{"id":27884,"date":"2019-08-25T10:20:51","date_gmt":"2019-08-25T08:20:51","guid":{"rendered":"http:\/\/shekulliagency.com\/?p=27884"},"modified":"2019-08-25T10:20:52","modified_gmt":"2019-08-25T08:20:52","slug":"rumania-feneri-i-vogel-i-muslimaneve-qe-nuk-u-ngacmuan-ndonjehere","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/?p=27884","title":{"rendered":"Rumania, feneri i vog\u00ebl i musliman\u00ebve q\u00eb nuk u ngacmuan ndonj\u00ebher\u00eb"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"765\" height=\"510\" src=\"http:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/c1537b95ac3740f4b0bd870e075a1fda_18-765x510.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-27885\" srcset=\"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/c1537b95ac3740f4b0bd870e075a1fda_18-765x510.jpg 765w, https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/c1537b95ac3740f4b0bd870e075a1fda_18-765x510-300x200.jpg 300w, https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/c1537b95ac3740f4b0bd870e075a1fda_18-765x510-105x70.jpg 105w\" sizes=\"(max-width: 765px) 100vw, 765px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Xhamia e Madhe e Konstant\u00ebs n\u00eb Rumanin\u00eb juglindore ka nj\u00eb minare gati 50 metra t\u00eb lart\u00eb me pamje nga deti i Zi, por historia e saj si simbol i mir\u00ebnjohjes p\u00ebr komunitetin mysliman mbetet pothuajse e pad\u00ebgjuar.<\/p>\n\n\n\n<p>Ajo u nd\u00ebrtua n\u00eb qytetin bregdetar me urdh\u00ebr t\u00eb mbretit Carol I n\u00eb vitin 1910.<\/p>\n\n\n\n<p>Q\u00eb at\u00ebher\u00eb shum\u00eb gj\u00ebra kan\u00eb ndryshuar n\u00eb Rumani, por xhamia mbetet.<\/p>\n\n\n\n<p>Qyteti i Konstant\u00ebs shtrihet n\u00eb Dobruja, nj\u00eb rajon etnikisht i larmish\u00ebm i ndar\u00eb midis Rumanis\u00eb dhe Bullgaris\u00eb, ku lumi Danub preket me detin.<\/p>\n\n\n\n<p>Osman\u00ebt pushtuan rajonin n\u00eb fund t\u00eb shekullit XV dhe m\u00eb pas u zgjeruan m\u00eb tej. P\u00ebr disa shekuj, n\u00eb rajon mbizot\u00ebroi sundimi turk, duke sjell\u00eb banor\u00eb t\u00eb rinj nga e gjith\u00eb perandoria.<\/p>\n\n\n\n<p>Dobruja Veriore u vu n\u00ebn kontrollin e Rumanis\u00eb n\u00eb vitin 1878, pasi mbret\u00ebria e re mundi Perandorin\u00eb Osmane me ndihm\u00ebn e Rusis\u00eb, duke shfryt\u00ebzuar dob\u00ebsimin e sulltanatit.<\/p>\n\n\n\n<p>Disa nga musliman\u00ebt e rajonit u nis\u00ebn p\u00ebr n\u00eb Turqi, por t\u00eb tjer\u00ebt vazhduan t\u00eb q\u00ebndronin; pasardh\u00ebsit e tyre tani paraqesin shtyll\u00ebn kurrizore t\u00eb komunitetit mysliman t\u00eb Rumanis\u00eb me rreth 64,000 njer\u00ebz, af\u00ebrsisht 0.34 p\u00ebrqind e popullsis\u00eb s\u00eb vendit.<\/p>\n\n\n\n<p>Krahasuar me vendet e tjera t\u00eb Evrop\u00ebs Lindore, musliman\u00ebt rumun\u00eb thon\u00eb se p\u00ebrvoja e tyre ka qen\u00eb kryesisht nj\u00eb bashk\u00ebjetes\u00eb paq\u00ebsore.<\/p>\n\n\n\n<p>Rreth 64,000 musliman\u00eb sa jetojn\u00eb n\u00eb Rumani nuk ankohen p\u00ebr retorika islamofobike, q\u00eb tashm\u00eb jan\u00eb b\u00ebr\u00eb t\u00eb p\u00ebrditshme n\u00eb vendet fqinje si Hungaria dhe Polonia.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cKur musliman\u00ebt k\u00ebtu ishin ende shumic\u00eb n\u00eb vitet 1870, kryetari i bashkis\u00eb myslimane t\u00eb qytetit t\u00eb Medgidia u b\u00ebri thirrje autoriteteve n\u00eb kryeqytetin e Rumanis\u00eb, Bukuresht q\u00eb t\u00eb ndanin para p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar nj\u00eb kish\u00eb p\u00ebr t\u00eb krishter\u00ebt vendas,\u201d tregon Murat Iusuf, kreu i komunitetit musliman n\u00eb vend.<\/p>\n\n\n\n<p>Rreth 26,000 turq etnik\u00eb, 20,000 tatar etnik\u00eb dhe nj\u00eb num\u00ebr i pap\u00ebrcaktuar i rom\u00ebve mysliman\u00eb \u2013 t\u00eb cil\u00ebt p\u00ebrgjith\u00ebsisht deklarohen si turq n\u00eb regjistrime \u2013 formojn\u00eb komunitetin e larmish\u00ebm mysliman t\u00eb vendit.<\/p>\n\n\n\n<p>Turqit dhe Tatar\u00ebt flasin gjuh\u00eb t\u00eb ngjashme me turqishten dhe t\u00eb dy komunitetet \u201cshtrihen\u201d p\u00ebrmes martesave t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta.<\/p>\n\n\n\n<p>Koh\u00ebt e fundit nj\u00eb vet\u00ebdije e re politike ka p\u00ebrfshir\u00eb rajonin, prej kur Rusia aneksoi Krimen\u00eb n\u00eb vitin 2014, Tatar\u00ebt vendas filluan t\u00eb ndjehen n\u00eb rrezik.<\/p>\n\n\n\n<p>Vitet e fundit gjithashtu kan\u00eb d\u00ebshmuar rritjen e komunitetit mysliman prej 10,000 banor\u00ebsh n\u00eb Bukuresht, q\u00eb p\u00ebrfshin qytetar\u00eb t\u00eb huaj dhe t\u00eb konvertuar.<\/p>\n\n\n\n<p>Ata frekuentojn\u00eb Xhamin\u00eb Carol-Hunchiar n\u00eb nj\u00eb rrugic\u00eb t\u00eb ngusht\u00eb por t\u00eb bukur, ku ku 78-vje\u00e7ari Osman Aziz sh\u00ebrben si imam.<\/p>\n\n\n\n<p>Ai e kujton Islamin Rumun n\u00ebn socializ\u00ebm.<\/p>\n\n\n\n<p>Nga viti 1960 deri n\u00eb 1962, Aziz ishte imam n\u00eb Ada Kaleh, nj\u00eb kala ishull n\u00eb Danub e populluar nga turqit, i cili mbeti territor turk edhe n\u00eb shekullin e 20-t\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Kur ishulli u p\u00ebrmbys pas nd\u00ebrtimit t\u00eb nj\u00eb dige n\u00eb vitin 1970, Aziz b\u00ebri fushat\u00eb p\u00ebr t\u00eb rind\u00ebrtuar xhamin\u00eb e famshme. Por pa sukses.<\/p>\n\n\n\n<p>Tani p\u00ebr tani, nj\u00eb xhami modeste me beton duket e mjaftueshme p\u00ebr banor\u00ebt q\u00eb n\u00eb \u00e7do form\u00eb e mbajt\u00ebn t\u00eb gjall\u00eb besimin.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebr vite me radhe, musliman\u00ebt rumun\u00eb ishin t\u00eb lir\u00eb t\u00eb praktikonin besimin e tyre, shpjegoi ai, por varf\u00ebria rurale b\u00ebri q\u00eb shum\u00eb fshatra t\u00eb shuhen dhe prejardhja e besimi t\u00eb shoshiteshin.<\/p>\n\n\n\n<p>Ky trend ishte deri n\u00eb vitin 2007, kur Rumania iu bashkua BE-s\u00eb. M\u00eb pas, ai model migracioni ka ndryshuar.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb vitin 2017, Rumania madje zgjodhi kryeministrie e par\u00eb myslimane kur Partia Socialdemokrate em\u00ebroi zonj\u00ebn me prejardhje tatare, Sevil Shhaideh<strong>.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u201cTani t\u00eb gjith\u00eb duan t\u00eb shkojn\u00eb n\u00eb Gjermani, dhe ka shum\u00eb turq atje\u201d, thot\u00eb Cogahmet.<\/p>\n\n\n\n<p>\/<strong>tesheshi.com\/<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Xhamia e Madhe e Konstant\u00ebs n\u00eb Rumanin\u00eb juglindore ka nj\u00eb minare gati 50 metra t\u00eb lart\u00eb me pamje nga deti i Zi, por historia e saj si simbol i mir\u00ebnjohjes&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":27885,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"class_list":["post-27884","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kulture"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27884"}],"collection":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27884"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27884\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27886,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27884\/revisions\/27886"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/27885"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27884"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27884"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27884"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}