{"id":7074,"date":"2016-02-02T11:00:50","date_gmt":"2016-02-02T10:00:50","guid":{"rendered":"http:\/\/shekulliagency.com\/?p=7074"},"modified":"2016-02-02T11:06:34","modified_gmt":"2016-02-02T10:06:34","slug":"perse-hyne-myslimanet-ne-andaluzi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/?p=7074","title":{"rendered":"P\u00ebrse hyn\u00eb mysliman\u00ebt n\u00eb Andaluzi?"},"content":{"rendered":"<p><b><a href=\"http:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/andalu-6333-e1454407230588.jpg\" rel=\"attachment wp-att-7075\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-7075\" src=\"http:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/andalu-6333-e1454407230588.jpg\" alt=\"andalu-6333\" width=\"890\" height=\"576\" \/><\/a><\/b><strong>Dr. Muhamed Amare<\/strong><\/p>\n<p><strong>Nj\u00eb pyetje t\u00eb cil\u00ebt per\u00ebndimor\u00ebt e shtrojn\u00eb shpesh, p\u00ebr ti vin\u00eb n\u00eb siklet mysliman\u00ebt, \u00ebsht\u00eb:<\/strong><\/p>\n<p>\u201cNe jemi dakord me at\u00eb q\u00eb thoni se zgjerimi i territoreve islame, erdhi si nevoj\u00eb p\u00ebr shembjen e perandorive kolonialiste, perandorive t\u00eb dhun\u00ebs, shtypjes dhe p\u00ebrdhosjes s\u00eb dinjitetit njer\u00ebzor, perandori t\u00eb cilat p\u00ebrmblidheshin tek ajo e Bizantit dhe ajo e Persis\u00eb. T\u00eb dyja k\u00ebto perandori, e kan\u00eb shtypur dhe dhunuar Lindjen, si nga aspekti fetar ashtu dhe nga ai civilizues. Por, cili ishte shkaku q\u00eb mysliman\u00ebt hyn\u00eb n\u00eb Andaluzi, n\u00eb Gadishullin Iberik, i cili nuk ishte pjes\u00eb e lindjes dhe nuk kishte bizant\u00eb pushtues?\u201d<\/p>\n<p>N\u00eb pamje t\u00eb par\u00eb, kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb pyetje e cila t\u00eb duket logjike dhe e sikletshme. Por, p\u00ebr t\u00eb folur p\u00ebr shkaqet logjike dhe historike, t\u00eb cilat \u00e7uan n\u00eb nd\u00ebrhyrjen e kalifatit islam n\u00eb Andaluzi, fillimisht duhet t\u00eb hedhim drit\u00eb mbi konfliktin fetar brenda vet\u00eb krishterimit p\u00ebrgjat\u00eb shekujve q\u00eb i paraprin\u00eb shfaqjes s\u00eb islamit, mes ithtar\u00ebve t\u00eb trinitetit t\u00eb udh\u00ebhequr nga Pali, dhe ithtar\u00ebve t\u00eb monoteizmit t\u00eb udh\u00ebhequr nga peshkopi i Aleksandris\u00eb Arius. Monoteizmi i krishter, beson se Zoti \u00ebsht\u00eb nj\u00eb dhe i vet\u00ebm, pa fillim e pa mbarim, nuk ka lindur k\u00ebnd dhe nuk ka lindur prej kujt. Gjith\u00e7ka tjet\u00ebr p\u00ebrve\u00e7 Tij \u00ebsht\u00eb e krijuar, edhe fjala\u2026\u201d<\/p>\n<p>Arianizmi pati nj\u00eb p\u00ebrhapje tep\u00ebr t\u00eb gjer\u00eb n\u00eb Lindje, edhe pse ithtar\u00ebt e tij persekutoheshin nga romak\u00ebt, p\u00ebrqafues t\u00eb doktrin\u00ebs s\u00eb trinitetit, por edhe nga jakobin\u00ebt lindor, n\u00ebn udh\u00ebheqjen e Athanasios. Arianizmi arriti t\u00eb dep\u00ebrtoj\u00eb dhe t\u00eb p\u00ebrhapet edhe n\u00eb Evrop\u00eb. N\u00eb vitin 341, mbreti got i Spanj\u00ebs zgjodhi misionarin Ulfilas, si peshkop t\u00eb krishterimit arianit. Q\u00eb aty, arianizmi filloi t\u00eb p\u00ebrhapej edhe mes popujve gjerman\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb Gadishullin Iberik, n\u00eb vitin 476 erdhi n\u00eb fron mbreti Urich, i cili i nd\u00ebrpreu marr\u00ebdh\u00ebniet me perandorin\u00eb e Bizantit. Kjo b\u00ebri q\u00eb arianizmi t\u00eb p\u00ebrhapej n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb gadishullin dhe shumica e popullit t\u00eb p\u00ebrqafonte k\u00ebt\u00eb doktrin\u00eb. Por, kur Rikardi doli haptazi kund\u00ebr ithtar\u00ebve t\u00eb arianizmit, k\u00ebta t\u00eb fundit u rebeluan kund\u00ebr tij dhe kund\u00ebr doktrin\u00ebs s\u00eb trinitetit. Kjo revolt\u00eb zgjati p\u00ebr nj\u00eb shekull n\u00eb qytetet Katalonja dhe Naragon.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb nj\u00eb krize buke q\u00eb pati p\u00ebrfshir\u00eb vendin, ithtar\u00ebt e trinitetit vendos\u00ebn si mbret t\u00eb gadishullit iberik, Rodrigun. Ky, kur iu sul jugut t\u00eb gadishullit p\u00ebr ta sht\u00ebn\u00eb n\u00ebn pushtetin e tij, u p\u00ebrball me peshkopin Obas, peshkopi i Sevilles. I gjith\u00eb populli q\u00eb besonte tek doktrina njer\u00ebzore e Jezusit, u ngrit n\u00eb k\u00ebmb\u00eb kund\u00ebr mbretit me doktrin\u00eb trinitetin. P\u00ebrgjat\u00eb k\u00ebsaj kryengritjeje, banor\u00ebt e Andaluzis\u00eb, besimtar\u00ebt monoteist\u00eb k\u00ebrkuan ndihm\u00eb nga t\u00eb gjith\u00eb besimtar\u00ebt e tjer\u00eb monoteist\u00eb t\u00eb krishter\u00eb. Nj\u00ebkoh\u00ebsisht, ata k\u00ebrkuan edhe ndihm\u00ebn e mysliman\u00ebve nga fiset berbere, n\u00eb veri t\u00eb Afrik\u00ebs. Mysliman\u00ebt, me n\u00eb krye Tarik ibnu Zijad u vajt\u00ebn n\u00eb ndihm\u00eb t\u00eb krishter\u00ebve monoteist\u00eb t\u00eb Andaluzis\u00eb. Gjat\u00eb betej\u00ebs Guadalupe, ushtris\u00eb myslimane iu bashk\u00ebngjit edhe peshkopi i Seviles, Obas, bashk\u00eb me dy peshkop\u00eb t\u00eb tjer\u00eb.<\/p>\n<p>Pas humbjes s\u00eb mbretit i cili i p\u00ebrkiste doktrin\u00ebs s\u00eb trinitetit, musliman\u00ebt e shtrir\u00eb sundimin e tyre n\u00eb mbar\u00eb Andaluzin\u00eb, sundim i cili zgjati p\u00ebr tet\u00eb shekuj, ku banor\u00ebve t\u00eb krishter\u00eb u garantua liria e plot\u00eb fetare. K\u00ebshtu, monoteizmi islam bashk\u00ebjetoi me monoteizmin e krishter p\u00ebr tet\u00eb shekuj. Pas tet\u00eb shekujsh, i erdhi fundi civilizimit islam, nga dora e Ferdinandit dhe Izabel\u00ebs, t\u00eb cil\u00ebt ishin katolik\u00eb. N\u00eb vitin 1429, ra dhe qyteti i fundit, Grenada dhe menj\u00ebher\u00eb pas saj, u shua monoteizmi islam dhe ai i krishter.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dr. Muhamed Amare Nj\u00eb pyetje t\u00eb cil\u00ebt per\u00ebndimor\u00ebt e shtrojn\u00eb shpesh, p\u00ebr ti vin\u00eb n\u00eb siklet mysliman\u00ebt, \u00ebsht\u00eb: \u201cNe jemi dakord me at\u00eb q\u00eb thoni se zgjerimi i territoreve islame,&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7075,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-7074","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-histori"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7074"}],"collection":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7074"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7074\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7081,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7074\/revisions\/7081"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7075"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7074"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7074"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7074"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}