{"id":5259,"date":"2015-11-28T16:58:42","date_gmt":"2015-11-28T15:58:42","guid":{"rendered":"http:\/\/shekulliagency.com\/?p=5259"},"modified":"2015-11-28T16:58:42","modified_gmt":"2015-11-28T15:58:42","slug":"cfare-kontributi-dhane-imamet-gjate-historise-shqiptare","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/?p=5259","title":{"rendered":"\u00c7far\u00eb kontributi dhan\u00eb imam\u00ebt gjat\u00eb historis\u00eb shqiptare?"},"content":{"rendered":"

\"imam-111-564333\"<\/a>Pyetje: \u201cSot sh\u00ebnohet 103 vjetori i Pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. Jan\u00eb shkruar histori p\u00ebr k\u00ebt\u00eb dit\u00eb t\u00eb madhe, por na intereson t\u00eb dim\u00eb nga aspekti fetar, sa ka qen\u00eb ndikimi i hoxhallar\u00ebve p\u00ebr ruajtjen dhe pavar\u00ebsimin e trojeve shqiptare?\u201d<\/em><\/p>\n

Metush Mehmedi:<\/strong> \u201cDuke pas parasysh se k\u00ebt\u00eb dit\u00eb Shqiptaret kudo nep\u00ebr bot\u00eb posa\u00e7\u00ebrisht n\u00eb Shqip\u00ebri, Kosov\u00eb por edhe me gjer\u00eb presin nj\u00eb dit\u00eb t\u00eb madhe, dit\u00eb p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn kan\u00eb sakrifikuar t\u00eb gjith\u00eb nivelet e shoq\u00ebris\u00eb an\u00eb e mban\u00eb trojeve Shqiptare, prej politikan\u00ebve e deri te njer\u00ebzit me kontributin me t\u00eb vog\u00ebl, mir\u00ebpo kjo ka qen\u00eb shum\u00eb e \u00e7muar p\u00ebr formimin e shtetit Shqiptar,k\u00ebtu vlen t\u00eb p\u00ebrmendet se shteti Osman ne shekullit XIX por edhe me her\u00ebt filloj t\u00eb dob\u00ebsohet dhe ka fundi i shek XIX filluan edhe l\u00ebvizjet e m\u00ebdha nep\u00ebr shtetet tjera p\u00ebr ndarjen nga shteti Osman, sikur q\u00eb ndodhi ne kongresin e Berlinit n\u00eb vitin 1878 ku u nda Serbia dhe Mali i zi q\u00eb mor\u00ebn pavar\u00ebsin\u00eb e tyre .U munduan edhe shqiptaret mir\u00ebpo sipas asaj q\u00eb e dim\u00eb dhe kemi lexuar n\u00eb vitin 1878 edhe shqiptaret kan\u00eb k\u00ebrkuar t\u00eb pavar\u00ebsohen nga shteti Osman mir\u00ebpo fuqit\u00eb e m\u00ebdha evropiane dhe bot\u00ebrore nuk desh\u00ebn qe Shqip\u00ebria t\u00eb jet\u00eb e pavarur. Mir\u00ebpo ka fundi i shek XIX filloj rilindja komb\u00ebtare, filluan shqiptar\u00ebt t\u00eb organizohen si\u00e7 ishte Lidhja e Prizrenit, Kongresi I Dibr\u00ebs, Kongresi i Manastirit i cili sjelli alfabetin e gjuh\u00ebs Shqipe deri tek shpallja e Pavar\u00ebsis\u00eb se Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb vitin 1912 me 28 n\u00ebntor. Duke pas parasysh q\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb t\u00eb rilindjes komb\u00ebtare edhe hoxhallar\u00ebt apo prij\u00ebsit mysliman dhan\u00eb kontributin e tyre duke pasur parasysh q\u00eb edhe ata ishin atdhedash\u00ebs dhe t\u00eb gjitha mund\u00ebsit e tyre q\u00eb i kishin, i dhan\u00eb p\u00ebr formimin e shtetit shqiptar nga shteti Osman i asaj kohe. Me shpalljen e pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, krahas t\u00eb gjitha figurave patriotike t\u00eb gjitha besimeve n\u00eb vendin ton\u00eb k\u00ebtu asesi nuk lejohet t\u00eb anashkalohen mysliman\u00ebt sikur q\u00eb ishin brenda komunitetit mysliman, si\u00e7 ishin hoxhallar\u00ebt, muderizet, imam\u00ebt, kishte edhe disa pedagog q\u00eb mund ti quajm\u00eb studiues t\u00eb m\u00ebdhenj\u00eb q\u00eb me kultur\u00ebn e lart\u00eb islame dhe me atdhedashurin\u00eb q\u00eb e kishin ndaj vendit t\u00eb tyre ata edhe kontribuuan p\u00ebr pavar\u00ebsin\u00eb edhe kontribuuan p\u00ebr alfabetin po ashtu p\u00ebr hapjen e shkollave shqipe sikur qe ishte shkolla e par\u00eb shqip, ta quajm\u00eb shkoll\u00eb, n\u00eb Kor\u00e7\u00eb. Hoxhallar\u00ebt kontribuuan shum\u00eb n\u00eb aspektin komb\u00ebtar, ata ishin inkuadruar sinqerisht pa asnj\u00eb interes t\u00eb tyre duke filluar nga arsimimi sikur q\u00eb p\u00ebrmend\u00ebm m\u00eb her\u00ebt alfabetin dhe formimin e shtetit shqiptar\u00eb. Mos t\u00eb harrojm\u00eb se hoxhallar\u00ebt kan\u00eb qen\u00eb, jan\u00eb dhe do te jen\u00eb ata q\u00eb do t\u00eb mbrojn\u00eb atdheun, do ta mbrojn\u00eb fen\u00eb do ta mbrojn\u00eb kombin dhe t\u00eb gjitha mund\u00ebsit edhe at\u00eb mund\u00ebsit e jasht\u00ebzakonshme dhe te mir\u00ebfillta p\u00ebr kombin shqiptar\u00eb. Hoxhallar\u00ebt apo prij\u00ebsit mysliman shqiptar kan\u00eb dhan\u00eb kontribut t\u00eb \u00e7muar n\u00eb ruajtjen e kultur\u00ebs dhe t\u00eb tradit\u00ebs shqiptare sidomos, kan\u00eb dhen\u00eb kontribut n\u00eb ruajtjen e gjuh\u00ebs shqipe me argument se k\u00ebshillat dhe ligj\u00ebratat si n\u00eb xhami po edhe jasht\u00eb saj, jan\u00eb dhan\u00eb n\u00eb gjuhen shqipe, sa p\u00ebr ilustrim ne Shqip\u00ebri ne at\u00eb koh\u00eb d.m.th ka fundi i shekullit XIX,dhe fillimi i shekullit XX kur ka ndodh kjo rilindje e madhe komb\u00ebtare ka pasur vet\u00ebm n\u00eb Shqip\u00ebri prej 1500 deri 1600 xhami, pastaj kemi pas xhami n\u00eb Kosov\u00eb dhe n\u00eb trojet shqiptare n\u00eb Maqedoni ,n\u00eb Mal t\u00eb zi por edhe n\u00eb an\u00ebn lindore t\u00eb Kosov\u00ebs si\u00e7 jan\u00eb Preshev\u00eb Medvegj Bujanovc\u2026. K\u00ebto jan\u00eb fakte historike q\u00eb tregojn\u00eb se hoxhallar\u00ebt n\u00eb xhami dhe jasht\u00eb xhamie ligj\u00ebratat e tyre i kan\u00eb mbajt n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe.<\/p>\n

Kemi po ashtu fakte historike ku tregojn\u00eb se hoxhallar\u00ebt kan\u00eb sh\u00ebrbyer n\u00eb zhvillimin mbledhjeve, takimeve dhe kuvendeve qe kan\u00eb pas karakter komb\u00ebtar nd\u00ebr t\u00eb cilat \u00ebsht\u00eb edhe lidhja shqiptare e Prizrenit q\u00eb \u00ebsht\u00eb zhvilluar ne xhamin \u2018\u2019Bajrakli\u2019\u2019 e cila gjendet ne Prizren. Sa i p\u00ebrket historis\u00eb s\u00eb hoxhallar\u00ebve kemi shum\u00eb prij\u00ebs dhe hoxhallar\u00eb q\u00eb kan\u00eb kontribuar, por n\u00eb ket\u00eb rast do ta p\u00ebrmendi haxhi Vehbi Dibr\u00ebn i cili krahas figurave tjera q\u00eb kan\u00eb qen\u00eb politik\u00eb atdhedash\u00ebse n\u00eb at\u00eb mbledhje p\u00ebr pavar\u00ebsin\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb ka marr\u00eb pjes\u00eb edhe haxhi Vehbi Dibra i cili gjithashtu ka qen\u00eb edhe kryetar i par\u00eb i pleq\u00ebris\u00eb (kuvendit apo senatit) Shqiptar. Haxhi Vehbi Dibra njihet edhe si komentuesi me i mir\u00eb i Kuranit ne gjuh\u00ebn shqipe, pastaj ka marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb kongresin e manastirit n\u00eb vitin 1908, n\u00eb vitin 1909 ka marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb kongresin e Dibr\u00ebs, ku u zgjodh kryetar i kongresit, pastaj ka qen\u00eb n\u00ebnkryetar i qeveris\u00eb shqiptare. \u00cbsht\u00eb interesant t\u00eb p\u00ebrmendet p\u00ebr haxhi Vehbi Dibr\u00ebn i cili ni munges\u00ebn e Ismail Qemailit ka qeni z\u00ebvend\u00ebs i tij apo ka udh\u00ebhequr n\u00eb mbledhjet q\u00eb i ka parapa kryetari i qeveris\u00eb s\u00eb par\u00eb s\u00eb Ismail Qemaili. Pastaj haxhi Vehbi Dibra \u00ebsht\u00eb ngarkuar edhe si Myfti i p\u00ebrgjithsh\u00ebm kryesis\u00eb si bashk\u00ebsi Islame ti asaj kohe ti komunitetit mysliman shqiptar ni Shqip\u00ebri. Me k\u00ebt\u00eb desha t\u00eb tregoj se nj\u00ebri nd\u00ebr prij\u00ebsit mysliman si\u00e7 \u00ebsht\u00eb haxhi Vehbi Dibra ka kontribuar n\u00eb t\u00eb gjitha aspektet p\u00ebr nj\u00eb rilindje t\u00eb madhe komb\u00ebtare shqiptare si\u00e7 ka qen\u00eb organizimi i mbledhjes s\u00eb kuvendit t\u00eb Prizrenit por edhe pastaj pavar\u00ebsia e Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb vitin 1912. Personalitete tjera q\u00eb kontribuuan n\u00eb \u00e7\u00ebshtjen komb\u00ebtare jan\u00eb edhe figura t\u00eb shquara t\u00eb rilindjes ton\u00eb komb\u00ebtare si\u00e7 ishin hafiz Aliviza Ulqinaku, pastaj Rexhep Voken, hoxhe Kadria nga Prishtina, Hafiz Ali Korca, mullah Idriz Gjilani, hafiz Ibrahim Dalliu, Haxhi Zeka, Ymer Prizereni etj etj\u2026 Do te ndalem pak me hafiz Ali Korc\u00ebn i cili ka qen\u00eb nga m\u00ebsuesit e par\u00eb t\u00eb asaj shkolle apo m\u00ebsim\u00ebtoreje t\u00eb par\u00eb shqipe q\u00eb \u00ebsht\u00eb hapur n\u00eb Kor\u00e7\u00eb mir\u00ebpo n\u00eb ket\u00eb rast hafiz Ali Korca ka bashk\u00ebpunuar ngusht\u00eb me Pandeli Sotirin i cili (pra Pandeli Sotiri) ka qen\u00eb drejtor i shkoll\u00ebs s\u00eb par\u00eb shqipe n\u00eb Kor\u00e7\u00eb. Hafiz Ali Kor\u00e7a pa pages\u00eb ka dh\u00ebn\u00eb m\u00ebsim e tij n\u00eb aspektin Islam, edukat\u00ebm Islame. Sa i p\u00ebrket r\u00ebnd\u00ebsis\u00eb se p\u00ebrdorimit gjuh\u00ebs shqipe, haf\u00ebz Ali Korqa i ka kushtuar nj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb madhe p\u00ebrdorimit t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe sepse ka dasht\u00eb q\u00eb ta vendon ne funksion dhe ka th\u00ebn\u00eb \u201c Nuk duhet te mbushim gjuhen ton\u00eb engj\u00ebllore me gjemba e thera, sepse nuk i sh\u00ebrojm\u00eb dot me von\u00eb\u2019\u2019, d.m.th hafiz Ali Korca ka qen\u00eb ai i cili \u00ebsht\u00eb munduar ta flet dhe ti m\u00ebson t\u00eb tjer\u00ebt se si populli jon\u00eb duhet ta flet dhe ta shkruan gjuh\u00ebn shqipe. Si personalitet kemi edhe hoxh\u00ebn e shquar t\u00eb asaj kohe, myftiun e vilajetit t\u00eb manastirit hoxh\u00eb Rexhep Voka, i cili ka kontribuar p\u00ebr rilindjen komb\u00ebtar\u00eb prej te alfabeti e deri te formimi i shtetit shqiptar. Vlen t\u00eb ceket edhe personaliteti i hoxh\u00eb Tahsinit,ku n\u00eb vitin 1872 ka hartuar nj\u00eb alfabet t\u00eb ri t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe, dhe ai ka th\u00ebne : \u201dN\u00ebse doni t\u00eb b\u00ebhemi komb i qytet\u00ebruar, i arsimuar sikurse kombet e tjera t\u00eb Evrop\u00ebs, duhet t\u00eb shkruajm\u00eb gjuh\u00ebn dhe t\u00eb krijojm\u00eb let\u00ebrsin\u00eb ton\u00eb komb\u00ebtare\u2019\u2019.<\/p>\n

N\u00eb at\u00eb koh\u00eb vlen t\u00eb p\u00ebrmendet edhe kontributi i hoxhallar\u00ebve nga Kosova por edhe disa nga Maqedonia sepse n\u00eb at\u00eb koh\u00eb nuk ka pas ndonj\u00eb ndarje t\u00eb madhe nd\u00ebrmjet Kosov\u00ebs, trojeve shqiptare n\u00eb Maqedoni dhe Shqip\u00ebris\u00eb sepse kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb gjitha vendet n\u00ebn shtetin Osman deri sa ne vitin 1912 \u00ebsht\u00eb ndar\u00eb d.m.th Shqip\u00ebria luftoj p\u00ebr pavar\u00ebsi mir\u00ebpo fatkeq\u00ebsisht pastaj mbet Kosova, trojet shqiptare n\u00eb Maqedoni, n\u00eb Mal t\u00eb Zi, mbesin n\u00ebn Serbi e disa nd\u00ebr Maqedoni e k\u00ebshtu me radh\u00eb. \u00cbsht\u00eb kontribut i ve\u00e7ant\u00eb q\u00eb duhet t\u00eb cekur se hoxhallar\u00ebt Shqiptar\u00eb, unanimisht i kan\u00eb k\u00ebshilluar xhematin duke ua b\u00ebr\u00eb haram migrimin edhe pse koh\u00ebt ishin t\u00eb v\u00ebshtira, vet\u00ebm e vet\u00ebm p\u00ebr ti ruajtur trojet e tyre. Q\u00ebllimi jon\u00eb \u00ebsht\u00eb t\u00eb argumentojm\u00eb se kontributi i hoxhallar\u00ebve ka qen\u00eb n\u00eb nivel t\u00eb duhur sepse hoxhallar\u00ebt sot e k\u00ebsaj dite i japin t\u00eb gjitha mund\u00ebsit sinqerisht p\u00ebr t\u00eb kontribuar edhe n\u00eb aspektin fetar por edhe n\u00eb aspektin komb\u00ebtar. Mos t\u00eb harrojm\u00eb se n\u00eb Shqip\u00ebri pastaj me shum\u00eb se 40 vite e sundon Enver Hoxha, me komunizmin e tij dhe assesi nuk ka lejuar as hoxhallar\u00ebt e as prift\u00ebrinjt\u00eb t\u00eb kontribuojn\u00eb n\u00eb aspektin fetar e as komb\u00ebtar, mir\u00ebpo hoxhallar\u00ebt kan\u00eb punuar fshehurazi p\u00ebr ta edukuar popullin e tyre dhe sigurt q\u00eb kan\u00eb punuar edhe hoxhallar\u00ebt n\u00eb Kosov\u00eb ashtu edhe n\u00eb Maqedoni. Duke pasur parasysh se kontributi i hoxhallar\u00ebve nuk ka munguar asnj\u00ebher\u00eb, k\u00ebtu vlen t\u00eb p\u00ebrmendet kontributi i tyre n\u00eb luft\u00ebn e fundit te Ushtris\u00eb \u00c7lirimtare t\u00eb Kosov\u00ebs ne vitin 1998\/99 dhe po ashtu vlen t\u00eb p\u00ebrmendet se mbi 30 hoxhallar\u00eb kan\u00eb ra shehid dhe kan\u00eb vdekur ne luft\u00ebn p\u00ebr \u00e7lirimin dhe m\u00ebvet\u00ebsimin e Kosov\u00ebs, e sa te tjera qe kan\u00eb marr\u00eb pjes\u00eb, por jan\u00eb gjall\u00eb dhe kontributi i tyre ende vazhdon por se tani n\u00eb Kosov\u00ebn e Pavarur, pastaj fillon nj\u00eb luft\u00eb tjet\u00ebr n\u00eb vitin 2001 n\u00eb Republik\u00ebn e Maqedonis\u00eb edhe k\u00ebtu kan\u00eb dh\u00ebn\u00eb kontribut t\u00eb madh hoxhallar\u00ebt Shqiptar duke pas parasysh se kan\u00eb kontribuar n\u00eb t\u00eb gjitha aspektet edhe kan\u00eb marr pjes\u00eb ne luft\u00ebn e lavdishme t\u00eb Ushtris\u00eb \u00c7lirimtare Komb\u00ebtare n\u00eb Republik\u00ebn e Maqedonis\u00eb.<\/p>\n

Po ashtu vlen t\u00eb p\u00ebrmendet se hoxhallar\u00ebt edhe sot e k\u00ebsaj dite vazhdojn\u00eb ta duan fen\u00eb dhe kombin, dhe kan\u00eb ndikim shum\u00eb t\u00eb madh p\u00ebr ti shuar v\u00ebllavrasjet duke pajtuar familjet q\u00eb jan\u00eb n\u00eb hasm\u00ebri dhe gjithashtu kontributi i tyre q\u00eb t\u00eb rinjt\u00eb tan\u00eb t\u00eb mundohen ti ndalojn\u00eb nga dukurit e negative, p\u00ebr ti ndalur ato dhe ti inspirojn\u00eb p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar dhe p\u00ebr te b\u00ebr\u00eb nj\u00eb shoq\u00ebri t\u00eb sh\u00ebndosh\u00eb. Hoxhallar\u00ebt n\u00eb tribunat e tyre, ligj\u00ebratat e tyre, hytbet e tyre, ndoshta i fillojn\u00eb n\u00eb gjuh\u00ebn Arabe por pastaj krejt tema deri n\u00eb fund shtjellohen n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe.
\nKontributi i hoxhallar\u00ebve ka qen\u00eb \u00ebsht\u00eb dhe do te jet\u00eb i madh deri sa t\u00eb funksionon kjo bot\u00eb, sepse thuhet se pa hoxhallar\u00eb, pa mjek dhe pa polici dhe ushtri nuk funksionon asnj\u00eb shtet. P\u00ebr fund duhet t\u00eb dim\u00eb t\u00eb gjith\u00eb, q\u00eb duhet ti lejojm\u00eb njer\u00ebzit t\u00eb veprojn\u00eb dhe t\u00eb punojn\u00eb ashtu si na ka hije dhe si \u00ebsht\u00eb m\u00eb s\u00eb miri duke respektuar rregulla tona shqiptare. N\u00eb qoft\u00eb se luftojm\u00eb nd\u00ebrmjet vete assesi n\u00eb asnj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb nuk ka mund\u00ebsi t\u00eb p\u00ebrparojm\u00eb. \u00cbsht\u00eb mir\u00eb t\u00eb ndihmohemi nd\u00ebrmjet vete, t\u00eb k\u00ebshillohemi nd\u00ebrmjet vete q\u00eb t\u00eb p\u00ebrparojm\u00eb n\u00eb t\u00eb gjitha aspektet.<\/p>\n

P\u00ebrgatiti: Dardan Sinanaj<\/strong><\/em>
\nSh\u00ebnim: \u201cImami Metush Mehmedi \u00ebsht\u00eb doktor i historis\u00eb dhe ligj\u00ebrues n\u00eb nj\u00eb shkoll\u00eb t\u00eb mesme n\u00eb Maqedoni\u201d.<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pyetje: \u201cSot sh\u00ebnohet 103 vjetori i Pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. Jan\u00eb shkruar histori p\u00ebr k\u00ebt\u00eb dit\u00eb t\u00eb madhe, por na intereson t\u00eb dim\u00eb nga aspekti fetar, sa ka qen\u00eb ndikimi i…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5260,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-5259","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-histori"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5259"}],"collection":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5259"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5259\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5261,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5259\/revisions\/5261"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5260"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5259"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5259"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5259"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}