{"id":4491,"date":"2015-10-30T13:09:43","date_gmt":"2015-10-30T12:09:43","guid":{"rendered":"http:\/\/shekulliagency.com\/?p=4491"},"modified":"2015-10-30T13:10:21","modified_gmt":"2015-10-30T12:10:21","slug":"turqia-mes-stabilitetit-dhe-rrezikut-global","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/?p=4491","title":{"rendered":"Turqia mes stabilitetit dhe rrezikut global"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<div id=\"attachment_4492\" style=\"width: 292px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"http:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/11164689_10153213019752508_1401453230520978017_n_373056467.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-4492\" class=\"wp-image-4492\" src=\"http:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/11164689_10153213019752508_1401453230520978017_n_373056467.jpg\" alt=\"Muhadin Limani\" width=\"282\" height=\"312\" srcset=\"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/11164689_10153213019752508_1401453230520978017_n_373056467.jpg 941w, https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/11164689_10153213019752508_1401453230520978017_n_373056467-271x300.jpg 271w, https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/11164689_10153213019752508_1401453230520978017_n_373056467-927x1024.jpg 927w\" sizes=\"(max-width: 282px) 100vw, 282px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-4492\" class=\"wp-caption-text\">Muhadin Limani<\/p><\/div>\n<p>Ballkani e me k\u00ebt\u00eb edhe kufiri europian, Lindja e Mesme, Afrika e Veriut si dhe vendet balltike bashk\u00eb me Rusin\u00eb, pra i t\u00ebr\u00eb ky rajon q\u00eb sot \u00ebsht\u00eb rajoni m\u00eb i destabilizuar n\u00eb bot\u00eb, gjendet para nj\u00eb udh\u00ebkryqi t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm &#8211; ato jan\u00eb zgjedhjet n\u00eb Turqi. Dilema q\u00eb kan\u00eb qytetar\u00ebt e Turqis\u00eb n\u00eb zgjedhjet e 1 n\u00ebntorit, nuk jan\u00eb vet\u00ebm zgjedhja q\u00eb ata kan\u00eb n\u00eb listat zgjedhore p\u00ebr t\u00eb votuar nj\u00ebr\u00ebn apo nj\u00eb parti tjet\u00ebr, por ata jan\u00eb t\u00eb ballafaquar me nj\u00eb zgjedhje e cila e determinon edhe t\u00eb ardhmen e rajonit me implikime globale. Zgjedhja e tyre \u00ebsht\u00eb mes stabilitetit t\u00eb Turqis\u00eb dhe destabilitetit t\u00eb rajonit e me k\u00ebt\u00eb vendosja n\u00eb rrezik t\u00eb ardhmes s\u00eb shum\u00eb proceseve t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme globale.<\/p>\n<p><strong>Proceset globale dhe Turqia<\/strong><\/p>\n<p>Zgjedhjet e 1 n\u00ebntorit n\u00eb Turqi definitivisht nuk mund t\u00eb definohen vet\u00ebm si proces zgjedhor brenda nj\u00eb shteti, por ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb moment q\u00eb mund t\u00eb sjell\u00eb avantazhe p\u00ebr paqen n\u00eb rajon dhe glob por edhe p\u00ebr destabilizim me p\u00ebrmasa t\u00eb paparashikueshme. Turqia dhe qytetari turk me 1 n\u00ebntor nuk do t\u00eb gjendet vet\u00ebm mes dilem\u00ebs se cilin num\u00ebr t\u00eb rrethoj\u00eb n\u00eb list\u00ebn p\u00ebr votim, por ai do t\u00eb jet\u00eb mes dilem\u00ebs se kah do t\u00eb shkoj\u00eb rajoni dhe paqja n\u00eb glob. Ata do t\u00eb jen\u00eb t\u00eb vendosur mes rrug\u00ebs s\u00eb trasuar nga Taip Erdogani dhe Ahmet Davutogllu e cila \u00ebsht\u00eb nj\u00eb rrug\u00eb shum\u00eb e qart\u00eb dhe e njohur, q\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb rrug\u00eb e paqes dhe stabilitetit dhe q\u00eb promovohet p\u00ebrmes platform\u00ebs \u201czero probleme me fqinj\u00ebt\u201d, duke siguruar k\u00ebshtu zhvillim ekonomik, infrastrukturor\u00eb, kulturor\u00eb e social, dhe nga ana tjet\u00ebr do t\u00eb ken\u00eb nj\u00eb rrug\u00eb t\u00eb mistershme me shum\u00eb t\u00eb panjohura q\u00eb askush nuk e di se \u00e7ka do t\u2019i sjell\u00eb vendit dhe bot\u00ebs. Pra, nuk \u00ebsht\u00eb e thjesht\u00eb, nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb dilem\u00eb dhe nuk jan\u00eb vet\u00ebm zgjedhje partish n\u00eb nj\u00eb vend demokratik, por definitivisht k\u00ebto zgjedhje jan\u00eb nj\u00eb test dhe kontekst i rrall\u00eb q\u00eb mund t\u00eb ket\u00eb p\u00ebrmasa edhe globale por edhe afatgjate.<\/p>\n<p><strong>Shqiptar\u00ebt dhe zgjedhjet ne Turqi<\/strong><\/p>\n<p>Ashtu si\u00e7 edhe kemi konstatuar m\u00eb lart\u00eb, k\u00ebto zgjedhje n\u00eb Turqi nuk kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb ekskluzivisht vet\u00ebm me Turqin\u00eb dhe qytetar\u00ebt e atij vendi, pra proceset globale jan\u00eb para nj\u00eb provimi t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm. N\u00eb k\u00ebt\u00eb mozaik t\u00eb koklavitur me p\u00ebrmasa t\u00eb m\u00ebdha, pa m\u00ebdyshje ekziston edhe implikim p\u00ebr shqiptar\u00ebt. Madje, kur themi shqiptar\u00ebt, fillimisht mendoj se Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb ajo q\u00eb duhet t\u00eb jet\u00eb e interesuar m\u00eb s\u00eb shumti. M\u00eb pas n\u00eb k\u00ebt\u00eb radhitje duhet t\u00eb jet\u00eb Kosova e m\u00eb pas edhe shqiptar\u00ebt e Maqedonis\u00eb dhe t\u00eb vendeve tjera. Por fatkeq\u00ebsisht ky konstatim i imi nuk shoq\u00ebrohet me ndonj\u00eb shqet\u00ebsim nga instancat shtet\u00ebrore t\u00eb shteteve shqiptare sepse si duket ata edhe k\u00ebsaj here jan\u00eb t\u00eb fjetur e t\u00eb ngufatur n\u00eb llumin e krimit dhe korrupsionit. Do t\u00eb thoni \u00e7\u2019kemi ne me zgjedhjet n\u00eb Turqi? \u00cbsht\u00eb e kuptueshme q\u00eb shqiptar\u00ebt e zakonsh\u00ebm t\u00eb preokupuar me krizat n\u00eb shoq\u00ebrit\u00eb shqiptare t\u00eb parashtrojn\u00eb nj\u00eb pyetje t\u00eb k\u00ebtill\u00eb por nj\u00eb gj\u00eb e till\u00eb nuk u lejohet instancave shtet\u00ebrore q\u00eb merren me marr\u00ebdh\u00ebniet nd\u00ebrkomb\u00ebtare. Turqia moderne, sidomos kjo e udh\u00ebhequr nga AK-Partia n\u00ebn drejtimin e Taip Erdoganit e tash edhe t\u00eb Ahmet Davutogllus\u00eb, e \u201csh\u00ebroi\u201d t\u00eb \u201cs\u00ebmurin nga Bosfori\u201d duke e shnd\u00ebrruar at\u00eb n\u00eb aktorin m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm rajonal e global. Nd\u00ebrsa n\u00eb raport me shqiptar\u00ebt, ky vend u shnd\u00ebrrua n\u00eb vendin m\u00eb miq\u00ebsor n\u00eb raportet nd\u00ebrkomb\u00ebtare si nga aspekti i siguris\u00eb e deri n\u00eb raportet ekonomike e kulturore. Madje duke filluar q\u00eb nga bombardimi i Jugosllavis\u00eb milloshevi\u00e7iane e deri t\u00eb njohja e Kosov\u00ebs si shtet i pavarur. K\u00ebtu \u00ebsht\u00eb ndihmesa p\u00ebr t\u00eb inkuadruar Shqip\u00ebrin\u00eb n\u00eb NATO si dhe investimet ekonomike q\u00eb ky vend i ka b\u00ebr\u00eb n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb vendbanimet e banuar me shqiptar\u00eb. Duke u nisur nga fakti se vet\u00eb kryeministrat e Kosov\u00ebs dhe Shqip\u00ebris\u00eb pa hezitim e kan\u00eb shprehur hapur se Turqia \u00ebsht\u00eb vendi m\u00eb miq\u00ebsor dhe shteti me t\u00eb cilin duhet t\u00eb nd\u00ebrtojm\u00eb partneritet strategjik, b\u00ebhet i qart\u00eb pozicioni i shqiptar\u00ebve me Turqin\u00eb e sotme.<\/p>\n<p>T\u00eb gjith\u00eb k\u00ebto raporte nuk jan\u00eb kryek\u00ebput n\u00eb fokusin e v\u00ebmendjes dhe nuk jan\u00eb t\u00eb lidhura ngusht\u00eb me k\u00ebto zgjedhje, por ajo q\u00eb \u00ebsht\u00eb determinuese p\u00ebr t\u00eb ngritur v\u00ebmendjen dhe r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb shqiptare ndaj k\u00ebtyre zgjedhjeve n\u00eb Turqi \u00ebsht\u00eb dimensioni i siguris\u00eb. Turqia e gjendur n\u00eb mes zhvillimit t\u00eb saj n\u00eb trajektoren q\u00eb siguron stabilitet dhe mes destabilizimit q\u00eb mund t\u00eb ket\u00eb pasoja t\u00eb paparashikueshme implikon ndjesh\u00ebm rajonin dhe sidomos shqiptar\u00ebt. Andaj r\u00ebnd\u00ebsia dhe v\u00ebmendja jon\u00eb medoemos duhet q\u00eb k\u00ebtyre dit\u00ebve t\u00eb jet\u00eb e drejtuar kah zhvillimet n\u00eb Turqi. N\u00ebse pas zgjedhjeve t\u00eb 1 n\u00ebntorit rezulton q\u00eb AK Partia fiton zgjedhjet dhe formon qeverin\u00eb, kjo do t\u00eb n\u00ebnkuptonte zhvillim t\u00eb proceseve t\u00eb cilat jan\u00eb mir\u00eb t\u00eb njohura p\u00ebr shqiptar\u00ebt dhe n\u00ebse vler\u00ebsojm\u00eb objektivisht kjo rezultant\u00eb \u00ebsht\u00eb fitimprur\u00ebse p\u00ebr raportet shqiptaro-turke. Por, n\u00ebse pas k\u00ebtyre zgjedhjeve mbetet e hapur dilema se kush do drejtoj\u00eb qeverin\u00eb e ardhme t\u00eb Turqis\u00eb, kjo do t\u00eb hapte shum\u00eb dilema madje do t\u00eb hapej edhe \u201ckutia e Pandor\u00ebs\u201d n\u00eb raport me zhvillimet e siguris\u00eb n\u00eb rajon.<\/p>\n<p>P\u00ebr k\u00ebto arsye dhe p\u00ebr shum\u00eb t\u00eb tjera, shqiptar\u00ebt e shteteve shqiptare duhet q\u00eb k\u00ebtyre dit\u00ebve t\u00eb shnd\u00ebrrohen n\u00eb vesh\u00eb e sy n\u00eb raport me zgjedhjet n\u00eb Turqi, nd\u00ebrsa shqiptar\u00ebt q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb Turqi, duhet q\u00eb k\u00ebsaj here t\u00eb jen\u00eb m\u00eb t\u00eb ndjesh\u00ebm ndaj senzitivitetit dhe r\u00ebnd\u00ebsis\u00eb s\u00eb k\u00ebtyre zgjedhjeve dhe t\u00eb mendojn\u00eb dy her\u00eb se n\u00eb cil\u00ebn kuti hedhin \u201ckokrr\u00ebn\u201d e tyre sepse p\u00ebrve\u00e7 interesit t\u00eb tyre si shtetas t\u00eb k\u00ebtij vendi ata k\u00ebsaj here votojn\u00eb edhe p\u00ebr t\u00eb mir\u00ebn e shqiptar\u00ebve gjithandej.<\/p>\n<p>*Autori \u00ebsht\u00eb student &#8211; master n\u00eb Deg\u00ebn e Diplomacis\u00eb pran UEJL<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Ballkani e me k\u00ebt\u00eb edhe kufiri europian, Lindja e Mesme, Afrika e Veriut si dhe vendet balltike bashk\u00eb me Rusin\u00eb, pra i t\u00ebr\u00eb ky rajon q\u00eb sot \u00ebsht\u00eb rajoni&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4492,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-4491","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinionanaliza"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4491"}],"collection":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4491"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4491\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4494,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4491\/revisions\/4494"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4492"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4491"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4491"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4491"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}