{"id":32729,"date":"2020-06-03T18:20:26","date_gmt":"2020-06-03T16:20:26","guid":{"rendered":"http:\/\/shekulliagency.com\/?p=32729"},"modified":"2020-06-03T18:20:27","modified_gmt":"2020-06-03T16:20:27","slug":"muhammad-ali-legjende-e-boksit-aktivist-kunder-racizimit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/?p=32729","title":{"rendered":"Muhammad Ali, legjend\u00eb e boksit, aktivist kund\u00ebr racizimit"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"852\" height=\"483\" src=\"http:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/kot-mua-jpg-e1465811684110.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-12241\" srcset=\"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/kot-mua-jpg-e1465811684110.jpg 852w, https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/kot-mua-jpg-e1465811684110-300x170.jpg 300w, https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/kot-mua-jpg-e1465811684110-768x435.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 852px) 100vw, 852px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>I cil\u00ebsuar si boksieri m\u00eb i mir\u00eb i t\u00eb gjitha koh\u00ebrave, legjenda Muhammad Ali po p\u00ebrkujtohet kat\u00ebr vjet pasi nd\u00ebrroi jet\u00eb, jo vet\u00ebm p\u00ebr talentin e tij n\u00eb ring, por edhe p\u00ebr trash\u00ebgimin\u00eb n\u00eb luft\u00ebn kund\u00ebr racizmit dhe diskriminimit n\u00eb SHBA, shkruan AA. <\/p>\n\n\n\n<p>Ali lindi si Cassius Marcellus Clay Jr. n\u00eb Louisville, Kentucky, m\u00eb 17 janar t\u00eb vitit 1942.<\/p>\n\n\n\n<p>I rritur n\u00eb nj\u00eb familje afro-amerikane t\u00eb klas\u00ebs s\u00eb mesme, jeta e Cassius-it ndryshoi kur iu vodh bi\u00e7ikleta kur ishte 12 vje\u00e7.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb komisariat, ai u tha oficer\u00ebve se d\u00ebshironte t\u00eb rrihte hajdutin. Nj\u00ebri prej tyre, q\u00eb nj\u00ebher\u00ebsh ishte edhe trajner i boksit, e inkurajoi at\u00eb t\u00eb merrej me sport.<\/p>\n\n\n\n<p>Muhammad Ali u st\u00ebrvit nga trajneri Chuck Bodak p\u00ebr kat\u00ebr vitet e ardhshme dhe fitoi \u00e7mimet amatore &#8220;Doreza e Art\u00eb&#8221; n\u00eb turne t\u00eb shumta rajonale, duke triumfuar n\u00eb 95 nga 100 ndeshjet e zhvilluara.<\/p>\n\n\n\n<p>I konsideruar si nj\u00eb nga boksier\u00ebt m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj q\u00eb ka jetuar ndonj\u00ebher\u00eb, ai fitoi medaljen e art\u00eb n\u00eb kategorin\u00eb e pesh\u00ebs s\u00eb r\u00ebnd\u00eb t\u00eb leht\u00eb (light heavyweight) n\u00eb Loj\u00ebrat Olimpike t\u00eb vitit 1960 n\u00eb Rom\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Pas kthimit t\u00eb tij nga Roma, Ali hodhi medaljen e tij t\u00eb art\u00eb n\u00eb lumin e Ohios pasi atij iu refuzua sh\u00ebrbimi n\u00eb nj\u00eb restorant p\u00ebr shkak t\u00eb ngjyr\u00ebs s\u00eb l\u00ebkur\u00ebs s\u00eb tij, si\u00e7 thuhet n\u00eb autobiografin\u00eb e tij, duke shprehur revolt\u00eb t\u00eb fuqishme kund\u00ebr diskriminimit racor t\u00eb institucionalizuar n\u00eb koh\u00ebn e L\u00ebvizjes s\u00eb t\u00eb Drejtave Civile n\u00eb SHBA.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb Loj\u00ebrat Olimpike t\u00eb Atlant\u00ebs n\u00eb vitin 1996, atij iu dha medalja e art\u00eb z\u00ebvend\u00ebsuese.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Mposhti rivalin n\u00eb ndeshjen debutuese<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Pasi mposhti Tunney Hunsaker-in n\u00eb p\u00ebrballjen debutuese profesionale m\u00eb 29 tetor 1960, Ali fitoi popullaritet me triumfiet e m\u00ebdha kund\u00ebr disa rival\u00ebve t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm, si\u00e7 ishin Tony Esperti, Jim Robinson, Donnie Fleeman, Alonzo Johnson, George Logan, Willi Besmanoff, Lamar Clark, Doug Jones dhe Henry Cooper.<\/p>\n\n\n\n<p>Ali fitoi 15 nga 19 ndeshjet e tij t\u00eb para me nokaut n\u00eb tre vitet e para t\u00eb karrier\u00ebs s\u00eb tij profesionale t\u00eb boksit, duke t\u00ebrhequr v\u00ebmendjen e komunitetit t\u00eb boksit me ngritjen e tij drejt suksesit.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ali kund\u00ebr Liston-it<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb Kampionatin Bot\u00ebror t\u00eb Peshave t\u00eb R\u00ebnda n\u00eb Boks n\u00eb Miami, Florida, Ali m\u00eb 25 shkurt 1964 u p\u00ebrball me Sonny Liston-in n\u00eb nj\u00eb nga luftimet m\u00eb t\u00eb famshme n\u00eb historin\u00eb e k\u00ebtij sporti.<\/p>\n\n\n\n<p>Duke e rr\u00ebzuar Liston-in n\u00eb raundin e shtat\u00eb, Ali fitoi titullin e tij t\u00eb par\u00eb n\u00eb pesh\u00ebn e r\u00ebnd\u00eb n\u00eb mosh\u00ebn 22 vje\u00e7.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb Lewiston, Maine, ai u p\u00ebrball p\u00ebrs\u00ebri me Liston-in n\u00eb nj\u00eb ndeshje tjet\u00ebr m\u00eb 1965.<\/p>\n\n\n\n<p>Ali e rr\u00ebzoi Liston-in brenda dy minutave t\u00eb raundit t\u00eb par\u00eb me nj\u00eb grusht t\u00eb paparishikuar q\u00eb u njoh n\u00eb historin\u00eb e boksit si &#8220;goditja fantazm\u00eb&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>56 fitore n\u00eb 61 ndeshje<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ali theu edhe nj\u00eb rekord tjet\u00ebr duke fituar 161 nga 167 ndeshjet amatore n\u00eb karrier\u00ebn e tij.<\/p>\n\n\n\n<p>I mundur vet\u00ebm pes\u00eb her\u00eb n\u00eb 61 ndeshje profesionale, ai u b\u00eb kampion bot\u00ebror me 56 fitore, prej t\u00eb cilave 37 me nokaut.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Konvertimi n\u00eb Islam<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Boksieri m\u00eb i ri bot\u00ebror i peshave t\u00eb r\u00ebnda p\u00ebrqafoi Islamin n\u00eb mosh\u00ebn 22-vje\u00e7are n\u00eb vitin 1964, pas fitores s\u00eb tij ndaj Liston-it.<\/p>\n\n\n\n<p>Duke ndryshuar emrin e tij n\u00eb Muhammad Ali, ai shfaqi interesim n\u00eb k\u00ebt\u00eb fe kur iu bashkua l\u00ebvizjes afro-amerikane t\u00eb njohur si Kombi i Islamit q\u00eb u themelua n\u00eb vitet 1930 nga Wallace D. Fard Muhammad.<\/p>\n\n\n\n<p>Ali fillimisht ishte i lidhur me Kombin e Islamit dhe kishte marr\u00ebdh\u00ebnie t\u00eb ngushta me aktivistin musliman t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut Malcolm X p\u00ebr t\u00eb promovuar Islamin dhe p\u00ebr t\u00eb mbrojtur t\u00eb drejtat e personave me ngjyr\u00eb n\u00eb SHBA.<\/p>\n\n\n\n<p>Ai ishte n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb debatit edhe gjat\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Vietnamit, k\u00ebt\u00eb her\u00eb jo p\u00ebr sukseset e tij n\u00eb boks, por p\u00ebr kritik\u00ebn e tij publike p\u00ebr p\u00ebrfshirjen e SHBA-s\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb vend.<\/p>\n\n\n\n<p>Ali refuzoi sh\u00ebrbimin ushtarak dhe u d\u00ebnua me pes\u00eb vjet burg, u gjobit me 10 mij\u00eb dollar\u00eb dhe u pezullua nga boksi p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se tre vjet.<\/p>\n\n\n\n<p>Ishte viti 1971 kur ai fitoi apelin n\u00eb Gjykat\u00ebn Supreme t\u00eb SHBA-s\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Ali kreu ritualin e haxhit n\u00eb Mek\u00eb dy her\u00eb gjat\u00eb jet\u00ebs s\u00eb tij, m\u00eb 1972 dhe 1988.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Tri her\u00eb kampion i bot\u00ebs<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ali njihet si boksieri i par\u00eb q\u00eb ka fituar tri her\u00eb titullin e kampionit n\u00eb pesh\u00ebn e r\u00ebnd\u00eb, nd\u00ebrsa ndeshjet m\u00eb t\u00eb njohura jan\u00eb ato me Joe Fraizer dhe George Foreman.<\/p>\n\n\n\n<p>Muhammad Ali humbi ndeshjen e par\u00eb kund\u00ebr Fraizer-it, t\u00eb njohur si &#8220;Lufta e Shekullit&#8221;, n\u00eb vitin 1971, nd\u00ebrsa fitoi dy ndeshjet e radh\u00ebs m\u00eb 1974 dhe 1975.<\/p>\n\n\n\n<p>Nd\u00ebrkaq, p\u00ebrballja e njohur si &#8220;Gj\u00ebmimi n\u00eb Xhung\u00ebl&#8221; kund\u00ebr Foreman-it p\u00ebr titullin e kampionit t\u00eb bot\u00ebs u zhvillua n\u00eb tetor t\u00eb vitit 1974, kur Ali fitoi me nokaut n\u00eb raundin e tet\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Legjenda e boksit i dha fund karrier\u00ebs n\u00eb vitin 1981.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>S\u00ebmundja e Parkinsonit<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Pas pensionimit, Ali mb\u00ebshteti rizgjedhjen e presidentit amerikan Ronald Reagan.<\/p>\n\n\n\n<p>Ai u takua me ish-presidentin e Irakut Saddam Hussein p\u00ebr t\u00eb negociuar lirimin e 15 pengjeve amerikane gjat\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Gjirit n\u00eb vitin 1991.<\/p>\n\n\n\n<p>Si Ambasador i Paqes i OKB-s\u00eb, Ali vizitoi kryeqytetin e Afganistanit Kabul n\u00eb vitin 2002 p\u00ebr nj\u00eb mision treditor p\u00ebr t\u00eb ngritur nd\u00ebrgjegj\u00ebsimin p\u00ebr aktivitetet e OKB-s\u00eb n\u00eb vend.<\/p>\n\n\n\n<p>Ai ishte gjithashtu pjes\u00eb e nj\u00eb grupi t\u00eb t\u00eb ftuarve special\u00eb q\u00eb shoq\u00ebruan flamurin olimpik n\u00eb stadium n\u00eb ceremonin\u00eb e hapjes s\u00eb Loj\u00ebrave Olimpike t\u00eb Londr\u00ebs n\u00eb vitin 2012.<\/p>\n\n\n\n<p>I martuar kat\u00ebr her\u00eb dhe baba i n\u00ebnt\u00eb f\u00ebmij\u00ebve, Ali nd\u00ebrroi jet\u00eb n\u00eb mosh\u00ebn 74 vje\u00e7, m\u00eb 3 qershor t\u00eb vitit 2016, n\u00eb nj\u00eb spital n\u00eb Phoenix, Arizona, pas nj\u00eb beteje t\u00eb gjat\u00eb me s\u00ebmundjen e Parkinsonit.<\/p>\n\n\n\n<p>Jeta e boksierit t\u00eb famsh\u00ebm u pasqyrua edhe n\u00eb nj\u00eb film t\u00eb vitit 2001 me titullin e &#8220;Ali&#8221;, me rolin kryesor t\u00eb luajtur nga ylli i Hollywood-it Will Smith.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>I cil\u00ebsuar si boksieri m\u00eb i mir\u00eb i t\u00eb gjitha koh\u00ebrave, legjenda Muhammad Ali po p\u00ebrkujtohet kat\u00ebr vjet pasi nd\u00ebrroi jet\u00eb, jo vet\u00ebm p\u00ebr talentin e tij n\u00eb ring, por&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12241,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-32729","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-reflektim"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32729"}],"collection":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=32729"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32729\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32730,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32729\/revisions\/32730"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12241"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=32729"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=32729"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=32729"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}