{"id":30888,"date":"2020-01-18T16:09:14","date_gmt":"2020-01-18T15:09:14","guid":{"rendered":"http:\/\/shekulliagency.com\/?p=30888"},"modified":"2020-01-18T16:09:15","modified_gmt":"2020-01-18T15:09:15","slug":"autori-britanik-soleimani-kishte-strehuar-udheheqesit-e-al-kaides","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/?p=30888","title":{"rendered":"Autori britanik: Soleimani kishte strehuar udh\u00ebheq\u00ebsit e al-Kaid\u00ebs"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"585\" src=\"http:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/Screenshot_20200103_091522-1024x585.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-30626\" srcset=\"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/Screenshot_20200103_091522-1024x585.jpg 1024w, https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/Screenshot_20200103_091522-300x171.jpg 300w, https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/Screenshot_20200103_091522-768x439.jpg 768w, https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/Screenshot_20200103_091522.jpg 1054w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Edhe pse udh\u00ebheq\u00ebsi i lart\u00eb ushtarak iranian i vrar\u00eb, Gjeneral Qasem Soleimani, \u00ebsht\u00eb i njohur p\u00ebr shtrirjen e harkut shiit ose ndikimin iranian p\u00ebrtej kufijve t\u00eb vendit t\u00eb tij n\u00eb Irak, Siri, Liban dhe deri n\u00eb Jemen, pak dihet se ai kishte strehuar edhe luft\u00ebtar\u00ebt e grupit terrorist al-Kaida dhe an\u00ebtar\u00ebt e lart\u00eb t\u00eb k\u00ebshillit t\u00eb tij ushtarak, theksoi nj\u00eb autor britanik.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Menj\u00ebher\u00eb pas fillimit t\u00eb fushat\u00ebs ushtarake t\u00eb udh\u00ebhequr nga SHBA n\u00eb Afganistan q\u00eb \u00e7oi n\u00eb p\u00ebrmbysjen e regjimit taleban n\u00eb Kabul, udh\u00ebheq\u00ebsi i lart\u00eb i al-Kaid\u00ebs, Mahfouz ibn Ali Walid, i njohur gjithashtu si Mauritanian, trokiti n\u00eb kufirin iranian&#8221;, tha Adrian Levy, autor i njohur britanik dhe gazetar hetues, n\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb ekskluzive p\u00ebr Anadolu Agency AA. <\/p>\n\n\n\n<p>Soleimani, kreu i forc\u00ebs elitare Kuds t\u00eb Korpusit t\u00eb Gard\u00ebs Revolucionare (IRGC), dhe komandanti i milicis\u00eb irakiane Abu Mahdi al-Muhandis u vran\u00eb m\u00eb 3 janar n\u00eb nj\u00eb sulm ajror amerikan pran\u00eb aeroportit n\u00eb Bagdad.<\/p>\n\n\n\n<p>Ai drejtoi krahun e jasht\u00ebm t\u00eb Gard\u00ebs Revolucionare dhe pati nj\u00eb rol kryesor n\u00eb luftimet n\u00eb Siri dhe Irak, duke u b\u00ebr\u00eb i famsh\u00ebm brenda dhe jasht\u00eb vendit.<\/p>\n\n\n\n<p>I pyetur se si p\u00ebrshtatet ky akt me imazhin e Soleimanit si nj\u00eb udh\u00ebheq\u00ebs i rrept\u00eb shiit, Levy tha se ai kishte hulumtuar raportet e marrjes n\u00eb pyetje, letrat dhe komunikimet e tjera t\u00eb lider\u00ebve t\u00eb al-Kaid\u00ebs, duke d\u00ebshmuar pranin\u00eb e tyre n\u00eb Iran.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb rr\u00ebfimin e tij t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm brenda al-Kaid\u00ebs n\u00eb vitet pas 11 Shtatorit, autori n\u00eb librin e tij &#8220;The Exile&#8221; ka p\u00ebrshkruar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb mahnit\u00ebse tregimin e evazionit, p\u00ebrplasjes dhe izolimit t\u00eb udh\u00ebheq\u00ebsit t\u00eb saj Osama bin Laden.<\/p>\n\n\n\n<p>Duke folur p\u00ebr AA nga Londra, Levy tha se Mahfouz, kreu fetar i al-Kaed\u00ebs, i ishte afruar Soleimanit n\u00eb dhjetor t\u00eb vitit 2001, kur Pakistani ishte bashkuar me luft\u00ebn amerikane n\u00eb Afganistan.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00eb par\u00eb, al-Kaida kishte shkuar n\u00eb Irak duke k\u00ebrkuar ndihm\u00eb, por nuk fitoi asgj\u00eb nga Saddam Huseini. SHBA do t\u00eb pretendonte se ai ishte nj\u00eb diktator irakian q\u00eb ishte sponsori i tyre kryesor dhe nj\u00eb nga arsyet e luft\u00ebs n\u00eb vitin 2003&#8221;, deklaroi ai.<\/p>\n\n\n\n<p>Ai tha se edhe kur grupi ekstremist po zhvendosej nga Afrika n\u00eb Afganistan, Irani kishte dh\u00ebn\u00eb premtime t\u00eb ndryshme dhe at\u00ebher\u00eb ofroi trajnime p\u00ebr al-Kaid\u00ebn n\u00eb Lugin\u00ebn Beqaa, p\u00ebrkrah Hezbollahut.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;K\u00ebshtu, kur Mahfouz arriti n\u00eb Taftan, duke kaluar pik\u00ebn n\u00eb Iran n\u00eb provinc\u00ebn Balochistan t\u00eb Pakistanit, m\u00eb 19 dhjetor 2001, nga Quetta, ai po ndiqte nj\u00eb shteg t\u00eb p\u00ebrdorur m\u00eb par\u00eb dhe po ecte p\u00ebrmes der\u00ebs t\u00eb hapur. Forcat Kuds donin udh\u00ebheq\u00ebsit e al-Kaid\u00ebs dhe familjen e Osam\u00ebs p\u00ebr disa arsye&#8221;, tha autori, i njohur p\u00ebr shkrimet e tij investigative.<\/p>\n\n\n\n<p>Sipas tij, eksodi i drejtuesve t\u00eb al-Kaid\u00ebs filloi n\u00eb mars 2002, nd\u00ebrsa agjent\u00ebt e Forcave Kuds ngrit\u00ebn nj\u00eb kamp refugjat\u00ebsh n\u00eb shkret\u00ebtir\u00eb n\u00eb kufirin afgan.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Ata u shoq\u00ebruan m\u00eb von\u00eb n\u00eb Teheran, ku grat\u00eb dhe f\u00ebmij\u00ebt u vendos\u00ebn n\u00eb hotelin me kat\u00ebr yje Howeyzeh n\u00eb rrug\u00ebn Taleqani t\u00eb Teheranit, pak m\u00eb posht\u00eb ish-misionit amerikan. T\u00eb tjer\u00ebt q\u00ebndruan p\u00ebrball\u00eb rrug\u00ebs n\u00eb Hotel Amir. Atyre u jan\u00eb l\u00ebshuar letra q\u00eb i prezantojn\u00eb si luft\u00ebtar\u00eb arab\u00eb dhe familjet e tyre si refugjat\u00eb shiit\u00eb irakian\u00eb nga Lufta Iran-Irak&#8221;, tha autori, duke cituar raportet e marrjes n\u00eb pyetje t\u00eb luft\u00ebtar\u00ebve t\u00eb ndrysh\u00ebm t\u00eb al-Kaid\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Angazhimi midis SHBA-s\u00eb dhe Iranit<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb hotelin Howeyzeh kishte sh\u00ebrbim n\u00eb dhom\u00eb, nj\u00eb palest\u00ebr vet\u00ebm p\u00ebr zonja, filma dhe nj\u00eb pishin\u00eb p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb. N\u00eb hotelin Amir, luft\u00ebtar\u00ebt e dikursh\u00ebm q\u00ebndruan n\u00eb komoditet p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb q\u00eb nga 11 shtatori.<\/p>\n\n\n\n<p>Familja e Bin Ladenit dhe disa udh\u00ebheq\u00ebs t\u00eb rangut t\u00eb lart\u00eb t\u00eb al-Kaed\u00ebs, p\u00ebrfshir\u00eb shefin ushtarak t\u00eb grupit Saif al-Adel, t\u00eb cil\u00ebt ishin n\u00eb list\u00ebn e terrorist\u00ebve m\u00eb t\u00eb k\u00ebrkuar t\u00eb FBI-s\u00eb, kishin mb\u00ebrritur n\u00eb Iran. Letrat e tyre tregojn\u00eb se si ata krijuan nj\u00eb rrjet financimi p\u00ebrmes Iranit dhe filluan t\u00eb komplotojn\u00eb sulme t\u00eb reja, duke p\u00ebrfshir\u00eb edhe bombat vet\u00ebvras\u00ebse n\u00eb Rijad t\u00eb vitit 2003 n\u00eb t\u00eb cilin u vran\u00eb 39 njer\u00ebz.<\/p>\n\n\n\n<p>Irani dhe SHBA u angazhuan n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb aktive p\u00ebrmes rrug\u00ebve dyt\u00ebsore p\u00ebrgjat\u00eb vitit 2002 dhe n\u00eb tremujorin e par\u00eb t\u00eb vitit 2003 n\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb k\u00ebrkuar normalizimin e marr\u00ebdh\u00ebnieve. Irani kishte ofruar dor\u00ebzimin e udh\u00ebheq\u00ebsve t\u00eb al-Kaid\u00ebs, an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb k\u00ebshillit fetar dhe familjes s\u00eb Bin Ladenit si nj\u00eb pazar dhe si kthim, ata k\u00ebrkonin siguri dhe normalizim.<\/p>\n\n\n\n<p>Por Dick Cheney, i cili sh\u00ebrbeu si Z\u00ebvend\u00ebspresident i 46-t\u00eb i SHBA-s\u00eb m\u00eb 2001-2009, nuk pranoi.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Ata q\u00eb ishin p\u00ebrfshir\u00eb than\u00eb q\u00eb ai (Cheney) argumentoi q\u00eb pasi SHBA t\u00eb ishte marr\u00eb me Irakun, do t\u00eb merrej me Iranin dhe nuk k\u00ebrkonte nj\u00eb marr\u00ebveshje&#8221;, tha Levy.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Forcat Kuds mblodh\u00ebn krer\u00ebt e al-Kaid\u00ebs, familjet e tyre dhe familjen e Osam\u00ebs dhe i transferuan n\u00eb Teheran, m\u00eb n\u00eb fund ngrit\u00ebn kampin e tyre brenda baz\u00ebs s\u00eb tyre. K\u00ebta njer\u00ebz pastaj u b\u00ebn\u00eb nj\u00eb mund\u00ebsi i mir\u00eb p\u00ebr t\u00eb mbrojtur Iranin nga sulmet dhe u ofruan si figura shahu vendeve t\u00eb tjera&#8221;, shtoi autori.<\/p>\n\n\n\n<p>Gjithashtu, nj\u00eb arsye tjet\u00ebr e SHBA-s\u00eb q\u00eb t\u00eb shoh\u00eb me dyshime ofert\u00ebn iraniane ishte q\u00eb Sht\u00ebpia e Bardh\u00eb kishte skepticiz\u00ebm t\u00eb thell\u00eb p\u00ebr Forcat Kuds dhe IRGC. SHBA nuk ndihej e sigurt p\u00ebr t&#8217;i besuar Iranit.<\/p>\n\n\n\n<p>I pyetur pse SHBA nuk pranoi t\u00eb ndiqte nj\u00eb rrug\u00eb m\u00eb t\u00eb leht\u00eb sesa t\u00eb p\u00ebrfshihej n\u00eb luft\u00ebra, autori britanik tha se n\u00eb disa raste vendet p\u00ebrfitojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb nga konfliktet sesa nga shuarja e tyre.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Disa udh\u00ebheq\u00ebs t\u00eb al-Kaid\u00ebs kaluan 13 vite n\u00eb Iran<br><\/p>\n\n\n\n<p>Administrata e George Bush mund t\u00eb kishte kapur k\u00ebshillin fetar t\u00eb al-Kaid\u00ebs dhe nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb k\u00ebshillit t\u00eb tij ushtarak dhe mbajti gati t\u00eb gjith\u00eb familjen e Bin Ladenit p\u00ebr t\u00eb detyruar kokat e al-Kaid\u00ebs t\u00eb dilnin n\u00eb sken\u00eb, qysh n\u00eb vitin 2002. N\u00eb vend t\u00eb k\u00ebsaj, Bush akuzoi Iraku se ndihmonte grupin ekstremist dhe se posedonte arm\u00eb t\u00eb shkat\u00ebrrimit n\u00eb mas\u00eb p\u00ebr t\u00eb justifikuar nj\u00eb axhend\u00eb disavje\u00e7are p\u00ebr rr\u00ebzimin e Saddam Huseinit.<br><\/p>\n\n\n\n<p>Autori theksoi se lufta q\u00eb kishte filluar ta b\u00ebnte SHBA-n\u00eb m\u00eb t\u00eb sigurt\u00eb pas sulmeve t\u00eb 11 shtatorit ishte shnd\u00ebrruar n\u00eb nj\u00eb luft\u00eb ideologjike p\u00ebr t\u00eb riformatuar Lindjen e Mesme.<br><\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Ky proces kaotik nuk ka ndihmuar as n\u00eb shuarjen e al-Kaid\u00ebs dhe as t\u00eb p\u00ebrmbaj\u00eb familjen e Osam\u00ebs. SHBA ka zgjatur kaosin dhe mund t\u00eb argumentohet se \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebse p\u00ebr humbjet masive t\u00eb jet\u00ebve, p\u00ebr ushtar\u00ebt dhe ushtaret, si dhe civil\u00ebt e rajonit&#8221;, tha ai.<\/p>\n\n\n\n<p>Shum\u00eb nga drejtuesit e Al Kaid\u00ebs mbet\u00ebn n\u00eb Iran deri n\u00eb ver\u00ebn e vitit 2015, kur kat\u00ebr prej tyre fluturuan fshehurazi n\u00eb Damask.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb vitin 2016, pasi kaloi 13 vite n\u00eb Iran, shefi ushtarak Saif al-Adel n\u00eb heshtje u d\u00ebrgua n\u00eb Siri me nj\u00eb fluturim.<\/p>\n\n\n\n<p>Djemt\u00eb e Bin Ladenit ishin me Saif al-Adel n\u00eb Shiraz, t\u00eb shoq\u00ebruar nga planifikuesi operacional Abu Mohammed al-Masri dhe nga Mohamed al-Islambouli, v\u00ebllai i t\u00eb cilit, Khalid, ishte ekzekutuar p\u00ebr pjesmarrje n\u00eb vrasjen e presidentit egjiptian Anwar Sadat, dhe vajza e t\u00eb cilit ishte martuar me Othman bin Laden.<\/p>\n\n\n\n<p>Z\u00ebdh\u00ebn\u00ebsi ngurrues i Osam\u00ebs, Sulaiman Abu Ghaith, ishte fshehur n\u00eb nj\u00eb familje sunite n\u00eb Zahedan. Gjithashtu, sipas autorit, n\u00eb Iran ishin komandanti Abu Laith al-Libi dhe Thirwat Shihata, ndihm\u00ebs i Aymen al-Zawahirit.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Edhe pse udh\u00ebheq\u00ebsi i lart\u00eb ushtarak iranian i vrar\u00eb, Gjeneral Qasem Soleimani, \u00ebsht\u00eb i njohur p\u00ebr shtrirjen e harkut shiit ose ndikimin iranian p\u00ebrtej kufijve t\u00eb vendit t\u00eb tij n\u00eb&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":30626,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-30888","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lajme"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30888"}],"collection":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=30888"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30888\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30889,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30888\/revisions\/30889"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/30626"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=30888"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=30888"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=30888"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}