{"id":35158,"date":"2021-03-24T15:30:49","date_gmt":"2021-03-24T14:30:49","guid":{"rendered":"http:\/\/shekulliagency.com\/?p=35158"},"modified":"2021-03-24T15:30:50","modified_gmt":"2021-03-24T14:30:50","slug":"nacionalizmi-i-vaksinave-po-shfaqet-ne-evrope","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/?p=35158","title":{"rendered":"&#8220;Nacionalizmi i vaksinave&#8221; po shfaqet n\u00eb Evrop\u00eb"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-1 is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/IMG_20210324_152450.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"845\" height=\"475\" src=\"http:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/IMG_20210324_152450.jpg\" alt=\"\" data-id=\"35159\" data-full-url=\"http:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/IMG_20210324_152450.jpg\" data-link=\"http:\/\/alb.shekulliagency.com\/?attachment_id=35159\" class=\"wp-image-35159\" srcset=\"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/IMG_20210324_152450.jpg 845w, https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/IMG_20210324_152450-300x169.jpg 300w, https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/IMG_20210324_152450-768x432.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 845px) 100vw, 845px\" \/><\/a><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p>Nga: Jonathan Fenton-Harvey<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb mes mosmarr\u00ebveshjeve p\u00ebr vaksinat midis Bashkimit Evropian dhe Mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Bashkuar, presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen m\u00eb 17 mars tha se BE-s\u00eb mund t&#8217;i duhet t\u00eb ndaloj\u00eb eksportimin e vaksinave kund\u00ebr COVID-19 n\u00eb Britani, p\u00ebr t\u00eb siguruar q\u00eb atje ka doza t\u00eb mjaftueshme p\u00ebr qytetar\u00ebt e vet. <\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Ne shohim formimin e kresht\u00ebs s\u00eb nj\u00eb vale t\u00eb tret\u00eb n\u00eb vendet an\u00ebtare dhe e dim\u00eb se duhet t\u00eb p\u00ebrshpejtojm\u00eb normat e vaksinimit&#8221;, tha Von der Leyen, duke iu referuar nevoj\u00ebs p\u00ebr t\u00eb vaksinuar m\u00eb shum\u00eb qytetar\u00eb t\u00eb BE-s\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Von der Leyen b\u00ebri k\u00ebrc\u00ebnime t\u00eb ngjashme t\u00eb diel\u00ebn, duke th\u00ebn\u00eb se n\u00ebse kompania anglo-suedeze nuk p\u00ebrmbush detyrimet e saj t\u00eb furnizimit me BE-n\u00eb, blloku mund t\u00eb parandaloj\u00eb q\u00eb vaksinat Oxford-AstraZeneca t\u00eb arrijn\u00eb n\u00eb Britani. Mbi t\u00eb gjitha, BE-ja ka qen\u00eb e shqet\u00ebsuar p\u00ebr mungesat nga kompania, e cila kryesisht ka favorizuar Britanin\u00eb. Oxford-AstraZeneca informoi BE-n\u00eb n\u00eb janar se nuk do t\u00eb jet\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb siguronte numrin e vaksinave p\u00ebr t\u00eb cilat kishte shpresuar deri n\u00eb fund t\u00eb marsit. Disa udh\u00ebheq\u00ebs t\u00eb BE-s\u00eb ishin t\u00eb zhg\u00ebnjyer thell\u00eb nga njoftimi i kompanis\u00eb se do t\u00eb jepte p\u00ebrpar\u00ebsi tregut t\u00eb Britanis\u00eb para tyre.<\/p>\n\n\n\n<p>Nj\u00eb bllokim n\u00eb rritje ka ndodhur qart\u00eb midis Brukselit dhe Londr\u00ebs, gj\u00eb q\u00eb ka shtyr\u00eb BE-n\u00eb t\u00eb konsideroj\u00eb miratimin e politikave m\u00eb proteksioniste. N\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb konsiderueshme, kjo ndjek nj\u00eb &#8220;ftohje&#8221; t\u00eb m\u00ebtutjeshme t\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnieve midis t\u00eb dyjave pas p\u00ebrfundimit t\u00eb Brexit-it.<\/p>\n\n\n\n<p>Teksa Londra dhe Brukseli synojn\u00eb t\u00eb marrin drejtimin n\u00eb p\u00ebrpjekjet globale t\u00eb vaksinimit, Britania e Madhe aktualisht \u00ebsht\u00eb para BE-s\u00eb n\u00eb vaksinimin e popullsis\u00eb s\u00eb saj. Sipas statistikave Our World in Data n\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat, q\u00eb nga 20 marsi, Britania ka vaksinuar 43 p\u00ebr qind t\u00eb popullsis\u00eb s\u00eb saj, krahasuar me 12 p\u00ebr qind n\u00eb BE.<\/p>\n\n\n\n<p>Britania pret q\u00eb deri n\u00eb qershor, \u00e7do qytetar t\u00eb ket\u00eb marr\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn nj\u00eb doz\u00eb t\u00eb vaksin\u00ebs, t\u00eb cil\u00ebn kryeministri Boris Johnson \u00ebsht\u00eb mburrur si arritje krenare p\u00ebr vendin.<\/p>\n\n\n\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb, m\u00eb 11 mars, presidenti i K\u00ebshillit Evropian Charles Michel vler\u00ebsoi p\u00ebrparimin e BE-s\u00eb, duke th\u00ebn\u00eb se nuk do t\u00eb ishte e mundur t\u00eb zhvilloheshin dhe prodhoheshin disa vaksina n\u00eb m\u00eb pak se nj\u00eb vit pa Evrop\u00ebn. Ai po ashtu pretendoi se solidariteti i BE-s\u00eb u ka dh\u00ebn\u00eb vendeve m\u00eb t\u00eb varfra brenda bllokut qasjen n\u00eb dozat e tyre t\u00eb para.<\/p>\n\n\n\n<p>Konkurrenca midis tyre ka ngritur shqet\u00ebsime t\u00eb &#8220;nacionalizmit t\u00eb vaksinave&#8221;, i cili mund t\u00eb prish\u00eb p\u00ebrhapjen e vaksinimeve si n\u00eb Evrop\u00eb dhe n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn. Vendet m\u00eb t\u00eb pasura jan\u00eb akuzuar tashm\u00eb p\u00ebr grumbullimin e vaksinave, duke paraqitur nj\u00eb rrezik t\u00eb shp\u00ebrndarjes s\u00eb pabarabart\u00eb t\u00eb vaksinave n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn, ve\u00e7an\u00ebrisht p\u00ebr vendet e varfra. Konkurrenca e m\u00ebtejshme midis vendeve me m\u00eb shum\u00eb furnizime mund ta p\u00ebrkeq\u00ebsoj\u00eb k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb shkurt, Bruce Aylward, k\u00ebshilltar i lart\u00eb i drejtorit t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb Organizat\u00ebs Bot\u00ebrore t\u00eb Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb (OBSH), shprehu shqet\u00ebsime t\u00eb tilla mbi rreziqet e &#8220;nacionalizmit t\u00eb vaksinave&#8221; dhe b\u00ebri thirrje p\u00ebr nj\u00eb bashk\u00ebpunim m\u00eb t\u00eb madh global p\u00ebrball\u00eb pandemis\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;\u00c7do gj\u00eb q\u00eb kufizon aft\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb vaksinat do t\u00eb ndikoj\u00eb n\u00eb aft\u00ebsin\u00eb ton\u00eb p\u00ebr t\u00eb kontrolluar k\u00ebt\u00eb s\u00ebmundje dhe p\u00ebr t\u00eb parandaluar shfaqjen e varianteve. Bota do t\u00eb duhet t\u00eb bashk\u00ebpunoj\u00eb p\u00ebr t\u00eb dal\u00eb nga kjo&#8221;, tha ai.<\/p>\n\n\n\n<p>Mbi t\u00eb gjitha, pandemia po ashtu \u00ebsht\u00eb larg nga p\u00ebrfundimi, madje edhe n\u00eb Evrop\u00eb ku procedurat e vaksinimit po b\u00ebjn\u00eb p\u00ebrparim. Gjermania njoftoi se vala e tret\u00eb tashm\u00eb ka filluar, Italia \u00ebsht\u00eb mbyllur edhe nj\u00eb her\u00eb, nd\u00ebrsa statisticienti kryesor i Britanis\u00eb tha se nj\u00eb val\u00eb e re e COVID-it mund t\u00eb ndodh\u00eb n\u00eb vjesht\u00eb, p\u00ebrskaj p\u00ebrhapjes s\u00eb vaksinave kryesisht t\u00eb suksesshme t\u00eb vendit.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebrve\u00e7 deklaratave t\u00eb fundit t\u00eb Von der Leyen, vaksina Oxford-AstraZeneca duket se ka qen\u00eb nj\u00eb viktim\u00eb e &#8220;nacionalizmit t\u00eb vaksinave&#8221;. Her\u00ebt n\u00eb mars, disa vende t\u00eb BE-s\u00eb pezulluan importet e vaksin\u00ebs pas raporteve q\u00eb disa marr\u00ebs t\u00eb vaksin\u00ebs n\u00eb Gjermani, Irland\u00eb dhe Norvegji kan\u00eb p\u00ebsuar mpiksje t\u00eb gjakut.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebrkund\u00ebr faktit se shum\u00eb vende t\u00eb BE-s\u00eb kan\u00eb shprehur shqet\u00ebsim n\u00eb lidhje me rreziqet e mundshme t\u00eb vaksin\u00ebs, ka pasur vet\u00ebm nj\u00eb rast t\u00eb mpiksjes serioze t\u00eb gjakut p\u00ebr 500 mij\u00eb vaksina t\u00eb administruara dhe Agjencia Evropiane e Barnave deklaroi m\u00eb 15 mars se nuk ka asnj\u00eb d\u00ebshmi se vaksina e Oksfordit shkakton drejtp\u00ebrdrejt mpiksje t\u00eb gjakut.<\/p>\n\n\n\n<p>Gjat\u00eb k\u00ebsaj polemike, deputeti konservator i Mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Bashkuar, Anthony Browne akuzoi BE-n\u00eb p\u00ebr politizimin e \u00e7\u00ebshtjes s\u00eb vaksin\u00ebs AstraZeneca nd\u00ebrsa Sekretari i Jasht\u00ebm britanik, Dominic Raab e quajti at\u00eb nj\u00eb &#8220;hat\u00ebrmbetje t\u00eb Brexit-it&#8221;. Ministri italian i Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb gjithashtu tha se \u00ebsht\u00eb nj\u00eb &#8220;vendim politik&#8221; nga disa shtete an\u00ebtare t\u00eb BE-s\u00eb, nj\u00eb sugjerim i m\u00ebtejsh\u00ebm se tensionet mbi Brexit-in mund t\u00eb ken\u00eb shtyr\u00eb hapin.<\/p>\n\n\n\n<p>Tensionet mbi produktet e vaksinave jan\u00eb rritur s\u00eb bashku me tensionet e lidhura me Brexit-in. BE-ja m\u00eb 15 mars filloi procedura ligjore kund\u00ebr Britanis\u00eb n\u00eb p\u00ebrgjigje t\u00eb p\u00ebrpjekjeve t\u00eb Londr\u00ebs p\u00ebr t\u00eb zgjatur &#8216;grejs&#8217; periudh\u00ebn e Brexit-it p\u00ebr importet e ushqimit n\u00eb Irland\u00ebn e Veriut. N\u00eb janar, BE-ja u akuzua gjithashtu p\u00ebr p\u00ebrpjekjen p\u00ebr t\u00eb bllokuar d\u00ebrgesat e vaksinave nga Republika e Irland\u00ebs n\u00eb Irland\u00ebn e Veriut, t\u00eb cilat m\u00eb pas do t\u00eb arrinin n\u00eb pjes\u00ebn tjet\u00ebr t\u00eb Mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Bashkuar. K\u00ebto akuza u hodh\u00ebn posht\u00eb nga Brukseli.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, BE-ja u kritikua nga grupet e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut dhe ekspert\u00ebt e sh\u00ebndetit n\u00eb janar, pasi imponuan v\u00ebzhgues n\u00eb gjurmimin e produkteve t\u00eb saj t\u00eb vaksinave, duke \u00e7uar n\u00eb akuza se BE-ja po p\u00ebrpiqet t\u00eb kufizonte eksportet jasht\u00eb bllokut. Organizata Bot\u00ebrore e Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb kritikoi BE-n\u00eb, duke th\u00ebn\u00eb se kjo m\u00eb tej v\u00ebshtir\u00ebsoi aft\u00ebsin\u00eb e vendeve t\u00eb varfra p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb vaksina, duke zgjatur k\u00ebshtu pandemin\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Megjith\u00ebse Charles Michel tha se ishte &#8220;tronditur&#8221; nga akuzat se BE-ja po shkaktonte &#8220;nacionalizmin e vaksinave&#8221;, BE-ja m\u00eb her\u00ebt justifikonte mbajtjen e k\u00ebtyre v\u00ebzhguesve p\u00ebr t\u00eb &#8220;mbrojtur&#8221; qytetar\u00ebt e saj, duke sugjeruar se po p\u00ebrpiqet t&#8217;u jap\u00eb vendeve an\u00ebtare trajtim preferencial.<\/p>\n\n\n\n<p>BE-ja ende akuzon Mbret\u00ebrin\u00eb e Bashkuar dhe SHBA-n\u00eb se nuk kan\u00eb dh\u00ebn\u00eb doza t\u00eb vaksinave t\u00eb mjaftueshme n\u00eb bllok dhe Von der Leyen tha se BE-ja thjesht d\u00ebshiron &#8220;pjes\u00ebn e saj t\u00eb drejt\u00eb&#8221; t\u00eb vaksinave. Michel akuzoi Mbret\u00ebrin\u00eb e Bashkuar p\u00ebr vendosjen e nj\u00eb ndalimi n\u00eb eksportet e vaksinave, t\u00eb cil\u00ebn Johnson e mohoi.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;M\u00eb lejoni t\u00eb jem i qart\u00eb: ne nuk kemi bllokuar eksportin e asnj\u00eb vaksine t\u00eb vetme t\u00eb COVID-19 ose p\u00ebrb\u00ebr\u00ebsve t\u00eb vaksin\u00ebs&#8221;, tha Johnson n\u00eb Parlamentin britanik m\u00eb 10 mars.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, hulumtimi i Universitetit Royal Holloway i Londr\u00ebs zbulon se nj\u00eb shumic\u00eb e madhe e popullsis\u00eb britanike do t\u00eb preferonte m\u00eb par\u00eb vaksinimin e publikut t\u00eb Britanis\u00eb s\u00eb pari, duke treguar se konservimi komb\u00ebtar i vaksinave \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shqet\u00ebsim i p\u00ebrbashk\u00ebt n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Per\u00ebndimin.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, Pfizer \u00ebsht\u00eb p\u00ebrpjekur t\u00eb garantoj\u00eb t\u00eb drejtat e saj t\u00eb pron\u00ebsis\u00eb intelektuale mbi vaksin\u00ebn e zhvilluar n\u00eb partneritet me BioNTech, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb parandaloj\u00eb q\u00eb kompani t\u00eb tjera t\u00eb ken\u00eb qasje n\u00eb metodat e prodhimit. Kjo do t\u00eb ndihmonte n\u00eb rritjen e fitimeve t\u00eb vet\u00eb kompanis\u00eb. Kjo praktik\u00eb \u00ebsht\u00eb kritikuar p\u00ebr ngadal\u00ebsimin e prodhimit masiv t\u00eb produkteve t\u00eb vaksinave dhe derisa BE-ja mb\u00ebshteste k\u00ebt\u00eb politik\u00eb, organizatat bamir\u00ebse t\u00eb tilla si Oxfam e kan\u00eb akuzuar at\u00eb p\u00ebr rritjen e &#8220;nacionalizmit t\u00eb vaksinave&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>Edhe pse Britania dhe BE-ja jan\u00eb p\u00ebrpjekur t\u00eb paraqiten si pal\u00eb me autoritet n\u00eb luft\u00ebn kund\u00ebr pandemis\u00eb duke kryer vaksinat e tyre, ndarjet e tilla krijojn\u00eb pengesa t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr t\u00eb luftuar pandemin\u00eb. Demonstron r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e rritjes s\u00eb bashk\u00ebpunimit nd\u00ebrkomb\u00ebtar p\u00ebr t\u00eb shmangur shfaqjen e problemeve t\u00eb reja, si\u00e7 jan\u00eb variantet e reja n\u00eb vendet m\u00eb pak t\u00eb vaksinuara t\u00eb bot\u00ebs. (<em>Anadolu Agency<\/em>). <\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Autori \u00ebsht\u00eb studiues dhe gazetar q\u00eb p\u00ebrqendrohet n\u00eb konfliktet dhe gjeopolitik\u00ebn n\u00eb Lindjen e Mesme dhe Afrik\u00ebn e Veriut, kryesisht e lidhur me rajonin e Gjirit.<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga: Jonathan Fenton-Harvey N\u00eb mes mosmarr\u00ebveshjeve p\u00ebr vaksinat midis Bashkimit Evropian dhe Mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Bashkuar, presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen m\u00eb 17 mars tha se BE-s\u00eb mund&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":35159,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-35158","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinionanaliza"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35158"}],"collection":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=35158"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35158\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35160,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35158\/revisions\/35160"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/35159"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=35158"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=35158"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=35158"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}