{"id":36125,"date":"2021-06-28T14:21:51","date_gmt":"2021-06-28T12:21:51","guid":{"rendered":"http:\/\/shekulliagency.com\/?p=36125"},"modified":"2021-06-28T14:21:52","modified_gmt":"2021-06-28T12:21:52","slug":"ngjarjet-ne-shkollat-kishtare-ne-kanada-ishin-gjenocid","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/?p=36125","title":{"rendered":"Ngjarjet n\u00eb shkollat kishtare n\u00eb Kanada ishin gjenocid"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/image-30.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"864\" height=\"486\" src=\"http:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/image-30.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-36126\" srcset=\"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/image-30.png 864w, https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/image-30-300x169.png 300w, https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/image-30-768x432.png 768w\" sizes=\"(max-width: 864px) 100vw, 864px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p>Geronimo Henry, an\u00ebtar i Komunitetit Indigjen Six Nations n\u00eb qytetin Brantford t\u00eb Kanadas\u00eb, p\u00ebrdori shprehjen &#8220;gjenocid&#8221; pas zbulimit t\u00eb qindra varreve t\u00eb padokumentuar t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve n\u00eb kopshtin e ish-shkoll\u00ebs kishtare rezidenciale n\u00eb British Columbia dhe Saskatchewan, duke b\u00ebr\u00eb thirrje p\u00ebr drejt\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb f\u00ebmij\u00ebt.<\/p>\n\n\n\n<p>Nj\u00eb total prej 139 shkollash kishtare me konvikt, e para prej t\u00eb cilave u hap nga Kisha Katolike n\u00eb vitet 1800 n\u00eb em\u00ebr t\u00eb qeveris\u00eb kanadeze dhe e fundit u mbyll m\u00eb 1997, u b\u00ebn\u00eb vende ku m\u00eb shum\u00eb se 150.000 f\u00ebmij\u00eb indigjen\u00eb u mor\u00ebn me forc\u00eb nga familjet e tyre gjat\u00eb viteve q\u00eb vepruan.<\/p>\n\n\n\n<p>Korrespondenti i Anadolu Agency (AA) filmoi Shkoll\u00ebn Kishtare Rezidenciale Mohawk, e cila vepronte n\u00eb rajonin Kanata t\u00eb Brantfordit n\u00eb Ontario, nj\u00eb nga shkollat \u200b\u200bm\u00eb t\u00eb m\u00ebdha me konvikt n\u00eb vend.<\/p>\n\n\n\n<p>Nd\u00ebrtesa kryesore e shkoll\u00ebs, e cila u hap nga Kisha Katolike n\u00eb vitin 1831 dhe u mbyll m\u00eb 27 qershor 1970, po mbahet e mbyllur p\u00ebr shkak t\u00eb rinovimeve.<\/p>\n\n\n\n<p>Shkolla ka sh\u00ebrbyer si qend\u00ebr kulturore q\u00eb nga viti 1972 me tri galeri arti, nj\u00eb muze historie dhe nj\u00eb bibliotek\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211;&nbsp;<strong>Rr\u00ebfime nga q\u00ebndrimi 11-vje\u00e7ar n\u00eb shkoll\u00eb<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Geronimo Henry (84), an\u00ebtar i Komunitetit Indigjen Six Nations n\u00eb Brantford, tregoi p\u00ebrvojat e tij p\u00ebrpara shkoll\u00ebs ku q\u00ebndroi p\u00ebr 11 vjet.<\/p>\n\n\n\n<p>Geronimo Henry tha se n\u00eb mosh\u00ebn 17-vje\u00e7are ai e la shkoll\u00ebn nga e cila u mor n\u00eb mosh\u00ebn gjasht\u00ebvje\u00e7are, dhe se n\u00eb shkoll\u00eb gjat\u00eb k\u00ebsaj kohe u mbajt\u00ebn edhe nj\u00eb v\u00eblla dhe dy motra t\u00eb tij.<\/p>\n\n\n\n<p>Ai tregon se v\u00ebllai kishte ikur nga shkolla n\u00eb nj\u00eb rast dhe nuk ishte kthyer m\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Ne nuk mund t&#8217;i afroheshim k\u00ebsaj dere. Vet\u00ebm t\u00eb pun\u00ebsuarit mund t\u00eb hynin nga k\u00ebtu. Un\u00eb kurr\u00eb nuk i kam par\u00eb motrat e mia gjat\u00eb periudh\u00ebs n\u00eb shkoll\u00eb&#8221;, rr\u00ebfen Henry.<\/p>\n\n\n\n<p>Henry thot\u00eb se 139 shkollat n\u00eb mbar\u00eb vendin u hap\u00ebn p\u00ebr t\u2019i mbledhur f\u00ebmij\u00ebt indigjen\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Q\u00ebllimi ishte t\u00eb ndryshonin gjuh\u00ebn, kultur\u00ebn dhe besimet e tyre. Familja ime nuk i besonte kish\u00ebs. Ne kishim besimin ton\u00eb. Kjo ishte nj\u00eblloj sikurse me njer\u00ebzit q\u00eb kishin sjell\u00eb nga Afrika. Ata nuk ishin t\u00eb krishter\u00eb dhe kishin besimin e tyre&#8221;, u shpreh ai.<\/p>\n\n\n\n<p>Ai thot\u00eb se nuk kishte par\u00eb asnj\u00eb varr gjat\u00eb viteve kur kishte q\u00ebndruar n\u00eb shkoll\u00ebn rezidenciale, por shton se gjithnj\u00eb flitej p\u00ebr nj\u00eb gj\u00eb t\u00eb till\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Thuhej se kishte varr n\u00eb zon\u00ebn e ferm\u00ebs n\u00eb pjes\u00ebn e pasme t\u00eb shkoll\u00ebs. Ne duam q\u00eb kjo zon\u00eb dhe t\u00eb gjitha shkollat \u200b\u200bme konvikte n\u00eb gjith\u00eb Kanadan\u00eb t\u00eb skanohen&#8221;, theksoi Henry, duke shtuar se pas p\u00ebrfundimit t\u00eb gjith\u00eb procesit, duhet organizuar funeral sipas besimit t\u00eb tyre indigjen dhe q\u00eb t\u00eb gjitha mbetjet mortore t\u00eb evidentohen.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211;&nbsp;<strong>&#8220;Veprimi i Kanadas\u00eb ndaj nesh \u00ebsht\u00eb gjenocid&#8221;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Duke deklaruar se Kisha Katolike dhe shteti kanadez jan\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr at\u00eb q\u00eb ndodhi n\u00eb shkollat \u200b\u200bme konvikt, Geronimo Henry tha: &#8220;Ajo q\u00eb Kanadaja b\u00ebri ndaj nesh \u00ebsht\u00eb gjenocid. Ne duam drejt\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb gjitha k\u00ebto q\u00eb ndodh\u00ebn dhe p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt tan\u00eb. K\u00ebto shkolla ishin burg p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt. Ne nuk kemi b\u00ebr\u00eb krim. Ishim vet\u00ebm vendas. Kanadaja duhet t\u00eb akuzohet p\u00ebr gjenocid dhe t\u00eb mbaj\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb. Falja nuk \u00ebsht\u00eb e mjaftueshme p\u00ebr at\u00eb q\u00eb ka ndodhur&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211;&nbsp;<strong>&#8220;Kanadaja masakroi f\u00ebmij\u00ebt tan\u00eb me shkollat rezidenciale&#8221;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Jacquline House, po ashtu an\u00ebtare e Komunitetit Indigjen Six Nations n\u00eb Brantford, zhvilloi nj\u00eb intervist\u00eb p\u00ebr AA-n\u00eb n\u00eb kopshtin e shkoll\u00ebs Mohawk, ku ajo erdhi p\u00ebr t\u2019u lutur.<\/p>\n\n\n\n<p>Duke treguar se babai i saj u mbajt gjithashtu n\u00eb k\u00ebt\u00eb shkoll\u00eb, House tha se lajmi p\u00ebr varret pa emra t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve n\u00eb British Columbia dhe Saskatchewan i ka tronditur thell\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Ky lajm na l\u00ebndon n\u00eb zem\u00ebr. Babai im gjithashtu q\u00ebndroi n\u00eb k\u00ebto shkolla p\u00ebr vite me radh\u00eb. Tani ai nuk mund t\u00eb flas\u00eb gjuh\u00ebn e tij. Ata ia shp\u00ebrlan\u00eb trurin f\u00ebmij\u00ebve tan\u00eb k\u00ebtu, ndryshuan identitetin e tyre, shkat\u00ebrruan kultur\u00ebn e tyre. Deri n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb af\u00ebrt, njer\u00ebzit mendonin se kishte shkoll\u00eb, arsim ose m\u00ebsim rreth civilizimit, dhe i shikonin shkollat me konvikte si di\u00e7ka normale. Tani t\u00eb gjith\u00eb jan\u00eb tronditur. Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb masak\u00ebr. Kanadaja masakroi f\u00ebmij\u00ebt tan\u00eb me shkollat rezidenciale. Cilido qoft\u00eb shkaku i vdekjes, ata duhet t\u00eb japin llogari. Ata ishin f\u00ebmij\u00eb t\u00eb pafajsh\u00ebm. Ishte si nj\u00eb luft\u00eb e zhvilluar nga Kanadaja kund\u00ebr f\u00ebmij\u00ebve tan\u00eb&#8221;, u shpreh House.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Geronimo Henry, an\u00ebtar i Komunitetit Indigjen Six Nations n\u00eb qytetin Brantford t\u00eb Kanadas\u00eb, p\u00ebrdori shprehjen &#8220;gjenocid&#8221; pas zbulimit t\u00eb qindra varreve t\u00eb padokumentuar t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve n\u00eb kopshtin e ish-shkoll\u00ebs kishtare&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":36126,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-36125","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-reflektim"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36125"}],"collection":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=36125"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36125\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":36127,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36125\/revisions\/36127"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/36126"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=36125"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=36125"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=36125"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}