiraxhinj) p\u00ebr t\u00eb mbajtur rend n\u00eb kolonit\u00eb e saj dhe p\u00ebr ta shuajtur revolucionin amerikan. Shikuar nga aspekti moral k\u00ebto para iu kan\u00eb takuar ushtar\u00ebve t\u00eb cil\u00ebt e kan\u00eb dh\u00ebn\u00eb me qira jet\u00ebn e tyre p\u00ebr para. Megjithat\u00eb, ato i ka pla\u00e7kitur Vilhelmi, e pastaj edhe Majer Rothshildi, i cili autorizohet p\u00ebr t\u2019i mbledhur t\u00eb gjitha kredit\u00eb e tij prej Anglis\u00eb e gjetiu.<br \/>\nK\u00ebta para t\u00eb grabitura kan\u00eb qen\u00eb baz\u00eb e pasuris\u00eb s\u00eb madhe t\u00eb Rothshild\u00ebve. Prej at\u00ebher\u00eb e deri m\u00eb sot nuk ekziston asnj\u00eb dolar i fituar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ndershme nga pasuria shum\u00eb miliard\u00ebshe e familjes Rothshild. Borxhet e mbret\u00ebrve dhe shteteve tjera ndaj Vilhelmit IX kan\u00eb qen\u00eb shum\u00eb t\u00eb m\u00ebdha. Bijt\u00eb e Majerit shkuan n\u00ebp\u00ebr t\u00eb gjitha vendet e bot\u00ebs q\u00eb t\u2019i mbledhin borxhet. Natani, i biri i tret\u00eb<\/p>\n<p><u>Rothshildet dhe ndikimi i tyre ne boten Ekonomike<\/u><\/p>\n<p>Prof. Eroll Veliu<\/p>\n<p>Marr nga libri: &#8220;Rendi i ri boteror&#8221;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cM\u00eb jepni t\u00eb drejt\u00eb t\u2019i shtypi parat\u00eb e nj\u00eb shteti, e pastaj nuk m\u00eb intereson se kush i harton ligjet e tij\u201d. (Rothshild) Natanin, djali i tret\u00eb i Majerit dhe&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":26299,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-26298","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-reflektim"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26298"}],"collection":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=26298"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26298\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26703,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26298\/revisions\/26703"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/26299"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=26298"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=26298"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=26298"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}