{"id":29697,"date":"2019-11-18T13:25:40","date_gmt":"2019-11-18T12:25:40","guid":{"rendered":"http:\/\/shekulliagency.com\/?p=29697"},"modified":"2019-11-18T20:38:12","modified_gmt":"2019-11-18T19:38:12","slug":"kosova-duhet-te-kerkoje-kompensim-per-demet-te-shkaktuar-nga-serbia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/?p=29697","title":{"rendered":"Kosova duhet t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb kompensim p\u00ebr d\u00ebmet t\u00eb shkaktuar nga Serbia"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"567\" src=\"http:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/Screenshot_20191118_132320-1024x567.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-29698\" srcset=\"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/Screenshot_20191118_132320-1024x567.jpg 1024w, https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/Screenshot_20191118_132320-300x166.jpg 300w, https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/Screenshot_20191118_132320-768x425.jpg 768w, https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/Screenshot_20191118_132320.jpg 1031w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Instituti K\u00ebrkimor p\u00ebr \u00c7\u00ebshtje Evropiane dhe t\u00eb Zhvillimit (RIDEA) prezantoi sot dy studime, nj\u00eb mbi \u00e7\u00ebshtjen e Trep\u00e7\u00ebs n\u00eb kontekstin e &#8220;Finales s\u00eb Madhe&#8221; (Dialogut Kosov\u00eb-Serbi) dhe nj\u00eb studim mbi \u00e7\u00ebshtjen e reparacionit p\u00ebr krimet e luft\u00ebs t\u00eb kryera n\u00eb Kosov\u00eb. <\/p>\n\n\n\n<p>Nga ky Institut, ekonomisti Iraj Hashi, i cili shpalosi historikun e nd\u00ebrmarrjes Trep\u00e7a, tha se Serbia duhet t\u00eb marr\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb p\u00ebr d\u00ebmet e shkaktuara gjat\u00eb koh\u00ebs q\u00eb e menaxhonte k\u00ebt\u00eb kompani.<\/p>\n\n\n\n<p>Sipas tij, nj\u00eb nga gj\u00ebrat m\u00eb t\u00eb d\u00ebmshme q\u00eb ka b\u00ebr\u00eb Serbia n\u00eb Kosov\u00eb \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrrimi i pron\u00ebsis\u00eb s\u00eb Trep\u00e7\u00ebs n\u00eb vitet e 90-ta, kur pasurit\u00eb e kompanis\u00eb u bart\u00ebn tek disa kompani private q\u00eb lidheshin me Novak Bjelic, menaxherin e em\u00ebruar n\u00eb vitin 1995, bashk\u00ebpun\u00ebtor i ish-presidentit nacionalist serb Sllobodan Millosheviq.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Serbia duhet t\u2019i pranoj\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb p\u00ebr periudh\u00ebn kur ka qen\u00eb n\u00eb krye t\u00eb Trep\u00e7\u00ebs. Ata nuk mund ta anashkalojn\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb dhe t\u00eb flasin p\u00ebr t\u00eb si di\u00e7ka q\u00eb ka ndodhur n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn. Ajo ka ndodhur me kryesimin e tyre dhe ata kan\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb. Kosova ka p\u00ebrgjegj\u00ebsi \u00e7far\u00eb ka ndodhur m\u00eb her\u00ebt dhe m\u00eb pas, por, jo p\u00ebrgjat\u00eb viteve t\u00eb 90-ta kur Serbia ka marr\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb e menaxhmentit t\u00eb Trep\u00e7\u00ebs&#8221;, tha Hashi, duke shtuar se resurset e Trep\u00e7\u00ebs duhet t\u00eb menaxhohen nga Kosova dhe Serbia.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Hulumtuesi nga ky institut, Qerim Qerimi tha se Kosova duhet t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb kompensim p\u00ebr d\u00ebmet materiale dhe njer\u00ebzore t\u00eb shkaktuar nga Serbia gjat\u00eb viteve t\u00eb 90-ta.<\/p>\n\n\n\n<p>Ai tha se q\u00ebndrimi i Kosov\u00ebs n\u00eb dialog me Serbin\u00eb duhet t\u00eb jet\u00eb pretendues p\u00ebr &#8220;kthimin e pron\u00ebs s\u00eb d\u00ebmtuar, p\u00ebrfshir\u00eb objektet private dhe publike, d\u00ebmshp\u00ebrblime me kompensim materiale e jo-materiale&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Kosova mund dhe duhet t\u00eb insistoj\u00eb n\u00eb nj\u00eb k\u00ebrkimfalje formale nga Republika e Serbis\u00eb, p\u00ebrmes nj\u00eb deklarate t\u00eb qart\u00eb p\u00ebr pranimin e fajit p\u00ebr krimet e kryera n\u00eb Kosov\u00eb qoft\u00eb t\u00eb paraqitura publikisht nga kreu i shtetit serb ose t\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb nj\u00eb dispozit\u00eb t\u00eb marr\u00ebveshjes p\u00ebrfundimtare. Dhe, s\u00eb fundi garancionet e mosp\u00ebrs\u00ebritjes. Duke marr\u00eb parasysh aspektet historike ve\u00e7an\u00ebrisht p\u00ebrvoj\u00ebn gjat\u00eb dekad\u00ebs s\u00eb fundit t\u00eb shekullit t\u00eb kaluar, Kosova mund t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb edhe marrjen e garancioneve formale nga Republika e Serbis\u00eb p\u00ebr mosp\u00ebrs\u00ebritjen e shkeljeve ose keqb\u00ebrjeve t\u00eb kaluara, q\u00eb nj\u00ebkoh\u00ebsisht do t\u00eb mund t\u00eb paraqisnin edhe njohje (t\u00eb Kosov\u00ebs nga Serbia) dhe pranim t\u00eb fajit&#8221;, tha Qerimi.<\/p>\n\n\n\n<p>Kujtojm\u00eb se Trep\u00e7a ishte nd\u00ebrmarrja m\u00eb e madhe me pron\u00ebsi shoq\u00ebrore n\u00eb Kosov\u00eb, nj\u00eb eksportuese e madhe dhe nj\u00eb burim i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm fitimi nga valuta t\u00eb huaja n\u00eb ish-Jugosllavi. Deri n\u00eb fund t\u00eb viteve t\u00eb 80-ta kompleksi Trep\u00e7a p\u00ebrb\u00ebhej nga 21 nj\u00ebsi t\u00eb njohura si OTPA (secila minier\u00eb, metalurgji, fabrik\u00eb etj., ishte nj\u00eb OTPA \u2013 Organizata Themelore e Pun\u00ebs s\u00eb Asociuar).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Dekada e 1989-1999 u p\u00ebrcoll me r\u00ebnie t\u00eb vazhdueshme t\u00eb Trep\u00e7\u00ebs, p\u00ebrfshir\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsimin e situat\u00ebs ekonomike e financiare t\u00eb saj.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Instituti K\u00ebrkimor p\u00ebr \u00c7\u00ebshtje Evropiane dhe t\u00eb Zhvillimit (RIDEA) prezantoi sot dy studime, nj\u00eb mbi \u00e7\u00ebshtjen e Trep\u00e7\u00ebs n\u00eb kontekstin e &#8220;Finales s\u00eb Madhe&#8221; (Dialogut Kosov\u00eb-Serbi) dhe nj\u00eb studim mbi&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":29698,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-29697","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-java"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29697"}],"collection":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=29697"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29697\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29699,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29697\/revisions\/29699"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/29698"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=29697"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=29697"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=29697"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}