{"id":39472,"date":"2023-01-09T12:31:31","date_gmt":"2023-01-09T11:31:31","guid":{"rendered":"http:\/\/shekulliagency.com\/?p=39472"},"modified":"2023-01-09T12:31:32","modified_gmt":"2023-01-09T11:31:32","slug":"bota-ne-tranzicion-drejt-rendit-te-ri-ekonomik-mes-krizave-te-shumta","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/?p=39472","title":{"rendered":"&#8220;Bota n\u00eb tranzicion drejt rendit t\u00eb ri ekonomik mes krizave t\u00eb shumta&#8221;"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"http:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/thumbs_b_c_7f1e4464fad0ec75ee8eca4cd0e860b1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"855\" height=\"485\" data-id=\"39473\" src=\"http:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/thumbs_b_c_7f1e4464fad0ec75ee8eca4cd0e860b1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-39473\" srcset=\"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/thumbs_b_c_7f1e4464fad0ec75ee8eca4cd0e860b1.jpg 855w, https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/thumbs_b_c_7f1e4464fad0ec75ee8eca4cd0e860b1-300x170.jpg 300w, https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/thumbs_b_c_7f1e4464fad0ec75ee8eca4cd0e860b1-768x436.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 855px) 100vw, 855px\" \/><\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<p>Fjala e duhur p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrshkruar periudh\u00ebn aktuale t\u00eb krizave t\u00eb shumta konvergjente q\u00eb rrethojn\u00eb ekonomin\u00eb globale \u00ebsht\u00eb &#8220;tranzicioni&#8221;, tha n\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb p\u00ebr Anadolu Agency (AA), drejtori menaxhues i Forumit Ekonomik Bot\u00ebror (WEF), Mirek Dusek.<\/p>\n\n\n\n<p>Deklarata e Dusek vjen p\u00ebrpara Takimit Vjetor t\u00eb WEF 2023, i cili do t\u00eb mbahet nga 16-20 janar n\u00eb Davos t\u00eb Zvicr\u00ebs me tem\u00ebn &#8220;Bashk\u00ebpunimi n\u00eb nj\u00eb bot\u00eb t\u00eb fragmentuar&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Takimi vjetor i WEF 2023 n\u00eb Davos do t\u00eb mbahet n\u00eb kontekstin e nj\u00eb perspektive ekonomike sfiduese, kurse programi do t\u00eb pasqyroj\u00eb k\u00ebt\u00eb realitet duke u fokusuar n\u00eb imperativ\u00ebt e dyfisht\u00eb t\u00eb marrjes s\u00eb vendimeve t\u00eb duhura p\u00ebr ekonomit\u00eb, kompanit\u00eb dhe komunitetet p\u00ebr t\u00eb kaluar k\u00ebto koh\u00eb komplekse si dhe duke ruajtur nj\u00ebkoh\u00ebsisht aft\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb investime t\u00eb m\u00ebdha n\u00eb t\u00eb ardhmen&#8221;, tha ai.<\/p>\n\n\n\n<p>Ekonomia globale ka qen\u00eb n\u00ebn presion p\u00ebr shkak t\u00eb krizave t\u00eb shumta q\u00eb p\u00ebrfshijn\u00eb ushqimin, sigurin\u00eb e furnizimit me energji, koston e jetes\u00ebs, inflacionin e lart\u00eb dhe klim\u00ebn.<\/p>\n\n\n\n<p>Mungesa e furnizimit n\u00eb tregjet e energjis\u00eb ka arritur nivele rekord prej m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb viti n\u00eb aspektin global, nd\u00ebrsa lufta e Rusis\u00eb kund\u00ebr Ukrain\u00ebs ka thelluar problemet n\u00eb balanc\u00ebn e ofert\u00ebs dhe k\u00ebrkes\u00ebs, duke \u00e7uar n\u00eb rritje t\u00eb m\u00ebtejshme t\u00eb \u00e7mimeve n\u00eb tregjet e energjis\u00eb, ve\u00e7an\u00ebrisht t\u00eb gazit natyror.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7mimet e gazit natyror n\u00eb burs\u00ebn holandeze (TTF) jan\u00eb rritur n\u00eb 342 euro (364 dollar\u00eb) p\u00ebr megavat-or\u00eb q\u00eb nga 26 gusht 2022, nj\u00eb rritje dramatike nga niveli prej 30 euro\/megavat-or\u00eb sa ishte nj\u00eb vit m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Pas rritjeve t\u00eb ndjeshme gjat\u00eb vitit t\u00eb kaluar, \u00e7mimet sh\u00ebnuan r\u00ebnie n\u00eb 69 euro p\u00ebr megavat-or\u00eb q\u00eb nga 6 janari fal\u00eb nj\u00eb dimri m\u00eb t\u00eb but\u00eb dhe niveleve t\u00eb larta t\u00eb depozitimit n\u00eb Evrop\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Rritjet e \u00e7mimeve n\u00eb tregjet e ushqimit dhe energjis\u00eb jan\u00eb nxit\u00ebsit kryesor\u00eb t\u00eb inflacionit t\u00eb lart\u00eb prej dekadash n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn.<\/p>\n\n\n\n<p>Sipas Dusek, krizat e shumta konvergjente me shkaqe t\u00eb nd\u00ebrlidhura po prekin miliona njer\u00ebz n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn, ve\u00e7an\u00ebrisht ata q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb rajonet m\u00eb t\u00eb cenueshme. <\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Ashtu si\u00e7 jan\u00eb t\u00eb nd\u00ebrlidhura shkaqet e k\u00ebtyre krizave, po ashtu jan\u00eb edhe zgjidhjet e tyre dhe ne duhet t\u00eb bashkohemi n\u00eb identifikimin dhe t\u00eb veprimin q\u00eb jo vet\u00ebm do t\u00eb zbusin rrezikun e avancimit t\u00eb krizave t\u00eb tilla, por \u00e7far\u00eb \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme, do t\u00eb na mund\u00ebsojn\u00eb t\u00eb artikulojm\u00eb dhe zbatojm\u00eb nj\u00eb agjend\u00eb t\u00eb re rritjeje, vendesh pune dhe sigurie p\u00ebr t\u00eb ardhmen&#8221;, tha ai.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Fokusimi n\u00eb tranzicioin e q\u00ebndruesh\u00ebm p\u00ebr zgjidhjen e krizave<\/p>\n\n\n\n<p>Dusek tha se p\u00ebrshpejtimi i tranzicionit drejt energjis\u00eb s\u00eb past\u00ebr, p\u00ebrfshirja e inovacioneve teknologjike t\u00eb p\u00ebrparimit dhe futja e mekanizmave diplomatik\u00eb efektiv\u00eb p\u00ebr nj\u00eb bot\u00eb m\u00eb konkurruese jan\u00eb nd\u00ebr fushat e veprimit q\u00eb mund t\u00eb ndihmojn\u00eb bot\u00ebn t\u00eb dal\u00eb nga kjo periudh\u00eb pasigurie me rritjen e aft\u00ebsive rip\u00ebrt\u00ebrit\u00ebse.<\/p>\n\n\n\n<p>Ai e p\u00ebrshkroi situat\u00ebn aktuale si nj\u00eb &#8220;tranzicion&#8221;. &#8220;Veprimi i bankave qendrore n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb me elasticitetin e tregjeve t\u00eb pun\u00ebs dhe ribalancimin e zinxhir\u00ebve t\u00eb furnizimit do t\u00eb jet\u00eb nd\u00ebr faktor\u00ebt q\u00eb do t\u00eb p\u00ebrcaktojn\u00eb se n\u00eb \u00e7far\u00eb lloj t\u00eb rendit ekonomik do t\u00eb rezultoj\u00eb ky tranzicion&#8221;, tha Dusek, nj\u00ebkoh\u00ebsisht duke b\u00ebr\u00eb thirrje p\u00ebr politika efektive t\u00eb qeveris\u00eb q\u00eb t\u00eb identifikojn\u00eb kushtet aktuale si nj\u00eb mund\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb zbatuar &#8220;reform\u00ebn e politikave shum\u00eb t\u00eb nevojshme&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Para s\u00eb gjithash, politika duhet t\u00eb mb\u00ebshtes\u00eb tranzicionin drejt burimeve m\u00eb t\u00eb q\u00ebndrueshme t\u00eb energjis\u00eb me synimin e shk\u00ebputjes s\u00eb rritjes ekonomike nga konsumi i energjis\u00eb, si dhe reduktimin e emetimeve t\u00eb karbonit p\u00ebr t\u00eb adresuar ndryshimet klimatike. N\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim, shqet\u00ebsimi i thell\u00eb i koh\u00ebve t\u00eb fundit rreth pasiguris\u00eb energjetike q\u00eb rrjedh nga tronditjet ekonomike dhe gjeopolitike duhet t\u00eb siguroj\u00eb vrull p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrshpejtuar l\u00ebvizjen drejt nj\u00eb modeli m\u00eb t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm t\u00eb energjis\u00eb&#8221;, tha Dusek.<\/p>\n\n\n\n<p>Krizat jan\u00eb globale p\u00ebr ka ndikimi i tyre n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb paprecedent\u00eb, kurse politikat duhet gjithashtu t\u00eb ndiqen n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb sa m\u00eb bashk\u00ebpunuese midis qeverive n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn, sipas Dusek.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Tashm\u00eb kemi par\u00eb se si bankat qendrore n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn po punojn\u00eb s\u00eb bashku p\u00ebr t\u00eb luftuar inflacionin, po ashtu edhe politikat m\u00eb t\u00eb gjera t\u00eb qeverive p\u00ebr adresimin e \u00e7\u00ebshtjeve globale sistemike duhet gjithashtu t\u00eb maksimizoj\u00eb mund\u00ebsit\u00eb p\u00ebr veprim t\u00eb koordinuar&#8221;, theksoi ai.<\/p>\n\n\n\n<p>Bankat qendrore kan\u00eb miratuar nj\u00eb politik\u00eb t\u00eb rritjes s\u00eb normave n\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb zbutur inflacionin n\u00eb rritje.<\/p>\n\n\n\n<p>Dusek shtoi se mes k\u00ebtyre krizave, misioni i WEF p\u00ebr nxitjen e bashk\u00ebpunimit publik-privat nuk ka qen\u00eb kurr\u00eb m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm apo urgjent, si p\u00ebr tejkalimin e krizave aktuale, ashtu edhe p\u00ebr nxitjen e ndryshimeve t\u00eb prekshme, pozitive p\u00ebr sistemin q\u00eb \u00e7ojn\u00eb p\u00ebrpara.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;T\u00eb bashkosh nj\u00eb gam\u00eb t\u00eb gjer\u00eb pal\u00ebsh t\u00eb interesuara \u00ebsht\u00eb \u00e7el\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb krijuar mir\u00ebkuptim dhe p\u00ebrafrim, p\u00ebr t\u00eb shkall\u00ebzuar inovacionin dhe p\u00ebr t\u00eb gjetur zgjidhje proaktive p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjet tona t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta p\u00ebrmes veprimeve t\u00eb prekshme&#8221;, shtoi ai.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Fjala e duhur p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrshkruar periudh\u00ebn aktuale t\u00eb krizave t\u00eb shumta konvergjente q\u00eb rrethojn\u00eb ekonomin\u00eb globale \u00ebsht\u00eb &#8220;tranzicioni&#8221;, tha n\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb p\u00ebr Anadolu Agency (AA), drejtori menaxhues i&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":39473,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[25],"tags":[],"class_list":["post-39472","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39472"}],"collection":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=39472"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39472\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":39474,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39472\/revisions\/39474"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/39473"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=39472"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=39472"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=39472"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}