{"id":8490,"date":"2016-03-09T12:54:13","date_gmt":"2016-03-09T11:54:13","guid":{"rendered":"http:\/\/shekulliagency.com\/?p=8490"},"modified":"2016-03-09T13:57:59","modified_gmt":"2016-03-09T12:57:59","slug":"rendesia-e-larjes-se-duarve-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/?p=8490","title":{"rendered":"R\u00ebnd\u00ebsia e larjes s\u00eb duarve"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #808080;\"><strong>Higjiena \u00a0e rregullt dhe e drejt\u00eb e duarve \u00ebsht\u00eb m\u00ebnyra m\u00eb e mire e pengimit t\u00eb rritjes s\u00eb numrit t\u00eb s\u00ebmundjeve infektive t\u00eb cilat, n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb, transmetohen me duar t\u00eb papastra.<\/strong><\/span><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/mains_lavage-e1457528220688.jpg\" rel=\"attachment wp-att-2992\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-2992\" src=\"http:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/mains_lavage-e1457528220688.jpg\" alt=\"shendeti-222-746332222678\" width=\"928\" height=\"556\" srcset=\"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/mains_lavage-e1457528220688.jpg 928w, https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/mains_lavage-e1457528220688-300x180.jpg 300w, https:\/\/alb.shekulliagency.com\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/mains_lavage-e1457528220688-768x460.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 928px) 100vw, 928px\" \/><\/a>Mikrobet jan\u00eb kudo, ato mund t\u00eb barten leht\u00eb nga nj\u00eb pik\u00eb n\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr duke p\u00ebrdorur ujin, objekte, gjallesat dhe grimcat e pluhurit etj. Gjat\u00eb dit\u00ebs, duart tona jan\u00eb n\u00eb kontakt me shum\u00eb objekte mbi t\u00eb cilat jan\u00eb t\u00eb fshehura miliona mikroorganizma t\u00eb cilat mund t\u00eb shkaktojn\u00eb s\u00ebmundje.<\/p>\n<p>Sipas ekspert\u00ebve, \u00ebsht\u00eb e mjaftueshme larja e duarve tuaja \u00e7do her\u00eb q\u00eb dilni nga nj\u00eb tualet apo prekni ushqime, apo kur keni prekur plag\u00ebt, nderrimit te breg\u00ebve, pastrimit t\u00eb hund\u00ebve, kollitjes ose teshtitjes, trajtimit t\u00eb mbeturinave, pas q\u00ebndrimit n\u00eb ambient me shum\u00eb njer\u00ebz, si n\u00eb sallat e pritjes, aeroporte apo autobus, trena dhe k\u00ebshtu me radh\u00eb.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb mjaft e r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb gjithkush ta kthej\u00eb n\u00eb zakon larjen e duarve, n\u00eb dukje nj\u00eb veprim shum\u00eb i thjesht\u00eb, por q\u00eb mund t\u00eb ndodh t\u00eb mos i kushtohet v\u00ebmendja e duhur. Shum\u00eb shp\u00ebrthime s\u00ebmundjesh me origjin\u00eb nga ushqimet shkaktohen nga duart e palara. Prania e baktereve, viruseve q\u00eb ndodhen n\u00eb duart tona mund t\u00eb shkaktoj\u00eb grip, s\u00ebmundje pulmonare, hepatitin e form\u00ebs A dhe shum\u00eb forma t\u00eb diarreve.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Fakte<\/strong><\/p>\n<p>\u2013 M\u00eb shum\u00eb se 5.000 f\u00ebmij\u00eb vdesin n\u00eb dit\u00eb, ose 1.7 milion f\u00ebmij\u00eb vdesin \u00e7do vit nga \u00e7rregullimet diarreike n\u00ebn mosh\u00ebn 5 vje\u00e7.<br \/>\n\u2013 Diarrea \u00ebsht\u00eb shkaku i dyt\u00eb i vdekjes s\u00eb f\u00ebmij\u00ebve n\u00ebn 1 vje\u00e7.<br \/>\n\u2013 Larja e duarve sidomos n\u00eb pikat kritike, si p\u00ebrpara ngr\u00ebnies apo p\u00ebrgatitjes s\u00eb ushqimit dhe mbas p\u00ebrdorimit t\u00eb banj\u00ebs, mund t\u00eb reduktoj \u00eb deri n \u00eb 50% diarret\u00eb tek f\u00ebmij\u00ebt n\u00ebn 5 vje\u00e7.<br \/>\n\u2013 Larja e duarve me sapun mund t\u00eb reduktoj\u00eb incidenc\u00ebn apo rastet e reja me infeksion akut respirator rreth 23 %.<br \/>\n\u2013 Pneumonia, si pjes\u00eb e infeksioneve akute respiratore, \u00ebsht\u00eb shkaku num\u00ebr nj\u00eb i vdekjeve tek f\u00ebmij\u00ebt n\u00ebn 5 vje\u00e7 dhe \u00e7do vit prej saj preken 1.8 milion f\u00ebmij\u00eb.<br \/>\n\u2013 Diarrea dhe pneumonia s\u00eb bashku llogarisin \u00e7do vit t\u00eb pakt\u00ebn 3.5 milion vdekje t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve.<br \/>\n\u2013 Larja e duarve nga v\u00ebzhgime q\u00eb jan\u00eb b\u00ebr\u00eb n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn \u00ebsht\u00eb n\u00eb shifra t\u00eb ulta n\u00eb 34 %, sido mos ne pikat kritike ose t\u00eb nevojshme.<br \/>\n\u2013 Larja e duarve \u00ebsht\u00eb m\u00ebnyra e vetme, m\u00eb e thjesht\u00eb, m\u00eb e mir\u00eb, m\u00eb e dobishme, m\u00eb efektive dhe m\u00eb ekonomike p\u00ebr parandalimin e p\u00ebrhapjes s\u00eb baktereve dhe viruseve q\u00eb mund t\u00eb shkaktojn\u00eb s\u00ebmundje dhe vdekje q\u00eb vijn\u00eb prej duarve t\u00eb palara. K\u00ebto s\u00ebmundje jan\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebse p\u00ebr rreth 3.5 milion t\u00eb vdekjeve foshnjore \u00e7do vit.<br \/>\n\u2013 \u00c7do dit\u00eb, m\u00eb shum\u00eb se 5 mij\u00eb f\u00ebmij\u00eb n\u00ebn 5 vje\u00e7 vdesin p\u00ebr shkak t\u00eb nivelit t\u00eb ul\u00ebt t\u00eb higjien\u00ebs n\u00eb vendet ku banojn\u00eb.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>K\u00ebshillat<\/strong><\/p>\n<p>Si ti m\u00ebsojm\u00eb f\u00ebmijet q\u00eb t\u00eb lajn\u00eb duart? P\u00ebr rreth 41 p\u00ebr qind t\u00eb n\u00ebnave, sekreti q\u00ebndron te lidhja mes larjes s\u00eb tyre dhe nj\u00eb loje. Nd\u00ebrsa 36 p\u00ebr qind e tyre, sidomos ata q\u00eb kan\u00eb f\u00ebmij\u00eb m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj, zgjedhin shpjegime mbi r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e nj\u00eb past\u00ebrtie korrekte. Larja e duarve me uj\u00eb e sapun \u00ebsht\u00eb m\u00ebnyra m\u00eb e leht\u00eb, por edhe m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr t\u00eb parandaluar p\u00ebrhapjen e gripit. Shpesh, gjat\u00eb rrjedh\u00ebs dinamike t\u00eb dit\u00ebs, kjo strategji e thjesht\u00eb harrohet. \u00a0At\u00ebher\u00eb cila \u00ebsht\u00eb m\u00ebnyra m\u00eb e mir\u00eb p\u00ebr t\u2019u kujtuar njer\u00ebzve q\u00eb t\u00eb lajn\u00eb duart. Disa studime kan\u00eb zbuluar se lajm\u00ebrimet n\u00eb banj\u00eb q\u00eb i b\u00ebjn\u00eb njer\u00ebzit t\u00eb lajn\u00eb duart jan\u00eb m\u00eb t\u00eb dobishmet. Poashtu edhe m\u00ebsuesit n\u00ebp\u00ebr shkolla kan\u00eb nj\u00eb rol kyq n\u00eb m\u00ebsimin e nx\u00ebn\u00ebsve p\u00ebr r\u00ebnd\u00ebsine dhe m\u00ebnyr\u00ebn efektive t\u00eb larjes s\u00eb duarve.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Higjiena \u00a0e rregullt dhe e drejt\u00eb e duarve \u00ebsht\u00eb m\u00ebnyra m\u00eb e mire e pengimit t\u00eb rritjes s\u00eb numrit t\u00eb s\u00ebmundjeve infektive t\u00eb cilat, n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb, transmetohen me&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2992,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-8490","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-fokus-kryesore"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8490"}],"collection":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8490"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8490\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8493,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8490\/revisions\/8493"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2992"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8490"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8490"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/alb.shekulliagency.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8490"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}