{"id":6092,"date":"2016-01-04T11:59:44","date_gmt":"2016-01-04T10:59:44","guid":{"rendered":"http:\/\/shekulliagency.com\/?p=6092"},"modified":"2016-01-04T18:05:58","modified_gmt":"2016-01-04T17:05:58","slug":"epoka-iluzionare-e-lumturise-se-ardhme-tokesore","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/?p=6092","title":{"rendered":"Epoka iluzionare e lumturis\u00eb s\u00eb ardhme tok\u00ebsore"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Justinian-Topulli.jpg\" rel=\"attachment wp-att-6093\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-6093\" src=\"http:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Justinian-Topulli.jpg\" alt=\"Justinian-Topulli\" width=\"626\" height=\"355\" srcset=\"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Justinian-Topulli.jpg 626w, https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Justinian-Topulli-300x170.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 626px) 100vw, 626px\" \/><\/a>Ideja imagjinare, me t\u00eb cil\u00ebn jetojn\u00eb shum\u00eb njer\u00ebz n\u00eb bot\u00eb, se jeta do t\u00eb b\u00ebhet m\u00eb e mir\u00eb dhe m\u00eb e lumtur n\u00eb jet\u00ebn e k\u00ebsaj bote, e se do t\u00eb sundoj\u00eb paqja, mir\u00ebqenia dhe boll\u00ebku, nuk \u00ebsht\u00eb doktrin\u00eb q\u00eb e ka fillimin e saj tek progresi industrial dhe epoka moderne, p\u00ebrkundrazi, ajo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb doktrin\u00eb fetare mjaft e hershme. Parajsa tok\u00ebsore \u00ebsht\u00eb premtuar nga besimet e ndryshme fetare, para se t\u00eb premtohej nga \u201cprofet\u00ebt\u201d e epok\u00ebs moderne, sepse besime t\u00eb tilla i gjen p\u00ebr shembull te t\u00eb krishter\u00ebt dhe musliman\u00ebt; edhe pse historikisht si doktrin\u00eb, kjo ide \u00ebsht\u00eb zhvilluar m\u00eb shum\u00eb te t\u00eb krishter\u00ebt e mesjet\u00ebs evropiane, t\u00eb cil\u00ebt besonin tek ardhja dhe sundimi tok\u00ebsor nj\u00ebmij\u00eb vje\u00e7ar i Krishtit, ku ujku do bashk\u00ebjetoj\u00eb me delen dhe e keqja do t\u00eb burgosej p\u00ebr nj\u00ebmij\u00eb vjet.<\/p>\n<p>Me disa ndryshime mjaft thelb\u00ebsore, si nga p\u00ebrmasa, por edhe nga p\u00ebrmbajtja e k\u00ebtij besimi, p\u00ebr nj\u00eb periudh\u00eb relative lumturie, flitet edhe te musliman\u00ebt. Por, nj\u00eb dallim i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm k\u00ebtu, q\u00eb ia vlen t\u00eb p\u00ebrmendet, ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me planin ideologjik, ku ky besim te pjesa m\u00eb e madhe e musliman\u00ebve, nuk u kthye kurr\u00eb n\u00eb nj\u00eb doktrin\u00eb baz\u00eb q\u00eb t\u00eb pushtoj\u00eb shpirtin dhe mend\u00ebsin\u00eb e praktik\u00ebs s\u00eb tyre. Kjo bot\u00eb p\u00ebr ta, do t\u00eb ngelej e pap\u00ebrsosur deri n\u00eb fundin e saj, ndaj nuk ka nevoj\u00eb t\u00eb punohet p\u00ebr p\u00ebrshpejtimin e ardhjes s\u00eb k\u00ebsaj epoke lumturie relative, edhe pse k\u00ebsaj bote, natyrisht nuk duhet t\u2019i kthejm\u00eb shpin\u00ebn, p\u00ebr ta b\u00ebr\u00eb m\u00eb t\u00eb mir\u00eb sa \u00ebsht\u00eb e mundur, por mbi t\u00eb gjitha, njeriu duhet t\u00eb jetoj\u00eb n\u00eb p\u00ebrputhje me ligjin e Zotit dhe t\u00eb p\u00ebrgatitet p\u00ebr bot\u00ebn tjet\u00ebr, sepse kjo \u00ebsht\u00eb n\u00eb fakt, ajo q\u00eb e b\u00ebn bot\u00ebn m\u00eb t\u00eb mir\u00eb, brenda kufijve t\u00eb saj t\u00eb mundsh\u00ebm.<\/p>\n<p>Natyrisht, nj\u00eb besim t\u00eb till\u00eb, shum\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm, por me disa ngjashm\u00ebri, e gjen edhe te t\u00eb krishter\u00ebt, por n\u00eb Evrop\u00ebn e Krisht\u00ebrimit ndodhi ajo q\u00eb nuk ndodhi te musliman\u00ebt, nj\u00eb forc\u00eb e re jofetare lindi, q\u00eb duke shkelur mbi parimet e k\u00ebtij besimi dhe duke huazuar nj\u00ebkoh\u00ebsisht prej tij, krijoi ideologjin\u00eb dhe fen\u00eb e re laike t\u00eb p\u00ebrparimit t\u00eb vazhduesh\u00ebm, fe q\u00eb do t\u2019i shpinte njer\u00ebzit drejt lumturis\u00eb progresive dhe parajs\u00ebs.<\/p>\n<p>Dallimi thelb\u00ebsor k\u00ebtu q\u00ebndron n\u00eb faktin se, kjo epok\u00eb lumturie nuk do t\u00eb vinte nga Zoti, por nga progresi njer\u00ebzor i pandalsh\u00ebm, e q\u00eb praktikisht, do ta kthente njeriun n\u00eb per\u00ebndi t\u00eb fateve t\u00eb veta dhe n\u00eb parajs\u00ebn e tij, nuk kishte vend p\u00ebr Zotin. \u201cProfet\u00ebt\u201d e k\u00ebsaj feje t\u00eb re, u b\u00ebn\u00eb filozof\u00ebt dhe mendimtar\u00ebt e shekujve t\u00eb shkuar, nd\u00ebrsa zbatuesit e saj, shkenc\u00ebtar\u00ebt dhe teknicien\u00ebt e ndrysh\u00ebm, k\u00ebta \u201cklerik\u00eb\u201d t\u00eb epok\u00ebs moderne.<\/p>\n<p>Krizat e shumta q\u00eb ka p\u00ebsuar dhe po p\u00ebson n\u00eb vazhdim\u00ebsi moderniteti, duke d\u00ebshtuar t\u00eb sjell\u00eb parajs\u00ebn n\u00eb tok\u00eb, i kan\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00eb pun\u00eb mendimtar\u00ebt dhe filozof\u00ebt, para t\u00eb tjer\u00ebve, p\u00ebr t\u00eb pranuar dhe rifilozofuar se, epoka e lumturis\u00eb s\u00eb ardhme tok\u00ebsore, qe nj\u00eb iluzion i keqhuazuar nga feja dhe se \u201cfeja e progresit material\u201d, nuk t\u00eb shpie n\u00eb parajs\u00ebn tok\u00ebsore. Por, gjithsesi kjo ideologji vazhdon t\u00eb ngelet nj\u00eb utopi e realizueshme p\u00ebr \u201cklerik\u00ebt\u201d e epok\u00ebs moderne, t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb t\u00eb vetmit, q\u00eb m\u00eb shum\u00eb se kushdo tjet\u00ebr, me p\u00ebrpjekjet e tyre mbajn\u00eb akoma gjall\u00eb k\u00ebt\u00eb besim, k\u00ebt\u00eb \u00ebnd\u00ebrr t\u00eb vonshme mesjetare.<\/p>\n<p>Besimi i v\u00ebrtet\u00eb, q\u00eb Zoti iu dhuroi njer\u00ebzve, i m\u00ebson njer\u00ebzit se lumturia m\u00eb e madhe e k\u00ebsaj bote \u00ebsht\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsia e shpirtit, ku trupi merr nga materia, aq sa ka nevoj\u00eb t\u00eb jetoj\u00eb normalisht, pa i hyr\u00eb atij n\u00eb hak, dhe ku dashuria, morali, etika, bamir\u00ebsia, bindja ndaj normave t\u00eb besimit, droja dhe adhurimi i vet\u00ebm e i pashoq i Zotit, jan\u00eb fushat m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme dhe t\u00eb vazhdueshme t\u00eb progresit human.<\/p>\n<p>Feja e paZot e epok\u00ebs moderne ka d\u00ebshtuar, e bashk\u00eb me t\u00eb, edhe utopia e parajs\u00ebs tok\u00ebsore, edhe pse ajo, natyrisht, do t\u00eb vazhdoj\u00eb t\u00eb mbahet fort, deri n\u00eb r\u00ebnien dhe grahmat e fundit t\u00eb saj. Kjo, jo domosdoshm\u00ebrisht do t\u00eb thot\u00eb se besimi i v\u00ebrtet\u00eb do t\u00eb z\u00ebr\u00eb t\u00ebr\u00ebsisht vendin e saj, njeriu ka treguar se gjithmon\u00eb krijon iluzione t\u00eb reja dhe b\u00ebhet pre\u2019 e besimeve idhujtare dhe p\u00ebrshpirtjeve t\u00eb vjetra absurde. K\u00ebshtu q\u00eb, neve na duhet t\u00eb jetojm\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb bot\u00eb dhe epok\u00eb ndryshimesh radikale, ashtu si\u00e7 na m\u00ebson besimi yn\u00eb, n\u00eb modestin\u00eb, devotshm\u00ebrin\u00eb dhe qet\u00ebsin\u00eb e besimtarit, pa zellin e tepruar q\u00eb krijojn\u00eb iluzionet, utopit\u00eb dhe revolucionet e epok\u00ebs bashk\u00ebkohore.<\/p>\n<p>Justinian Topulli<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ideja imagjinare, me t\u00eb cil\u00ebn jetojn\u00eb shum\u00eb njer\u00ebz n\u00eb bot\u00eb, se jeta do t\u00eb b\u00ebhet m\u00eb e mir\u00eb dhe m\u00eb e lumtur n\u00eb jet\u00ebn e k\u00ebsaj bote, e se do&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6093,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"class_list":["post-6092","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kulture"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6092"}],"collection":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6092"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6092\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6097,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6092\/revisions\/6097"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6093"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6092"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6092"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6092"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}