{"id":27631,"date":"2019-07-19T18:36:46","date_gmt":"2019-07-19T16:36:46","guid":{"rendered":"http:\/\/shekulliagency.com\/?p=27631"},"modified":"2019-07-19T18:36:47","modified_gmt":"2019-07-19T16:36:47","slug":"spanja-do-te-shnderrohet-ne-shkretetire","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/?p=27631","title":{"rendered":"Spanja do t\u00eb shnd\u00ebrrohet n\u00eb shkret\u00ebtir\u00eb"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"952\" height=\"560\" src=\"http:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/Screenshot_20190719_183459.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-27632\" srcset=\"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/Screenshot_20190719_183459.jpg 952w, https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/Screenshot_20190719_183459-300x176.jpg 300w, https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/Screenshot_20190719_183459-768x452.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 952px) 100vw, 952px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>N\u00ebse emetimet e karbonit mbeten t\u00eb pandryshuara, kryeqyteti i Spanj\u00ebs, Madridi, do t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb klim\u00eb t\u00eb ngjashme me qytetin maroken Marrakesh deri n\u00eb vitin 2050, thuhet n\u00eb nj\u00eb studim t\u00eb publikuar koh\u00ebt e fundit nga hulumtuesit zviceran\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Studimi i b\u00ebr\u00eb nga ETH Cyrih dhe nga laboratori Crowther tregon se n\u00ebse bota nuk bashkohet brenda 11 viteve t\u00eb ardhshme, kur \u00ebsht\u00eb edhe &#8220;pika kur nuk mund t\u00eb kthehemi prapa&#8221;, p\u00ebr t\u00eb reduktuar emetimet e CO2, toka mund t\u00eb jet\u00eb 2 deri n\u00eb 2,5 grad\u00eb celsius m\u00eb e nxeht\u00eb brenda disa dekadave. N\u00eb at\u00eb skenar, temperatura e Madridit ka gjasa t\u00eb rritet me nj\u00eb mesatare prej 2,1 grad\u00eb Celsius, nd\u00ebrsa temperaturat m\u00eb t\u00eb nxehta do t\u00eb rriten p\u00ebr 6,4.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00ebt\u00eb vit, banor\u00ebt e Madridit ve\u00e7se kan\u00eb kaluar n\u00ebp\u00ebr temperatura t\u00eb larta q\u00eb thyen rekordet, kur m\u00eb 28 qershor u regjistrua temperatura maksimale m\u00eb e lart\u00eb p\u00ebr muajin qershor 40,7 grad\u00eb Celsius, bazuar n\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat e sh\u00ebrbimit komb\u00ebtar meteorologjik t\u00eb Spanj\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p>Ekspert\u00ebt nga Agjencia Evropiane e Mjedisit (EEA) p\u00ebr Anadolu Agency (AA) thon\u00eb se skenar\u00ebt m\u00eb ekstrem\u00eb t\u00eb klim\u00ebs gjithashtu parashohin ulje t\u00eb t\u00eb reshurave n\u00eb m\u00eb shum\u00eb se 40 p\u00ebr qind t\u00eb territorit t\u00eb Spanj\u00ebs gjat\u00eb muajve t\u00eb ver\u00ebs deri n\u00eb fund t\u00eb shekullit, duke \u00e7uar n\u00eb that\u00ebsira m\u00eb t\u00eb gjata dhe m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira n\u00eb Gadishulli Iberik.<\/p>\n\n\n\n<p>Me t\u00eb pakt\u00ebn 74 p\u00ebr qind t\u00eb Spanj\u00ebs q\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb rrezik t\u00eb shnd\u00ebrrohet n\u00eb shkret\u00ebtir\u00eb, prej t\u00eb cilave 18 p\u00ebr qind n\u00eb rrezik t\u00eb lart\u00eb sipas t\u00eb dh\u00ebnave zyrtare t\u00eb vitit 2008, rreziku \u00ebsht\u00eb q\u00eb disa pjes\u00eb t\u00eb Spanj\u00ebs mund t\u00eb ngjasojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb si Sahara Marokene brenda jet\u00ebs son\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Aktiviteti njer\u00ebzor \u00ebsht\u00eb shkaku kryesor i shkret\u00ebtir\u00ebzimit, si\u00e7 quhet procesi i shnd\u00ebrrimit t\u00eb tok\u00ebs n\u00eb shkret\u00ebtir\u00eb. Ky proces shkaktohet nga mbip\u00ebrdorimi i resurseve t\u00eb kufizuara natyrore t\u00eb cilat \u00ebsht\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb rip\u00ebrt\u00ebrihen. P\u00ebrdorimi i tep\u00ebrt i ujit \u00ebsht\u00eb faktori kryesor, nd\u00ebrsa nj\u00eb faktor tjet\u00ebr \u00ebsht\u00eb largimi i vegjetacionit.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Rritja e shpejt\u00eb e temperatur\u00ebs ka pasoja t\u00eb m\u00ebdha p\u00ebr shkret\u00ebtir\u00ebzimin. Kur temperatura rritet, ashtu si njer\u00ebzit m\u00eb shum\u00eb djersen, bim\u00ebt rriten m\u00eb shum\u00eb, k\u00ebshtu q\u00eb uji avullon nga dheu dhe bim\u00ebt. K\u00ebto kushte dob\u00ebsojn\u00eb bim\u00ebt, gj\u00eb q\u00eb i b\u00ebn ata m\u00eb t\u00eb ndjeshme ndaj epidemive&#8221;, tha Patricio Garc\u00eda-Fayos, kreu i Qendr\u00ebs p\u00ebr Studimin e Desertifikimit (CIDE) n\u00eb Valencia, duke treguar p\u00ebr epidemin\u00eb Xylella q\u00eb ka qen\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebse p\u00ebr shkat\u00ebrrimin e mij\u00ebra pem\u00ebve n\u00eb juglindje t\u00eb Spanj\u00ebs n\u00eb vitet e fundit.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Edhe n\u00ebse bim\u00ebt nuk goditen me epidemit\u00eb, ato b\u00ebhet m\u00eb t\u00eb thata dhe m\u00eb t\u00eb prekshme ndaj zjarreve. Kjo rrit frekuenc\u00ebn dhe intensitetin e zjarreve n\u00eb pyje. Pastaj, pas zjarreve, me shum\u00eb mund\u00ebsi, bim\u00ebt m\u00eb t\u00eb thata mund t\u00eb l\u00ebvizin n\u00eb zon\u00eb, sepse kushtet klimatike jan\u00eb m\u00eb t\u00eb ashpra se normale. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb rreth vicioz&#8221;, tha Fayos p\u00ebr AA.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, ekspert\u00ebt thon\u00eb se Evropa, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb jug, ka mund\u00ebsi t\u00eb preket nga \u00e7rregullimi me t\u00eb reshurat. That\u00ebsira \u00ebsht\u00eb nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje e njohur, por shirat e dendur mund t\u00eb shkaktojn\u00eb p\u00ebrmbytje dhe erozion t\u00eb tok\u00ebs, q\u00eb p\u00ebrshpejtojn\u00eb procesin.<\/p>\n\n\n\n<p>Nj\u00eb raport i publikuar n\u00eb fund t\u00eb vitit 2018 nga auditor\u00ebt e Bashkimit Evropian zbuloi se mes viteve 2008 dhe 2017, madh\u00ebsia e p\u00ebrgjithshme e territorit n\u00eb Evrop\u00eb me ndjeshm\u00ebri t\u00eb lart\u00eb ndaj shkret\u00ebtir\u00ebzimit u rrit n\u00eb 177 mij\u00eb kilometra katror\u00eb. Brenda Evrop\u00ebs, shtete si Bullgaria, Greqia, Spanja, Kroacia, Italia, Qiproja, Letonia, Hungaria, Malta, Portugalia, Rumania, Sllovenia dhe Sllovakia kan\u00eb deklaruar veten si t\u00eb prekur nga procesi i shkret\u00ebtir\u00ebzimin.<\/p>\n\n\n\n<p>Raporti i nj\u00ebjt\u00eb gjithashtu kritikon BE-n\u00eb p\u00ebr &#8220;koherenc\u00ebn e saj t\u00eb kufizuar&#8221; rreth k\u00ebsaj teme. N\u00eb kund\u00ebrp\u00ebrgjigje, Komisioni Evropian ka filluar nj\u00eb hetim p\u00ebr degradimin e tok\u00ebs.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00ebse emetimet e karbonit mbeten t\u00eb pandryshuara, kryeqyteti i Spanj\u00ebs, Madridi, do t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb klim\u00eb t\u00eb ngjashme me qytetin maroken Marrakesh deri n\u00eb vitin 2050, thuhet n\u00eb nj\u00eb studim&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":27632,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-27631","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-shk-tek"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27631"}],"collection":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27631"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27631\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27633,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27631\/revisions\/27633"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/27632"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27631"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27631"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27631"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}