{"id":34738,"date":"2021-02-19T17:18:47","date_gmt":"2021-02-19T16:18:47","guid":{"rendered":"http:\/\/shekulliagency.com\/?p=34738"},"modified":"2021-02-19T17:18:49","modified_gmt":"2021-02-19T16:18:49","slug":"quo-vadis-aida-te-mbijetuarit-e-srebrenices-me-ne-fund-rrefejne-historite-e-tyre","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/?p=34738","title":{"rendered":"&#8220;Quo Vadis, Aida?&#8221;: T\u00eb mbijetuarit e Srebrenic\u00ebs m\u00eb n\u00eb fund rr\u00ebfejn\u00eb historit\u00eb e tyre"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-1 is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/thumbs_b_c_be59caf3909d93507487d9fa6c4538d3.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"864\" height=\"486\" src=\"http:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/thumbs_b_c_be59caf3909d93507487d9fa6c4538d3.jpg\" alt=\"\" data-id=\"34739\" data-full-url=\"http:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/thumbs_b_c_be59caf3909d93507487d9fa6c4538d3.jpg\" data-link=\"http:\/\/alb.shekulliagency.com\/?attachment_id=34739\" class=\"wp-image-34739\" srcset=\"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/thumbs_b_c_be59caf3909d93507487d9fa6c4538d3.jpg 864w, https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/thumbs_b_c_be59caf3909d93507487d9fa6c4538d3-300x169.jpg 300w, https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/thumbs_b_c_be59caf3909d93507487d9fa6c4538d3-768x432.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 864px) 100vw, 864px\" \/><\/a><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p>Filmi &#8220;Quo Vadis, Aida?&#8221; nga Bosnja dhe Hercegovina u p\u00ebrzgjodh n\u00eb list\u00ebn e ngusht\u00eb t\u00eb Akademis\u00eb Amerikane t\u00eb Arteve dhe Shkencave t\u00eb Filmit p\u00ebr filmin m\u00eb t\u00eb mir\u00eb n\u00eb gjuh\u00ebt e huaja m\u00eb 9 shkurt. Ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb film p\u00ebr Srebrenic\u00ebn, m\u00eb sakt\u00ebsisht p\u00ebr ngjarjet brenda narratives m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb t\u00eb cilat ndodh\u00ebn n\u00eb Srebrenic\u00eb midis 11 dhe 13 korrikut t\u00eb vitit 1995. Filmi zhvillohet n\u00eb ish-fabrik\u00ebn e baterive n\u00eb Poto\u00e7ari, ku kishin baz\u00ebn pjes\u00ebtar\u00ebt e forcave paqeruajt\u00ebse t\u00eb batalionit holandez Dutchbat t\u00eb Kombeve t\u00eb Bashkuara (OKB). Filmi rishikon rolin e ushtar\u00ebve holandez\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb ngjarje, q\u00eb b\u00ebri q\u00eb m\u00eb shum\u00eb se 2 mij\u00eb burra dhe djem n\u00ebn mbrojtjen e tyre t\u00eb p\u00ebrfundonin n\u00eb duart e trupave serbe t\u00eb Bosnj\u00ebs dhe m\u00eb pas t\u00eb vriteshin n\u00eb gjenocid kund\u00ebr popullsis\u00eb boshnjake n\u00eb pjes\u00ebn lindore t\u00eb Bosnj\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p>Fokusi kryesor i filmit \u00ebsht\u00eb n\u00eb ngjarjet q\u00eb ndodh\u00ebn brenda kompleksit holandez, ku mij\u00ebra refugjat\u00eb nga Srebrenica k\u00ebrkuan strehim, duke p\u00ebrfshir\u00eb disa an\u00ebtar\u00eb t\u00eb familjeve t\u00eb pjes\u00ebtar\u00ebve t\u00eb OKB-s\u00eb dhe stafit t\u00eb batalionit holandez. Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb histori tradhtie dhe brutaliteti, nj\u00eb histori q\u00eb mund t\u2019i kishte ndodhur kujtdo prej nesh. Historia n\u00eb nj\u00ebfar\u00eb m\u00ebnyre bazohet n\u00eb jet\u00ebn e Hasan Nuhanovi\u00e7, nj\u00eb njeri t\u00eb cilin un\u00eb e njoh dhe e respektoj thell\u00ebsisht, por \u00ebsht\u00eb nj\u00eb trillim q\u00eb i p\u00ebrmbahet korniz\u00ebs faktike t\u00eb ngjarjeve dhe shpjegon pamjen m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb t\u00eb gjenocidit t\u00eb kryer me urdh\u00ebr t\u00eb Radovan Karaxhi\u00e7it dhe Ratko Mladi\u00e7it, t\u00eb cil\u00ebt vuajn\u00eb d\u00ebnimet p\u00ebr krime.<\/p>\n\n\n\n<p>Premiera n\u00eb Bosnj\u00eb dhe Hercegovin\u00eb u mbajt n\u00eb Qendr\u00ebn P\u00ebrkujtimore t\u00eb Srebrenic\u00ebs me pranin\u00eb e dhjet\u00ebra t\u00eb mbijetuarve. Q\u00eb nga ky moment, n\u00eb internet u mobiluzua nj\u00eb ushtri e nacionalist\u00ebve serb\u00eb n\u00eb nj\u00eb operacion lokal q\u00eb kishte p\u00ebr synim uljen e vler\u00ebsimit t\u00eb filmit n\u00eb IMDb. P\u00ebrkund\u00ebr p\u00ebrpjekjeve t\u00eb tyre, filmi do t\u00eb vazhdoj\u00eb t\u00eb jet\u00eb pjes\u00eb e m\u00ebnyr\u00ebs se si pasardh\u00ebsit tan\u00eb do t\u00eb m\u00ebsojn\u00eb p\u00ebr Srebrenic\u00ebn.<\/p>\n\n\n\n<p>Si ndodh kjo, p\u00ebraf\u00ebrsisht n\u00eb koh\u00ebn e nj\u00ebjt\u00ebn kur &#8220;Quo Vadis, Aida?&#8221; hyri n\u00eb qarkun e ngusht\u00eb p\u00ebr \u00e7mimin Oskar, qeveria holandeze vendosi t\u00eb shp\u00ebrblej\u00eb me nga 5 mij\u00eb euro t\u00eb gjith\u00eb pjes\u00ebtar\u00ebt e batalionit q\u00eb ishin n\u00eb Srebrenic\u00eb n\u00eb korrik t\u00eb vitit 1995, si &#8220;gjest mir\u00ebnjohjeje&#8221; p\u00ebr traumat e tyre. Shoq\u00ebria n\u00eb Holand\u00eb i vendosi paqeruajt\u00ebsit e saj n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb narrativit komb\u00ebtar t\u00eb ngjarjeve n\u00eb Srebrenic\u00eb, e cila deri n\u00eb nj\u00eb mas\u00eb \u00ebsht\u00eb e kuptueshme, por p\u00ebrjashton pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb tablos\u00eb. Ekziston nj\u00eb histori m\u00eb e madhe q\u00eb duhet t\u00eb tregohet: historia jon\u00eb. Deri m\u00eb tani, historia e Srebrenic\u00ebs \u00ebsht\u00eb ritreguar n\u00eb gjykata, \u00ebsht\u00eb treguar nga disa akademik\u00eb (disa me q\u00ebllime t\u00eb mira, por edhe me q\u00ebllim t\u00eb keq), si dhe n\u00eb media. Ne, t\u00eb mbijetuarit e gjenocidit, sapo kemi filluar t\u00eb tregojm\u00eb historin\u00eb ton\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Historia jon\u00eb \u00ebsht\u00eb historia e mij\u00ebra burrave q\u00eb u jan\u00eb dor\u00ebzuar serb\u00ebve p\u00ebr tu vrar\u00eb, derisa ushtar\u00ebt holandez\u00eb q\u00eb duhej t&#8217;i mbronin, rrinin duarkryq. Kjo \u00ebsht\u00eb historia e mij\u00ebra burrave q\u00eb u p\u00ebrpoq\u00ebn duke ecir n\u00eb k\u00ebmb\u00eb t\u00eb gjejn\u00eb siguri, q\u00eb m\u00eb pas t\u00eb gjuhen dhe t\u00eb vriten. Kjo gjithashtu \u00ebsht\u00eb historia e dhjet\u00ebra mij\u00ebra grave dhe f\u00ebmij\u00ebve q\u00eb u d\u00ebbuan me forc\u00eb. Historia e tre viteve t\u00eb uris\u00eb, vuajtjes dhe frik\u00ebs p\u00ebr jet\u00ebn n\u00ebn rrethim. Historia e tradhtis\u00eb s\u00eb bashk\u00ebsis\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare, e cila premtoi se do t\u00eb na mbronte dhe e cila, p\u00ebrderisa ata na vrisnin, vet\u00ebm kthenin shikimin. Brenda k\u00ebsaj historie, batalioni holandez \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb fusnot\u00eb e pak\u00ebndshme. P\u00ebr sa koh\u00eb q\u00eb ata vazhdojn\u00eb t\u00eb vendosin ushtar\u00ebt holandez\u00eb n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb narratives s\u00eb tyre p\u00ebr Srebrenic\u00ebn, shoq\u00ebria holandeze dhe posa\u00e7\u00ebrisht qeveria holandeze, \u00ebsht\u00eb n\u00eb bashk\u00ebpunim me forcat revizioniste q\u00eb p\u00ebrpiqen t\u00eb mbulojn\u00eb koston njer\u00ebzore t\u00eb gjenocidit t\u00eb Srebrenic\u00ebs dhe t\u00eb kufizojn\u00eb historin\u00eb ton\u00eb n\u00eb margjinat periferike t\u00eb historis\u00eb evropiane.<\/p>\n\n\n\n<p>Ne nuk kemi nevoj\u00eb p\u00ebr ask\u00ebnd q\u00eb t\u00eb tregoj\u00eb historin\u00eb ton\u00eb. Ne zgjedhim si, kur dhe kujt t&#8217;ia tregojm\u00eb. Kur keni mbijetuar, ndonj\u00ebher\u00eb \u00ebsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb &#8220;ndaheni&#8221; nga p\u00ebrvoja juaj. Momentin q\u00eb flisni ose shkruani p\u00ebr t\u00eb, ajo m\u00eb nuk t\u00eb p\u00ebrket vet\u00ebm ty, por b\u00ebhet pjes\u00eb e nj\u00eb njohurie m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb. Megjithat\u00eb, p\u00ebr t\u00eb siguruar q\u00eb p\u00ebrvoja jon\u00eb t\u00eb mbahet mend, \u00ebsht\u00eb e nevojshme ta b\u00ebjm\u00eb k\u00ebt\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuptim, &#8220;Quo Vadis, Aida?&#8221; \u00ebsht\u00eb nj\u00eb film q\u00eb rishkroi historin\u00eb me vet\u00eb faktin q\u00eb u gjirua. Si i pari, shpresoj, nga shum\u00eb filma q\u00eb do t\u00eb gjirohen p\u00ebr Srebrenic\u00ebn, &#8220;Aida&#8221; flet n\u00eb em\u00ebr t\u00eb brezit ton\u00eb, nj\u00eb brez q\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb shum\u00eb i vdekur sesa i gjall\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>* Autori \u00ebsht\u00eb drejtori i Qendr\u00ebs P\u00ebrkujtimore -Srebrenica. Ai \u00ebsht\u00eb ligj\u00ebrues honorar n\u00eb Departamentin e Marr\u00ebdh\u00ebnieve Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Universitetit Nd\u00ebrkomb\u00ebtar t\u00eb Sarajev\u00ebs (IUS). Suljagi\u00e7 \u00ebsht\u00eb gjithashtu autor i dy librave: &#8220;Pastrimi etnik: Politika dhe dhuna-Fushata serbe p\u00ebr pastrimin etnik n\u00eb ish Jugosllavi&#8221; dhe &#8220;Kartolina nga varri&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p><em>EMIR SULJAGI\u00c7 &#8211; Anadolu Agency <\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Filmi &#8220;Quo Vadis, Aida?&#8221; nga Bosnja dhe Hercegovina u p\u00ebrzgjodh n\u00eb list\u00ebn e ngusht\u00eb t\u00eb Akademis\u00eb Amerikane t\u00eb Arteve dhe Shkencave t\u00eb Filmit p\u00ebr filmin m\u00eb t\u00eb mir\u00eb n\u00eb gjuh\u00ebt&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":34739,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-34738","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-reflektim"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34738"}],"collection":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=34738"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34738\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":34740,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34738\/revisions\/34740"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/34739"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=34738"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=34738"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=34738"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}