{"id":6780,"date":"2016-01-24T19:51:06","date_gmt":"2016-01-24T18:51:06","guid":{"rendered":"http:\/\/shekulliagency.com\/?p=6780"},"modified":"2016-01-24T19:51:06","modified_gmt":"2016-01-24T18:51:06","slug":"turqia-faktor-stabiliteti-ne-ballkan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/?p=6780","title":{"rendered":"Turqia, faktor stabiliteti n\u00eb Ballkan"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #808080;\"><strong>&#8220;Turqia kurr\u00eb nuk ka kryer aktivitete t\u00eb ashpra fetare n\u00eb rajon. P\u00ebrkundrazi, Turqia ka shprehur gjithmon\u00eb mb\u00ebshtetjen e saj kund\u00ebr grupeve t\u00eb dhunshme q\u00eb ia atribuojn\u00eb ideologjis\u00eb islame k\u00ebto t\u00eb k\u00ebqija&#8221;<\/strong><\/span><\/p>\n<p class=\"selectionShareable\"><a href=\"http:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/111-54433.jpg\" rel=\"attachment wp-att-6781\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-6781\" src=\"http:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/111-54433.jpg\" alt=\"111-54433\" width=\"864\" height=\"486\" srcset=\"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/111-54433.jpg 864w, https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/111-54433-300x169.jpg 300w, https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/111-54433-768x432.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 864px) 100vw, 864px\" \/><\/a>Ballkani i cili p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb \u00ebsht\u00eb ngujuar n\u00eb \u00e7\u00ebshtjet si\u00e7 jan\u00eb minoritetet dhe thellimi i ndasive fetare dhe etnike, me marr\u00ebveshjen e Dejtonit e cila i dha fund luft\u00ebrave t\u00eb p\u00ebrgjakshme t\u00eb cilat shp\u00ebrthyen nga ndarja e ish-Jugosllavis\u00eb, ka prangosur rajonin duke e futur n\u00eb nj\u00eb \u201crrug\u00eb qorre politike\u201d dhe tani \u00ebsht\u00eb n\u00eb prag t\u00eb nj\u00eb procesi t\u00eb ri i cili ose t\u00eb shpie rajonin n\u00eb nj\u00eb \u201cstabilitet permanent institucional\u201d ose n\u00eb nj\u00eb val\u00eb t\u00eb re t\u00eb dhun\u00ebs.<\/p>\n<p>P\u00ebrfshirja e aktor\u00ebve global t\u00eb \u201cstabilitetit\u201d n\u00eb shtetet e Ballkanit, n\u00eb instanc\u00eb t\u00eb fundit b\u00ebn pjes\u00eb n\u00eb p\u00ebrqafimin e q\u00ebllimeve strategjike si\u00e7 jan\u00eb shk\u00ebputja e aleancave dhe sigurimi i korridoreve energjetike.<\/p>\n<p>Turqia e cila ka lidhje t\u00eb ngushta historike dhe kulturore me Ballkanin, t\u00eb rr\u00ebnjosura thell\u00eb, ka identifikuar rajonin si nj\u00ebrin nga element\u00ebt ky\u00e7 t\u00eb politik\u00ebs s\u00eb saj t\u00eb jashtme dhe vazhdon aktivitetet e saj n\u00eb rajon duke p\u00ebrqafuar perspektivat t\u00eb cilat n\u00eb fjal\u00ebt e kryeministrit Ahmet Davuto\u011flu \u201cnuk paraqesin kriz\u00eb, por jan\u00eb t\u00eb bazuara n\u00eb vizion\u201d. K\u00ebto aktivitete ndjekin rrug\u00ebn e cila shkon p\u00ebrtej t\u00eb gjith\u00eb zonave t\u00eb konfliktit pavar\u00ebsisht \u201cz\u00ebrave t\u00eb ashp\u00ebr\u201d t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb dal\u00eb si rezultat i polarizimit t\u00eb fundit politik dhe axhendave t\u00eb fshehta.<\/p>\n<p>&#8211; Tre arsyet kryesore p\u00ebr politik\u00ebn Ballkanike t\u00eb Turqis\u00eb-<\/p>\n<p>Politikat t\u00eb cilat Turqia i zbaton n\u00eb rajon jan\u00eb t\u00eb themeluara bazuar n\u00eb qasjen e saj multilaterale dhe mbi pjes\u00ebmarrjen n\u00eb nismat nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb paqes. Sipas strategjis\u00eb 2013 t\u00eb p\u00ebrpiluar nga Ministria e Jashtme e Turqis\u00eb, politika e Ballkanit po form\u00ebsohet duke qen\u00eb e bazuar n\u00eb tre postulate kryesore: \u201cDialog politik i nivelit t\u00eb lart\u00eb\u201d, \u201csiguri p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb, integrim maksimal ekonomik&#8221; dhe \u201cruajtja e struktur\u00ebs multietnike, multikulturore, multifetare dhe struktur\u00ebs sociale t\u00eb rajonit\u201d.<\/p>\n<p>Me k\u00ebt\u00eb qasje, Turqia koncentrohet n\u00eb dimensionin social dhe kulturor bashk\u00eb me aktivitetet ekonomike. P\u00ebrqendrimi i Turqis\u00eb n\u00eb k\u00ebto instrumente t\u00eb buta t\u00eb forc\u00ebs nga njer\u00ebzit e rajonit perceptohet si nj\u00eb hap q\u00ebllim mir\u00eb i cili \u00e7on drejt\u00eb stabilitetit dhe mir\u00ebbesimit.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, disa kritika dhe akuza n\u00eb drejtim t\u00eb Turqis\u00eb t\u00eb cilat b\u00ebhen pa pasur ndonj\u00eb mb\u00ebshtetje objektive, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb ai lidhur me rritjen e k\u00ebrc\u00ebnimit t\u00eb DAESH-it n\u00eb Ballkan, mund t\u00eb sqarohen me faktin se Ballkani \u00ebsht\u00eb n\u00eb fokus t\u00eb nj\u00eb lufte t\u00eb fsheht\u00eb strategjike lidhur me alternativat e rrug\u00ebve t\u00eb energjis\u00eb, dhe nga ana tjet\u00ebr, gar\u00ebs s\u00eb super fuqive n\u00eb ekonomi, politik\u00eb dhe kultur\u00eb.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Megjithat\u00eb, ekspert\u00ebt mendojn\u00eb se ky lloj i qasjes mbart n\u00eb vete rrezikun e konvertimit t\u00eb k\u00ebsaj n\u00eb propaganda t\u00eb zez\u00eb si dhe do t\u00eb thelloj\u00eb ndarjet n\u00eb struktur\u00ebn e brisht\u00eb multietnike dhe fetare t\u00eb Ballkanit.<\/p>\n<p>&#8211; Aktivitetet e TIKA-s n\u00eb Ballkan &#8211;<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Turqia nj\u00ebjt\u00eb si SHBA-t\u00eb, Gjermania dhe Vatikani, siguron sh\u00ebrbimet e veta n\u00eb sfer\u00ebn e arsimit, sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb, ndihm\u00ebs humanitare dhe restaurimeve, nd\u00ebrsa n\u00ebp\u00ebrmjet institucioneve t\u00eb ndryshme mund\u00ebson edhe pun\u00ebsime n\u00eb Ballkan.<br \/>\nAgjencia Turke p\u00ebr Bashk\u00ebpunim dhe Koordinim (TIKA) nj\u00ebri nga institucionet prania e s\u00eb cilit \u00ebsht\u00eb ndjer\u00eb n\u00eb Ballkan, ka nj\u00eb fush\u00eb t\u00eb gjer\u00eb t\u00eb veprimtaris\u00eb n\u00eb rajon. Sipas raportit t\u00eb publikuar p\u00ebr aktivitetit e saj, vlera e projekteve dhe aktiviteteve t\u00eb TIKA-s jan\u00eb si vijon: 45.5 p\u00ebrqind n\u00eb sh\u00ebndet\u00ebsi, 20.49 p\u00ebrqind n\u00eb administrat\u00eb dhe shoq\u00ebri civile, 15,81 p\u00ebrqind arsim, 14,78 bashk\u00ebpunimi kulturor dhe restaurimi, 3.45 p\u00ebr qind uj\u00eb dhe higjien\u00eb.<\/p>\n<p>&#8211; Kishat dhe manastiret jan\u00eb restauruar gjithashtu &#8211;<\/p>\n<p>Fakti se TIKA po kryen pun\u00eb publike dhe projekte restaurimi n\u00eb vende t\u00eb krishtera t\u00eb kultit, n\u00eb shtete ku \u00ebsht\u00eb minoritet paraqet nj\u00eb tjet\u00ebr shenj\u00eb p\u00ebr p\u00ebrpjekjet e saj n\u00eb rajonin e Ballkanit me nj\u00eb qasje gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse, pa asnj\u00eb lloj diskriminimi. Brenda korniz\u00ebs, nj\u00eb kompani restaurimi (Qendra Komb\u00ebtare p\u00ebr Restaurim) e porositur nga TIKA me k\u00ebrkes\u00eb t\u00eb Republik\u00ebs s\u00eb Maqedonis\u00eb, ka b\u00ebr\u00eb studimin e fizibilitetit dhe pun\u00ebt nd\u00ebrtimor\u00eb p\u00ebr kish\u00ebn \u201cSh\u00ebn Gjorgji\u201d af\u00ebr qytetit t\u00eb Kumanov\u00ebs.<br \/>\nTIKA gjithashtu ka furnizuar me alarm, mbik\u00ebqyrje dhe alarm zjarri manastirin \u201cFojnica Fransisken\u201d n\u00eb Bosnj\u00eb dhe Hercegovin\u00eb, si dhe ka b\u00ebr\u00eb planifikimin mjedisor p\u00ebr bujtinat e Kish\u00ebs Ortodokse t\u00eb Maqedonis\u00eb ato t\u00eb \u201cVirgj\u00ebresh\u00ebs Maria\u201d e cila b\u00ebn sh\u00ebrbimet fetare t\u00eb Krishtlindjeve dhe Pashk\u00ebve p\u00ebr komunitetin krishter\u00eb ortodoks n\u00eb vend.<\/p>\n<p>&#8211; P\u00ebrkrahje e madhe financiare p\u00ebr minoritetin 5-p\u00ebrqind\u00ebsh &#8211;<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb e jasht\u00ebzakonshme q\u00eb aktor\u00ebt e tjer\u00eb q\u00eb punojn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb aktive n\u00eb rajon zakonisht b\u00ebjn\u00eb p\u00ebrpjekjet e tyre drejt nj\u00eb q\u00ebllimi i cili i jep prioritet mir\u00ebqenies dhe interesit t\u00eb nj\u00eb grupi t\u00eb caktuar. P\u00ebr shembull, t\u00eb krishter\u00ebt n\u00eb Kosov\u00eb p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb pes\u00eb p\u00ebrqind t\u00eb komunitetit kosovar, nd\u00ebrsa \u201cSelia e Shenjt\u00eb\u201d po siguron mb\u00ebshtetje p\u00ebr qeverin\u00eb q\u00eb t\u00eb hap\u00eb nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb objekteve t\u00eb kultit n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb minoriteti i krishter\u00eb t\u00eb mund t\u00eb kryej\u00eb sh\u00ebrbimet e tyre fetare n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb duhur.<br \/>\nN\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim n\u00eb vitin 2010 u nd\u00ebrtua nj\u00eb katedrale n\u00eb p\u00ebrkujtim t\u00eb N\u00ebn\u00eb Terez\u00ebs &#8211; nj\u00eb figur\u00eb ky\u00e7e historike p\u00ebr t\u00eb krishter\u00ebt n\u00eb rajon. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, OJQ-ja Katolike \u201cCaritas\u201d, vazhdon p\u00ebrpjekjet e saj duke ofruar projektet p\u00ebr mb\u00ebshtetje sociale p\u00ebr t\u00eb krishter\u00ebt e Kosov\u00ebs si\u00e7 jan\u00eb arsimi, sh\u00ebndet\u00ebsia dhe pun\u00ebsimi n\u00ebp\u00ebrmjet organizat\u00ebs s\u00eb saj me seli n\u00eb Ferizaj q\u00eb p\u00ebrb\u00ebhet nga personel 153 an\u00ebtar\u00ebsh dhe 400 vullnetar\u00eb.<\/p>\n<p>&#8211; P\u00ebrpjekjet e SHBA-ve n\u00eb Ballkan &#8211;<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Shumica e projekteve t\u00eb SHBA-ve, nj\u00eb nga vendet m\u00eb me ndikim n\u00eb Ballkan, p\u00ebrmbyllen p\u00ebrmes Agjencis\u00eb s\u00eb Shteteve t\u00eb Bashkuara p\u00ebr Zhvillim Nd\u00ebrkomb\u00ebtar (USAID) q\u00eb fokusohen n\u00eb sh\u00ebndet\u00ebsi, arsimin dhe pun\u00ebsimin.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">USAID-i mb\u00ebshtet investimet n\u00eb Serbi, Maqedoni dhe Mal t\u00eb Zi dhe k\u00ebt\u00eb e realizon n\u00ebp\u00ebrmjet Fondit p\u00ebr Sip\u00ebrmarr\u00ebsi, (SEAF) Fondit t\u00eb Ballkanit t\u00eb Jugut, i cili startoi n\u00eb vitin 2005.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Zinxhir i supermarket\u00ebve GOMEX, me seli n\u00eb Serbi, \u00ebsht\u00eb nj\u00ebri nga investimet kryesore q\u00eb USAID-i e b\u00ebri n\u00ebp\u00ebrmjet SEAF-it n\u00eb fush\u00ebn e pun\u00ebsimit. USAID-i vepron gjithashtu n\u00eb bashk\u00ebpunim me OJQ-t\u00eb e tjera n\u00eb rajon. Ai siguron mb\u00ebshtetje financiare p\u00ebr OJQ-n\u00eb me emrin &#8220;Balkan Sunflowers&#8221;, e cila b\u00ebn p\u00ebrpjekje kulturore dhe arsimore, s\u00eb bashku me Fondin e Arsimit t\u00eb Rom\u00ebve i themeluar bashk\u00ebrisht nga Banka Bot\u00ebrore dhe biznesmenit George Soros.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">&#8211; Restaurimi i xhamive \u00ebsht\u00eb prioriteti i kat\u00ebrt \u2013<\/p>\n<p>Nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb i p\u00ebrdorur si pretekst p\u00ebr kritika ndaj ndikimit dhe p\u00ebrpjekjeve n\u00eb rritje t\u00eb Turqis\u00eb n\u00eb Ballkan, p\u00ebrpjekjet e restaurimit t\u00eb xhamive \u00ebsht\u00eb prioritet i kat\u00ebrt i lart\u00eb p\u00ebr TIKA-n, t\u00eb cilin David Phillips, akademik amerikan dhe ish-k\u00ebshilltar n\u00eb Departamentin e Shtetit, nga Huffington Post e p\u00ebrmendi n\u00eb nj\u00ebr\u00ebn nga artikujt e tij t\u00eb fundit. N\u00eb artikullin, Phillips p\u00ebrmendi p\u00ebrpjekjet e restaurimet e TIKA-s\u00eb p\u00ebr vendet e adhurimit q\u00eb jan\u00eb nd\u00ebr elementet kryesore t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb historike dhe kulturore n\u00eb Kosov\u00eb, ku n\u00ebnt\u00ebdhjet\u00eb p\u00ebrqind e popullat\u00ebs \u00ebsht\u00eb muslimane, n\u00eb nj\u00eb akuz\u00eb t\u00eb pabaz\u00eb se &#8220;radikalizmi fetar p\u00ebrhapet n\u00ebp\u00ebrmjet k\u00ebtyre vendeve t\u00eb adhurimit\u201d. Koha e shkrimit t\u00eb k\u00ebtij artikulli, q\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb dit\u00eb pas mbajtjes s\u00eb Forumit Afarist Serbi-Turqi m\u00eb 28 dhjetor t\u00eb vitit 2015 q\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga nismat kryesore strategjike t\u00eb Turqis\u00eb n\u00eb Ballkan, ngjall dyshime se mund t\u00eb ket\u00eb disa motive t\u00eb tjera pas akuzave t\u00eb tij.<\/p>\n<p>&#8211; \u201cPrania e Turqis\u00eb zbut ekstremizmin\u201d-<\/p>\n<p>Ekspert\u00ebt dhe akademik\u00ebt q\u00eb e njohin dhe v\u00ebzhgojn\u00eb rajonin nga af\u00ebr pajtohen se aktivitetet e Turqis\u00eb n\u00eb Ballkan kan\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi n\u00eb parandalimin e tendencave radikale ndryshe nga kritikat dhe vler\u00ebsimet e pafavorshme. Nga kjo perspektiv\u00eb, Joseph J. Kaminski, asistent profesor amerikan n\u00eb Universitetin Nd\u00ebrkomb\u00ebtar t\u00eb Sarajev\u00ebs n\u00eb Bosnje, tha se k\u00ebto lloj kund\u00ebr-diskutime jan\u00eb rritur s\u00eb bashku me forcimin e pranis\u00eb s\u00eb Turqis\u00eb n\u00eb rajon.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">\u201cNumri i musliman\u00ebve kosovar\u00eb q\u00eb jan\u00eb bashkuar grupeve me prirje radikale nuk \u00ebsht\u00eb i lart\u00eb. Arsyeja p\u00ebr k\u00ebt\u00eb \u00ebsht\u00eb se kosovar\u00ebt musliman\u00eb kuptimin e fes\u00eb e bazojn\u00eb n\u00eb medh-hebin Hanefi s\u00eb bashku me faktin se tendencat fetare q\u00eb shkaktojn\u00eb ekstremist\u00ebt jan\u00eb balancuar nga tempujt e rind\u00ebrtuar nga Turqia si nj\u00eb vend i bazuar n\u00eb medh-hebin Hanefi\u201d, tha Kaminski.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Duke n\u00ebnvizuar se p\u00ebrshtypjet e tij n\u00eb k\u00ebt\u00eb fush\u00eb po ashtu i konfirmojn\u00eb opinionin e tij Kaminski tha se: \u201cTurqia ka nj\u00eb trash\u00ebgimi t\u00eb pasur n\u00eb mbar\u00eb Ballkanin. Ver\u00ebn e kaluar un\u00eb isha n\u00eb Prizren. Njer\u00ebzit q\u00eb takova atje thon\u00eb se i vler\u00ebsojn\u00eb p\u00ebrpjekjet e Turqis\u00eb. Gjuha turke n\u00eb mas\u00eb t\u00eb madhe p\u00ebrdoret nga popullata e Prizrenit dhe stili arkitektonik dhe kafenet\u00eb ishin n\u00eb stilin osman. Ishte shum\u00eb dometh\u00ebn\u00ebse q\u00eb presidenti Erdogan mbajti nj\u00eb nga fjalimet e tij n\u00eb shtator t\u00eb vitit 2013 n\u00eb k\u00ebt\u00eb qytet fuqish\u00ebm t\u00eb personifikuar n\u00eb stilin osman\u201d.<\/p>\n<p>&#8211; \u201cTurqia, mburoja kund\u00ebr ekstremizmit fetar n\u00eb Ballkan\u201d &#8211;<\/p>\n<p>Prof.dr. Metin Izeti nga Universiteti i Tetov\u00ebs n\u00eb Maqedoni tha se s\u00eb bashku me rritjen e efekteve pozitive t\u00eb Turqis\u00eb n\u00eb rajon, aktivitetet fetare dhe kulturore t\u00eb OJQ-ve jan\u00eb b\u00ebr\u00eb m\u00eb t\u00eb dukshme, q\u00eb pengon disa njer\u00ebz dhe i ka \u00e7uar ata p\u00ebr t\u00eb kryer aktivitete nxit\u00ebse n\u00eb mesin e njer\u00ebzve q\u00eb jetojn\u00eb atje. &#8220;Si rezultat i k\u00ebsaj bezdie, ata p\u00ebrpiqen t\u00eb etiketojn\u00eb politik\u00ebn e jashtme turke si&#8221; neo-osmane\u201d, tha Izeti duke shtuar se: \u201cV\u00ebrtet\u00eb nuk mund t\u00eb kuptoj\u00eb \u00e7far\u00eb d\u00ebmi kan\u00eb sjell n\u00eb rajon aktivitetet e Turqis\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri, Kosov\u00eb, Maqedoni, Bosnj\u00eb e Hercegovin\u00eb, Bullgari dhe Mal t\u00eb Zi. \u00cbsht\u00eb evidente se ata mbjellin ngat\u00ebrresa midis popujve t\u00eb Ballkanit t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb mir\u00ebnjoh\u00ebs p\u00ebr p\u00ebrpjekjet e Turqis\u00eb n\u00eb ruajtjen e trash\u00ebgimis\u00eb kulturore\u201d.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">&#8220;Ndryshe nga si\u00e7 thon\u00eb disa njer\u00ebz, Turqia kurr\u00eb nuk ka kryer aktivitete t\u00eb ashpra fetare n\u00eb rajon. P\u00ebrkundrazi, Turqia ka shprehur gjithmon\u00eb mb\u00ebshtetjen e saj kund\u00ebr grupeve t\u00eb dhunshme t\u00eb cilat ia atribuojn\u00eb ideologjis\u00eb islame k\u00ebto t\u00eb k\u00ebqija dhe \u00ebsht\u00eb p\u00ebrpjekur q\u00eb t\u00eb parandaloj\u00eb p\u00ebrhapjen e ekstremizmit n\u00eb masat m\u00eb t\u00eb gj\u00ebra t\u00eb njer\u00ebzve. &#8220;Prania e Turqis\u00eb n\u00eb rajon,&#8221; vazhdoi Izeti, &#8220;p\u00ebrfundimisht do t\u00eb paraqes\u00eb faktorin m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr t\u00eb parandaluar k\u00ebto ekstremiz\u00ebm.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">-&#8220;Prania e Turqis\u00eb n\u00eb Ballkan, shum\u00eb pozitive n\u00eb efektin e parandalimit t\u00eb radikalizmit fetar&#8221;-<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Studiuesi i marr\u00ebdh\u00ebnieve nd\u00ebrkomb\u00ebtare n\u00eb Shqip\u00ebri, Dr. Enri Hide, thekson n\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb p\u00ebr AA se prania e Turqis\u00eb n\u00eb Ballkan \u00ebsht\u00eb shum\u00eb pozitive n\u00eb efektin e parandalimit t\u00eb radikalizmit fetar dhe Turqia sipas tij ka zhvilluar nj\u00eb s\u00ebr\u00eb instrumentesh p\u00ebr ta arritur k\u00ebt\u00eb.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Ai shprehet se Ballkani pas luft\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs ka njohur nj\u00eb ndryshim radikal t\u00eb balancave t\u00eb gjeopolitik\u00ebs, ku sipas tij ka influenca negative dhe pozitive. \u201cMe influenc\u00eb negative dua t\u00eb them p\u00ebr radikalizmin i cili po p\u00ebrpiqet t\u00eb p\u00ebrhapet n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb rajonin, por nga ana tjet\u00ebr kemi aktor\u00eb t\u00eb tjer\u00eb shum\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm pozitiv\u00eb si\u00e7 \u00ebsht\u00eb Turqia t\u00eb cil\u00ebt p\u00ebr nj\u00eb s\u00ebr\u00eb arsyesh q\u00eb lidhen me shkaqe politike, ekonomike dhe historike\u201d- deklaron Dr Enri Hide.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Nd\u00ebrsa n\u00eb k\u00ebndv\u00ebshtrimin e tij TIKA \u00ebsht\u00eb instrument i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm i diplomacis\u00eb publike t\u00eb Turqis\u00eb q\u00eb vepron n\u00eb k\u00ebto vende. \u201cNj\u00eb instrument sikurse e kan\u00eb edhe vendet e tjera t\u00eb fuqishme t\u00eb bot\u00ebs. Un mendoj q\u00eb TIKA \u00ebsht\u00eb nj\u00eb instrument jasht\u00ebzakonisht i nevojsh\u00ebm p\u00ebr Turqin\u00eb dhe p\u00ebr shtetet n\u00eb t\u00eb cilat ajo vepron dhe ofron ndihm\u00eb me mund\u00ebsi p\u00ebr rritjen e kapaciteteve t\u00eb cilat rim\u00ebk\u00ebmbin infrastruktur\u00ebn, p\u00ebr ngritjen e kapaciteteve t\u00eb institucioneve shtet\u00ebrore t\u00eb vendeve n\u00eb zhvillim e sip\u00ebr. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst besoj q\u00eb TIKA \u00ebsht\u00eb si nj\u00eb aset shum\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm i Turqis\u00eb, vend ky q\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb partner strategjik i rajonit\u201d-shton Hide.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">P\u00ebrfshirja n\u00eb Ballkan i nj\u00eb fuqie si Turqia n\u00eb k\u00ebndv\u00ebshtrimin e tij sh\u00ebrben s\u00eb pari p\u00ebr stabilitetin n\u00eb nj\u00eb fare m\u00ebnyre dhe p\u00ebr t\u00eb sh\u00ebrbyer si nj\u00eb faktor konstruktiv i Islamit t\u00eb moderuar dhe e dyta sh\u00ebrben p\u00ebr t\u00eb krijuar at\u00eb p\u00ebr sa i takon Islamit t\u00eb moderuar nga pik\u00ebpamja fetare.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;Turqia kurr\u00eb nuk ka kryer aktivitete t\u00eb ashpra fetare n\u00eb rajon. P\u00ebrkundrazi, Turqia ka shprehur gjithmon\u00eb mb\u00ebshtetjen e saj kund\u00ebr grupeve t\u00eb dhunshme q\u00eb ia atribuojn\u00eb ideologjis\u00eb islame k\u00ebto t\u00eb&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6781,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-6780","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinionanaliza"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6780"}],"collection":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6780"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6780\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6782,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6780\/revisions\/6782"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6781"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6780"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6780"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6780"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}