{"id":35873,"date":"2021-06-01T12:15:13","date_gmt":"2021-06-01T10:15:13","guid":{"rendered":"http:\/\/shekulliagency.com\/?p=35873"},"modified":"2021-06-01T12:15:14","modified_gmt":"2021-06-01T10:15:14","slug":"perkujtohen-5-milione-kazake-qe-humben-jeten-per-shkak-te-politikes-sovjetike-te-urise","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/?p=35873","title":{"rendered":"P\u00ebrkujtohen 5 milion\u00eb kazak\u00eb q\u00eb humb\u00ebn jet\u00ebn p\u00ebr shkak t\u00eb politik\u00ebs sovjetike t\u00eb uris\u00eb"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/image.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"864\" height=\"486\" src=\"http:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/image.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-35874\" srcset=\"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/image.png 864w, https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/image-300x169.png 300w, https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/image-768x432.png 768w\" sizes=\"(max-width: 864px) 100vw, 864px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p>M\u00eb shum\u00eb se 5 milion\u00eb njer\u00ebz kan\u00eb humbur jet\u00ebn p\u00ebr shkak t\u00eb politik\u00ebs s\u00eb uris\u00eb t\u00eb qeveris\u00eb sovjetike n\u00eb gjysm\u00ebn e par\u00eb t\u00eb shekullit t\u00eb 20-t\u00eb, t\u00eb zbatuar p\u00ebr t\u00eb pastruar Kazakistanin nga turqit kazak\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7do vit m\u00eb 31 maj me rastin e Dit\u00ebs s\u00eb P\u00ebrkujtimit t\u00eb Viktimave t\u00eb Presionit Politik, Syrgjynosjes dhe Uris\u00eb, n\u00eb Kazakistan p\u00ebrkujtohen viktimat e politikave t\u00eb uris\u00eb dhe presionit politik\u00eb t\u00eb zbatuar n\u00eb periudh\u00ebn e Josef Stalin, liderit t\u00eb Bashkimit Sovjetik.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb pjes\u00ebn e par\u00eb t\u00eb shekullit t\u00eb 20-t\u00eb, n\u00eb krye t\u00eb vendit t\u00eb dyt\u00eb m\u00eb t\u00eb madh n\u00eb Bashkimin Sovjetik n\u00eb baz\u00ebt\u00eb sip\u00ebrfaqes, ishte sjellur bolsheviku Folip Goloshekin.<\/p>\n\n\n\n<p>Goloshekin, i cili ishte Sekretari i Par\u00eb i Partis\u00eb Komuniste t\u00eb Kazakistanit, menj\u00ebher\u00eb pasi erdhi n\u00eb detyr\u00eb filloi zbatimin e politik\u00ebs &#8220;Revolucioni i Vog\u00ebl i Tetorit&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>Ai duke p\u00ebrfituar nga fakti se nj\u00eb pjes\u00eb e madhe e popullit vendas jetojn\u00eb n\u00ebp\u00ebr fshatra me bag\u00ebti, mori nj\u00eb vendim t\u00eb ri.<\/p>\n\n\n\n<p>Me k\u00ebt\u00eb vendim, ndryshe e njohur edhe si &#8220;Kolektivizim&#8221;, u konfiskuan bag\u00ebtit\u00eb e kazak\u00ebve.<\/p>\n\n\n\n<p>Sipas statistikave, para Kolektivizimit numri i bag\u00ebtive t\u00eb trasha n\u00eb Kazakistan p\u00ebr disa vite u ul nga 45 milion\u00eb n\u00eb 4 milion\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Kjo shkaktoi &#8220;Urin\u00eb e madhe&#8221; mes viteve 1930 dhe 1933. N\u00eb periudh\u00ebn n\u00eb fjal\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb uris\u00eb vendi humbi rreth 2.5 milion\u00eb t\u00eb popullsis\u00eb nga 6 milion\u00eb sa ishte gjithsej.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8220;Q\u00ebllimi kryesor i qeveris\u00eb totalitare sovjetike ishte t\u00eb \u00e7lironte k\u00ebto toka t\u00eb gjera nga kazak\u00ebt&#8221;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Prof. Dr. Mekemtas Mirzaahmetov, i cili ishte nj\u00eb f\u00ebmij\u00eb 3-vje\u00e7ar gjat\u00eb incidenteve t\u00eb &#8220;Uris\u00eb s\u00eb Madhe&#8221;, n\u00eb nj\u00eb prononcim p\u00ebr Anadolu Agency (AA) tregoi historin\u00eb me plot\u00eb dhimbje t\u00eb familjes s\u00eb tij gjat\u00eb periudh\u00ebs n\u00eb fjal\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Ai kujton se pasi babai i tij ka qen\u00eb mjesht\u00ebr ata kan\u00eb pasur sht\u00ebpin\u00eb m\u00eb t\u00eb bukur t\u00eb fshatit. Ai tregon se sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb tyre i \u00ebsht\u00eb vendosur flaka, babai i tij \u00ebsht\u00eb d\u00ebrguar n\u00eb burg si &#8220;armiku i popullit, nd\u00ebrsa ai, n\u00ebna dhe motra e tij kan\u00eb mbetur jasht\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Mirzaahmetov shprehet se pas k\u00ebsaj kan\u00eb vendosur t\u00eb vendosen tek sht\u00ebpia e daj\u00ebs s\u00eb tij n\u00eb fshatin fqinj, por p\u00ebr shkak t\u00eb munges\u00ebs s\u00eb automjeteve kan\u00eb udh\u00ebtuar n\u00eb k\u00ebmb\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Ai e mban mend se si motra e tij e vog\u00ebl 8-muajshe ka qar\u00eb s\u00eb fundmi n\u00eb sulmin e ujq\u00ebrve q\u00eb i kan\u00eb rastisur n\u00eb rrug\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Akademiku 93-vje\u00e7ar thot\u00eb se uria \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb me q\u00ebllim dhe se kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb gjenocid. Ai apeloi q\u00eb historian\u00ebt t\u00eb kryejn\u00eb m\u00eb shum\u00eb k\u00ebrkime p\u00ebr k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Rreth 5 milion\u00eb kazak\u00eb humb\u00ebn jet\u00ebn nga uria<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ambasadori kazak n\u00eb Ankara, Abzal Saparbekuly, nga ana e tij, tha se me ngjarjet e uris\u00eb rreth 70 p\u00ebr qind e popullsis\u00eb kazake n\u00eb vend ka humbur jet\u00ebn.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Fillimisht duhet t\u00eb theksojm\u00eb se k\u00ebto ngjarje nuk jan\u00eb &#8216;uri&#8217; q\u00eb kan\u00eb ndodhur si pasoj\u00eb e nj\u00eb fatkeq\u00ebsie natyrore, por &#8216;uri&#8217; e planifikuar. Politika e kolektivizimit i duhej qeveris\u00eb sovjetike p\u00ebr t\u00eb kontrolluar kazak\u00ebt&#8221;, u shpreh ambasadori.<\/p>\n\n\n\n<p>Ai theksoi se n\u00eb gjysm\u00ebn e par\u00eb t\u00eb shekullit 20, ka ndodhur tre her\u00eb gjendje urie, duke shtuar se n\u00eb gjendjet e uris\u00eb s\u00eb viteve 1918, 1921 dhe 1930-ta kan\u00eb humbur jet\u00ebn rreth 5 milion\u00eb kazak\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Saparbekuly tregoi se n\u00eb vitin 1937 intelektual\u00ebt kazak\u00eb kan\u00eb filluar t&#8217;i n\u00ebnshtrohen politik\u00ebs s\u00eb nd\u00ebshkimit, t\u00eb quajtur si &#8220;Terrori i Kuq&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>Gjat\u00eb k\u00ebsaj periudhe, sipas tij, jan\u00eb syrgjynosur mbi 100 mij\u00eb persona nga Kazakistani dhe mbi 25 mij\u00eb t\u00eb tjer\u00eb jan\u00eb pushkatuar, nd\u00ebrsa bashk\u00ebshortet dhe f\u00ebmij\u00ebt e intelektual\u00ebve i kan\u00eb d\u00ebrguar n\u00eb Kampet ALJIR (Kampet e Bashk\u00ebshorteve t\u00eb Tradhtar\u00ebve t\u00eb Popullit Akmola).<\/p>\n\n\n\n<p>Saparbekuly shtoi se 31 maji, me vendim t\u00eb presidentit themelues t\u00eb vendit, Nursutlan Nazarbayev, \u00ebsht\u00eb shpallur si Dita e P\u00ebrkujtimit t\u00eb Viktimave t\u00eb Presionit Politik, Syrgjynosjes dhe Uris\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00eb shum\u00eb se 5 milion\u00eb njer\u00ebz kan\u00eb humbur jet\u00ebn p\u00ebr shkak t\u00eb politik\u00ebs s\u00eb uris\u00eb t\u00eb qeveris\u00eb sovjetike n\u00eb gjysm\u00ebn e par\u00eb t\u00eb shekullit t\u00eb 20-t\u00eb, t\u00eb zbatuar p\u00ebr t\u00eb&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":35874,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-35873","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-reflektim"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35873"}],"collection":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=35873"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35873\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35875,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35873\/revisions\/35875"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/35874"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=35873"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=35873"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=35873"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}